Inzet algoritmes en data-ethiek

Brontekst

De heer Valize (PVV): Voorzitter, dank voor het antwoord. Mijn inbreng is dit maal niet zo groot. Ik heb slechts drie onderwerpen: het implementatiekader van het algoritme, de voortgang van het Algoritmeregister en de opschaling van de algoritmetoezichthouder. Het eerste onderwerp is dus het IKA. Dit is ontwikkeld op verzoek van de Kamer met als doel om overheden te ondersteunen bij de verantwoorde inzet van algoritmes. We lezen in de brieven dat het een levend document is dat verder doorontwikkeld zal worden. Het IKA is in lijn gebracht met belangrijke onderwerpen die mede de basis hebben gevormd voor de AI-verordening, de AI Act, die er inmiddels ook door is. Vandaar de volgende vragen aan de staatssecretaris. In hoeverre is het IKA nu bekend? Weten de departementen ervan en hoe zijn de ervaringen in het veld? Ook wil de PVV graag weten of de AI Act, nu die een feit is, nog verder gaat dan het IKA en, zo ja, op welke punten? Maar dit geldt ook omgekeerd: gaat IK ergens verder op in dan de AI Act? Voorzitter. Dan de voortgang van het Algoritmeregister. De Kamer heeft gevraagd om de publicatie van algoritmes van de overheid te verplichten. De staatssecretaris schreef in de verzamelbrief Algoritmen reguleren en in de brief Opschaling algoritmetoezicht dat ze er niet voor heeft gekozen om registratie te verplichten omdat zij dit in samenhang wil bezien met de definitieve tekst van de AI Act. De PVV wil duidelijk stellen dat wat in Europa speelt, geen beweegreden is of kan zijn om geen gehoor te geven aan een oproep van de Kamer. Dat gezegd hebbende wil de PVV nu graag van de staatssecretaris vernemen hoe zij, nu de AI-verordening er is, gehoor zal geven aan deze oproep. We hebben inmiddels vernomen dat er op dit ogenblik 340 algoritmes in dat register staan, voornamelijk aangeleverd vanuit de gemeenten. Waarom kan dit register niet gewoon al tjokvol zitten met gebruikte algoritmes? Is dat omdat er te pas en te onpas gewerkt wordt in de selectie van data? Wordt er bij departementen niet vooraf nagedacht over hoe algoritmes dienen te worden opgesteld? Ik vind dit immers schokkend. Het is belangrijk om hier goed over na te denken. Immers, als je in een sequentiële opvolging twee filters verwisselt, kan dat een heel andere uitkomst bieden. Ofwel: als je bij een legobouwpakket van een brandweerkazerne op pagina 12 begint met de instructie en dan op verschillende plekken in het boekje de instructies opvolgt, heb je uiteindelijk geen brandweerkazerne. Is er dan geen verslaglegging? Je verzint iets, je verantwoordt dat en je krijgt een akkoord vanuit de hogere hiërarchie. Indien dat niet het geval is, hoe is het dan mogelijk en wat gaat de staatssecretaris eraan doen om dit onder controle te krijgen? Voorzitter, tot slot de opschaling van de algoritmetoezichthouder. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft de directie Coördinatie Algoritmes in het leven geroepen voor het toezicht houden. In het kader daarvan of van de aanscherping moet zij nu twee maal per jaar een risicoanalyse algoritmes Nederland uitvoeren en in kaart brengen welke publieke loketten er zijn om algoritmegerelateerde problematiek te melden en in hoeverre burgers deze loketten weten te vinden. Er staat niet bij of dit tot extra regeldruk leidt, maar de PVV zou graag van de staatssecretaris vernemen of de capaciteit er wel is om deze doelen te realiseren en wat de impact van de Europese wet- en regelgeving, zoals de AI-verordening, de Dataverordening en de Digitaledienstenverordening, op de beschikbare capaciteit gaat zijn. Ik las reeds over de toename van de financiële middelen in de komende jaren: een verdubbeling in 2024 ten opzichte van 2023 en 3,6 miljoen in de opvolgende jaren. Maar ik bedoel dus qua personeel en in relatie tot wat er nog aankomt, dus niet in de financiële middelen, want ik neem aan dat die toereikend zijn. Voorzitter, daarmee ben ik aan het einde van mijn betoog gekomen. Dank u.

Versie d7f0f2bd850e617ffe9cb0429962cee6562c9adc4bae73526373fb90abe09322 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.