Initiatiefnota van het lid Welzijn over een fundamentele kijk op volkshuisvesting en woningmarkt

De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA): Voorzitter. Allereerst dank aan collega Welzijn en natuurlijk ook aan haar medewerkers, die veel werk hebben besteed aan deze initiatiefnota. Ik ben blij dat we vandaag een echt visiestuk bespreken over volkshuisvesting, want daar gaat het niet vaak genoeg over in de Kamer. Mevrouw Welzijn en ik zijn het er in ieder geval over eens dat wonen echt een recht is en zou moeten zijn. Iedereen verdient een plek om tot rust te komen en zich thuis te voelen. Toch zitten we in een wooncrisis: torenhoge huren, onbereikbare koopwoningen, jarenlange wachtrijen en ook nog steeds een stijgend aantal daklozen, waar mijn buurvrouw, mevrouw Beckerman, en mevrouw Westerveld afgelopen maandag ook terecht weer aandacht voor gevraagd hebben. Deze crisis is niet uit de lucht komen vallen. Die is het gevolg van keuzes van rechtse partijen die wonen steeds meer aan de markt hebben overgelaten. Juist daarom vind ik het wel jammer dat deze nota toch af en toe te veel in marktdenken blijft steken. Ik zou aan mevrouw Welzijn toch een reflectie daarop willen vragen. De sociale sector lijkt kleiner te worden door een aantal voorstellen in deze nota. Sociale huurwoningen mogen na een tijdje weer verkocht worden. De sociale huur blijft vooral een oplossing voor wie het zelf niet redt. Ik vind dat toch een beetje een oude reflex en oude politiek. Al 30 jaar zetten kabinetten namelijk in op meer financiering voor kopers, in plaats van op meer betaalbare woningen voor de sociale meerderheid, de sociale huur. Het resultaat was dat de huizenprijzen stegen, sociale huurwoningen werden verkocht en de middenklasse tussen wal en schip viel, terwijl die vroeger ook nog recht had op een sociale huurwoning en daar ook toegang tot kreeg. Vandaag zien we daar de gevolgen van. Het aantal sociale huurwoningen daalt al decennia. We zagen afgelopen week in Trouw ook weer een onderzoek waaruit blijkt dat zelfs als alle plannen slagen, het aantal sociale huurwoningen het komende jaar weer blijft dalen. Ik zou graag een reactie van de indiener, maar ook van de minister, krijgen op het feit dat geschetst wordt dat het aantal sociale huurwoningen zal dalen de komende jaren. Die krimp moet stoppen wat GroenLinks-Partij van de Arbeid betreft. Wij vinden echt dat er een fundamentele koerswijziging zou moeten komen als het over sociale huur gaat. Betaalbaar wonen moet de hoogste prioriteit zijn van de overheid. Dat betekent dat we ook betaalbaar bouwen voor de middenklasse, dat we bouwen voor de hele sociale meerderheid, zoals we ook in Wenen en Parijs zien, waar brede sociale sectoren bestaan. Daar is de inkomensgrens hoger, zodat leraren, zorgverleners en schoonmakers hun hele carrière in die sociale huurwoning kunnen wonen en in dezelfde buurt kunnen blijven wonen, in wijken met voorzieningen dichtbij, veel groen en woningen die niet alleen betaalbaar, maar ook duurzaam en leefbaar zijn. Dat vraagt om grote investeringen, want corporaties moeten weer kunnen bouwen met voordelige leningen en zonder dat ze bijvoorbeeld winstbelasting hoeven te betalen.