de verkiezingsuitslag

Brontekst

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Voorzitter, dank u wel. Allereerst felicitaties aan alle 150 nieuw beëdigde collega's, maar natuurlijk in het bijzonder aan de collega's voor wie dat voor het eerst is. Geniet van deze vier jaar. Laten we met alle 150 goed voor ons land zorgen. Daarnaast feliciteer ik de winnaars van deze verkiezingen, want jullie hebben een mooi resultaat geboekt, naast de verantwoordelijkheid die dat met zich meebrengt. Maar ook gewoon van harte felicitaties. Voorzitter. Ik wil graag de heer Koolmees bedanken voor zijn bereidheid om in deze eerste ronde de gesprekken te voeren, te verkennen welk spoorboekje passend zou zijn voor deze verdere formatie, te voorkomen dat we op een doodlopend spoor komen en toch ook te kijken welk zijspoor er mogelijk is om deze formatie vlot te trekken. Na al deze grappen zeg ik ook nog in alle serieusheid dat de verkenner dit zorgvuldig, open en met een gevoel voor verhoudingen heeft gedaan, dus echt veel dank. Nederland snakt naar betrouwbare politiek, minder ophef hier, meer opgestroopte mouwen en daadwerkelijke beslissingen, wissels die omgaan voor ons land en een landsbestuur dat daadwerkelijk de problemen aan wil pakken. Kabinet en Tweede Kamer dragen in de komende vier jaar een hele grote verantwoordelijkheid om daar verandering in te brengen. Dan zeg ik met nadruk "vier jaar". Dat ik hier nu in vier jaar al drie keer de eed heb afgelegd, kan niet het nieuwe normaal zijn. De permanente campagnestand van de afgelopen twee jaar is volgens mij het voorbeeld van hoe het niet moet. Het vertrouwen in de politiek is naar een dieptepunt gezakt. Het is aan deze Tweede Kamer, alle 150 zetels, om dat te veranderen. De conclusie van de verkenning van de heer Koolmees is helder: de fracties van D66 en CDA gaan een eerste fundament voor een akkoord opstellen, een politieke tandem in de testfase, zou ik willen zeggen. Ik wens u een goede rit. Ik wil de collega's Jetten en Bontenbal er op deze plek ook mee complimenteren dat ze dit waagstuk aangaan: kiezen voor de inhoud en het landsbelang, in plaats van politieke logica te hanteren en alleen voor jezelf te denken. Mijn vraag aan de verkenner is wel welke gedachten hij heeft over de status van het document dat hieruit moet komen en ook over het vervolg. Voorzitter. De afgelopen periode heeft de dollemansrit van het kabinet-Schoof geleerd dat je maar een paar zetels nodig hebt die een kabinet steunen. Gisteren waren het er 32 en sinds de installatie van de huidige Tweede Kamer zijn het er 26. De stap die de verkenner voorstelt, rust al op 44 zetels. Dus toch even een hoopvol bericht: feitelijk gloort er nu al meer steun dan het kabinet-Schoof op dit moment kent of in demissionaire toestand ooit heeft gehad. Ik zie een hoopvolle stijgende lijn. Voorzitter. Hoe zijn we hier eigenlijk gekomen? Ik zei het al: ik ben nu voor de derde keer beëdigd. Het zegt iets als dat in vier jaar tijd is gebeurd. In die tijd zag ik lange formaties en beroerde verhoudingen, terwijl het toeslagenschandaal, de bevingsschade in Groningen en de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid allemaal snoeiharde conclusies hebben opgeleverd. Er waren stapels rapporten over stikstof, stapels rapporten over migratie en er was een staatscommissie, maar er was geen helder beleid. We zien een samenleving die gebukt gaat onder individualisering en die door de Raad voor de Volksgezondheid "hypernerveus" wordt genoemd. Daarom moet het echt anders. Er moet leiderschap komen van een politiek die zich richt op de lange termijn. Ik doel op leiderschap dat het hele land op het oog heeft. Het is, beter gezegd, tijd voor de kardinale deugden: zelfbeheersing, rechtvaardigheid, wijsheid en moed. Het zijn de voorwaarden voor een goed bestuur. Anders krijg je kinderachtig gedrag. De politieke pubertijd van de afgelopen jaren heeft ons land geen bal opgeleverd. Jongeren snakken naar een toekomstperspectief. Dat moet deze zaal weer gaan typeren. Dát is de grote opdracht. Terug naar de inhoud van deze formatie. De ChristenUnie ziet het als een belangrijke opdracht voor een komend kabinet om daadwerkelijk vier jaar lang aan de slag te gaan, niet gericht op zichzelf, op "ik en mijn politieke partij", en niet met het idee "zij gaan van verkiezing tot verkiezing steeds voort", maar gericht op de toekomst van onze kinderen, van generatie tot generatie. Vanuit de Kamer zal de ChristenUniefractie daar graag aan bijdragen, als smaakmaker. Wij willen bijdragen aan inhoudelijk leiderschap dat daadwerkelijk wissels omzet, voor betaalbare woningen, voor een beter gezinsbeleid met een eenvoudig belastingstelsel, voor een beter migratiebeleid en voor een einde aan het stikstofslot. In een woelige wereld moet Nederland zijn defensie op orde brengen en een geloofwaardige en krachtige speler zijn in Europa, met onze bondgenoten. Een volgend kabinet moet zich richten op de grote opgaven van ons land en leiderschap tonen op de dossiers die er nu toe doen in plaats van te morrelen aan zwaarbevochten vrijheden, zoals de onderwijsvrijheid, of medisch-ethische grenzen op te rekken. De verkenner heeft geadviseerd om de komende drie weken de uitgangspunten voor het begrotingsbeleid en de bekostiging van investeringen en hervormingen in kaart te brengen. Mijn fractie steunt dat van harte en wil met nadruk vragen om ook te laten zien hoe deze dingen betaald moeten worden en met welke tabel. Een stap naar voren zetten betekent namelijk niet alleen samen verantwoordelijkheid nemen, maar ook de daad bij het woord voegen, hoe spannend dat ook is. Voorzitter, ik sluit af. Gelet op de verkiezingsuitslag, past de ChristenUniefractie bescheidenheid. Vanuit de Tweede Kamer zullen wij constructief bijdragen. Goede voorstellen zullen wij steunen, slechte vanzelfsprekend niet. De apostel Paulus schreef het al. "Streef altijd naar het goede, zowel voor elkaar," zeg ik dan ook maar tegen Bontenbal en Jetten, "als voor ieder ander." Dat geldt voor het hele land. Dat opstaan voor het goede, gedreven uit geloof, zal de ChristenUnie heel graag met u doen. Ik wens u wijsheid en zegen bij de volgende stap die gezet gaat worden. Dank u wel.

Versie 312a50fcd73786ae5787b78de76f4e45745f90829267463c1664e92eb5e72568 · Officiële bron.