de Staat van de Europese Unie

De heer Bontenbal (CDA): Als u dat nou vaak genoeg zegt, dan worden ze daar bij ons campagneteam heel blij van. U ontregelt mij. Dat doet u ook slim. U had het net over populisme. Daar haakte ik even op aan. Ik heb de afgelopen tijd namelijk ook weleens een andere stijl gezien, ook bijvoorbeeld in dit debat. U bent vrij hard in het bekritiseren van sommige collega's, bijvoorbeeld als het gaat om populisme. Zouden we op dat punt — het ligt eigenlijk ook in het verlengde van de vraag van collega Dijk — niet moeten zeggen dat er twee vormen van populisme zijn? Er is het hele overduidelijke populisme. Dat is het populisme dat roeptoetert aan de zijlijn en niks waarmaakt. Maar er is ook een subtielere vorm van populisme. Die is namelijk dat wij politici hier de hele dag allemaal dingen beloven en grenzen trekken die we niet kunnen waarmaken. Misschien zijn bijvoorbeeld de moties die de GroenLinks-PvdA-fractie steunt, om op allerlei bezuinigingen een blokkade te leggen, daar ook wel een voorbeeld van. Zouden we er met elkaar niet eerlijker over moeten zijn dat het pijn gaat doen als we 15 miljard tot 20 miljard gaan investeren in defensie? Dat gaan we niet allemaal in de staatsschuld laten lopen. Wij weten namelijk donders goed dat iets in de staatsschuld laten lopen, betekent dat we het door onze kinderen laten betalen. Dit gaat pijn doen. Is het niet gewoon veel eerlijker om dit soort moties dan niet te steunen en te zeggen: ik leg daar geen blokkade op, want dit wordt moeilijk? Daar niet echt eerlijk over zijn is ook populisme, denk ik.