Economische veiligheid en strategische autonomie

Brontekst

Mevrouw Oualhadj (D66): Dank u wel, voorzitter. Ook namens mij hartelijk welkom aan deze minister. Ik kijk ook erg uit naar de samenwerking de komende tijd. Voorzitter. Terwijl we hard werken aan onze economische groei, is de wereld elke dag onzekerder. Er wordt actief geprobeerd om Nederlandse bedrijfsgeheimen te onderscheppen, onze infrastructuur is kwetsbaar en we zijn te afhankelijk van landen waarop we niet altijd meer kunnen rekenen. Dat vraagt naast de opbouw van onze defensie ook veel van onze economie. Vandaag wil ik het hebben over die twee zaken: hoe we aan de ene kant onze bedrijven beter voorbereiden en hoe we onze eigen technologische positie versterken. Om te starten wil ik een mooi initiatief van VNO-NCW en MKB-Nederland noemen. Die brachten namelijk vorige maand de Handreiking weerbaarheid uit, die bedrijven in Nederland handvatten geeft om hun weerbaarheid te versterken. Tegelijkertijd bleek uit een nulmeting die het ministerie onlangs onder bedrijven heeft laten uitvoeren, dat een derde niet bekend is met de instrumenten die de overheid biedt op het gebied van economische veiligheid. Het zou dan ook erg zonde zijn als deze handleiding de bedrijven niet weet te bereiken. Ik zou daarom graag nog een stap verder willen gaan, naar het voorbeeld van onze Zweedse collega's. Die hebben namelijk een soortgelijke handreiking actief weten te verspreiden onder 130.000 bedrijven in Zweden. Zou de minister hiertoe het initiatief willen nemen, zodat bedrijven meer bekend raken met de instrumenten hier in Nederland? Hoe reflecteert de minister in algemene zin op de resultaten van de nulmeting die door het Clingendael Institute is gepubliceerd? Voorzitter. Dan nog een ander punt hierover. De wat grotere bedrijven in Nederland, en zeker bedrijven die met sensitieve technologie werken, vertellen mij dat zij wat betreft awareness zelf flink aan de slag zijn gegaan. Dat is ook logisch, want ze willen hun eigen bedrijven graag beschermen. Wel geven ze aan mij aan dat de overheid een meer proactieve en structurele rol zou kunnen spelen als het aankomt op informatie-uitwisseling met experts uit het bedrijfsleven en het Rijk zelf. Bij cyberveiligheid hebben we een soortgelijke manier, namelijk het NCSC. Dat brengt het bedrijfsleven samen aan tafel en het Rijk weet het bedrijfsleven ook te informeren wanneer er sprake is van een actieve dreiging. Zou de minister ook willen verkennen of dit, naar analogie van het NCSC, ook voor de bredere economische veiligheid kan worden georganiseerd? Misschien bestaat het al, maar ook dan zou ik het graag willen horen. Ook uit die nulmeting van Instituut Clingendael blijkt gewoon dat bedrijven hier niet gemakkelijk snel mee bekend zijn. Voorzitter. Dan nog even kort over de strategische autonomie. Voor cruciale technologie zijn we soms nog te afhankelijk van het buitenland en bedrijven willen weten of we wel controle hebben over de systemen waar onze overheid en onze bedrijven op draaien. In het coalitieakkoord staan nationale stresstests op het gebied van strategische technologische afhankelijkheden genoemd. Mijn vraag aan de minister is of zij kan toezeggen dat die eerste stresstests dit jaar nog worden uitgevoerd en of zij kan zeggen welke sectoren daar dan voorrang bij krijgen en of er bij de uitkomsten ook wordt gekeken naar alternatieven als we te afhankelijk blijken te zijn. Tot slot nog een vraag over dual use. Wij hebben in Nederland tal van innovaties die kunnen bijdragen aan een sterkere autonomie. Ik was onlangs op werkbezoek bij Signify, van oudsher een divisie van Philips. Dat bedrijf gebruikt lichttechnologie om aan de ene kant tuingebouwgewassen te laten groeien en aan de andere kant tanks veilig te laten communiceren. Die extra investeringen in defensie zijn dus niet alleen goed voor onze veiligheid, maar bieden ook een kans om de technologie die we hier ontwikkelen breder uit te zetten. Ik wil de minister daarom ook vragen op welke manier we die bredere uitrol van dual use gaan stimuleren. Als Defensie optreedt als eerste afnemer van een Nederlandse innovatie, hoe kunnen we er dan voor zorgen dat een bredere en bruikbare toepassing in de rest van de samenleving ook vanaf dag één op de agenda staat? Dat was 'm. Dank u wel.

Versie 8dd719ff16792f72d4c63a8a0f97462c49fef209233877c00110dc8acdfaef8a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.