de verkiezingsuitslag

Brontekst

De heer Dassen (Volt): Dank, voorzitter. Zo zie je dat de laatsten de eersten zullen zijn. Vanuit Volt felicitaties aan de heer Struijs voor zijn maidenspeech. Het was erg mooi om meegenomen te worden in de geschiedenis van de familie Struijs en de opa's. Ik denk dat we nog veel mooie debatten gaan voeren over de generaties, jong en oud, en hoe we daar samen in Nederland een mooie toekomst aan kunnen geven. Ook alle felicitaties aan de partijen die de verkiezingen gewonnen hebben. En natuurlijk felicitaties aan iedereen die hier vandaag zit en die gisteren geïnstalleerd is, zeker de nieuwe gezichten. Ik wens iedereen een mooi moment en veel succes in deze bijzondere rol. Dank ook aan de verkenner voor het verstandige advies dat hij heeft uitgebracht, namelijk om vanuit de inhoud aan de slag te gaan. Ik denk dat D66 en het CDA een unieke kans krijgen, een unieke verantwoordelijkheid om Nederland vooruit te brengen en de hoop van veel kiezers waar te maken. De systemen van de twintigste eeuw falen onder de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw. We hebben keuzes nodig, om klimaatdoelen te halen, om Europa te verenigen en om onze digitale toekomst weer terug te pakken. We geven een toekomst aan jongeren en toekomstige generaties door verder te kijken dan de Haagse neus soms lang is en door keuzes te maken die ook voor de komende decennia nog belangrijk zijn. De afgelopen kabinetten bleven hangen in de Haagse waan van de dag, schoven keuzes vooruit en praatten Nederlanders naar de mond. Radicale krachten benutten die stilstand gretig. Wat Volt betreft was een coalitie met D66, CDA, VVD en GroenLinks-PvdA het meest logisch om op dit moment te onderzoeken. Er moet natuurlijk voor gewaakt worden dat dit een zouteloos middenkabinet wordt dat vasthoudt aan de status quo. Het moet een kabinet zijn dat Nederland echt naar de toekomst brengt. We staan op een kritiek punt. Stel dat de formerende partijen dit straks niet doen. We zien in een land als de VS wat de mogelijke gevolgen zijn. Maar als een kabinet met extreemrechts opgevolgd wordt door een zouteloze middenregering, is die slechts een tussenpaus voor een daaropvolgende extreemrechtse regering. Daarom geef ik D66 en het CDA graag het volgende mee. Ja, compromissen zijn nodig, maar laat die geen politieke schuilkelder zijn. Compromissen zijn nodig zodat partijen uiteindelijk een pad naar de toekomst kunnen bewandelen, maar laat die wel echte vooruitgang zijn. Echte vernieuwing is namelijk mogelijk, maar het vereist dat een nieuwe politiek zich niet alleen maar laat leiden door draagvlak, maar dat zelf gaat bouwen, ook wanneer dat talkshowgasten of kiezers doet fronsen. Ik heb, zoals ik net ook al aangaf richting de heer Bontenbal, dan nog wel wat twijfels over het lijstje dat de verkenner heeft meegeven. Asiel wordt weer een grote prioriteit. Maar terwijl er op dit moment in Brazilië over het klimaat wordt gesproken, lijkt dat een beetje in een bijzin weggemoffeld onder het kopje economische groei. De noodzaak van Europese samenwerking en hervormingen — daarbij gaat er ontzettend veel op ons afkomen — moet in mijn ogen centraal staan. Ook onze digitale toekomst wordt niet genoemd. Europa werd nauwelijks genoemd in de brieven en digitalisering zelfs helemaal niet, terwijl dit de onderwerpen zijn die wel degelijk onze toekomst gaan bepalen en waarmee we in dit huis nog veel te weinig bezig zijn. Dat komt doordat ze niet altijd goed scoren in peilingen of doordat ze nog niet bovenaan het lijstje staan van wat kiezers belangrijk vinden. Maar mijn vraag aan de verkenner is wel: als die zo cruciaal zijn voor onze toekomst, moeten ze dan niet gewoon meegenomen worden in de eerste paar weken dat D66 en het CDA samen aan de slag gaan? Ik heb nog een paar andere vragen. In het advies geeft de verkenner aan dat D66 en het CDA deze positieve agenda moeten vormgeven. Hoe zorgen we ervoor dat dat niet een abstract hoofdlijnenakkoord wordt? Want iedereen zal zeggen: dit is belangrijk. Het moet daadwerkelijk een document worden dat richting geeft en dat ervoor gaat zorgen dat de vernieuwing van de grond gaat komen. Waarom heeft de verkenner er niet in opgenomen dat deze partijen ook een mensbeeld en een wereldbeeld moeten schetsen, met de waarden op basis waarvan zij keuzes maken? Er zijn namelijk fundamentele verschillen in deze Kamer over het mensbeeld. Dat hebben we in de afgelopen jaren wel gezien. We hebben daar niet voor niks heel veel debatten over gevoerd met de huidige minister-president. Dat lijkt me van wezenlijk belang, ook als ik kijk naar de discussie van vandaag over de vraag waar de meerderheid zich uiteindelijk in gaat vinden. Voorzitter, ten slotte. Volt zal het progressieve kompas zijn dat de formerende partijen en straks ook de coalitie bij de les zal houden. Iedereen die met nieuwe ideeën, keuzes en vergezichten komt die nodig zijn om Nederland en Europa te vernieuwen, kan op onze steun rekenen in de Tweede en Eerste Kamer. Maar iedereen die meer van dezelfde oude politiek brengt, kan rekenen op stevige oppositie. Voorzitter. Nogmaals dank aan de verkenner voor zijn inzet en zijn advies. Ik wens de heren Jetten en Bontenbal veel wijsheid en vooral ook moedige keuzes toe. Dank u wel.

Versie 312a50fcd73786ae5787b78de76f4e45745f90829267463c1664e92eb5e72568 · Officiële bron.