EU-dimensie Koninkrijksrelaties

Brontekst

Mevrouw Nanninga (JA21): Dank, voorzitter. Ik moet dit debat helaas zo meteen verlaten voor een ander, plenair debat. Alvast mijn excuses daarvoor. Ik zal de bijdragen van de ambtsgenoten en de beantwoording natuurlijk met belangstelling terugkijken. Voorzitter. JA21 verwelkomt de hoofdlijnen van het nieuwe LGO-besluit. Het erkent de strategische waarde van de Caribische delen van het Koninkrijk. Die positie moet worden benut voor concrete investeringen in infrastructuur en economische zelfstandigheid. Betere verbindingen tussen de eilanden zijn ook van belang voor de veiligheid en weerbaarheid in de regio. Voor de Nederlandse en Franse LGO samen wordt 125 miljoen euro voorgesteld. Dat is bijna een nominale verdubbeling en dat biedt kansen, maar Europees geld wordt uiteindelijk door de lidstaten betaald. JA21 wil daarom een transparante verdeling en meetbare resultaten. Wat is de Nederlandse inzet voor de verdeling en hoe wordt de doelmatigheid beoordeeld en getoetst? Meer geld heeft alleen waarde als de eilanden het kunnen benutten. JA21 steunt daarom eenvoudige procedures en gerichte ondersteuning bij de uitvoering. De hulp moet de blijvende lokale kennisopbouw en de zelfredzaamheid vergroten, zodat de landen en eilanden projecten uiteindelijk zelfstandig kunnen uitvoeren en verantwoorden. Ook zijn de landen hier zelf goed mee op weg. Zo verwelkomen wij het initiatief van de Arubaanse regering om een nieuw ministerie Koninkrijksrelaties en EU-aangelegenheden op te richten, waarin de eigen institutionele capaciteit wordt versterkt. Over de voorgestelde leenfaciliteit is JA21 terughoudend. De voorwaarden zijn nog onduidelijk, terwijl het kabinet schrijft dat het Koninkrijk bij niet-nakoming verantwoordelijk wordt gehouden. Dat gebruik onwaarschijnlijk wordt geacht, is misschien waar, maar het is geen overtuigende waarborg. Kan de staatssecretaris er vooraf duidelijkheid over geven dat er met Nederland overlegd wordt voordat er zulke leningen worden aangegaan, ter bescherming van de Nederlandse belastingbetaler? Voorzitter. JA21 wil sterke Caribische landen en eilanden met goed bestuur en goede voorzieningen, maar daarvoor is meer Europese integratie niet vanzelfsprekend de oplossing. Wij zijn ook tegen het idee van overgaan naar een UPG-status. De blijvende verplichtingen zijn aanzienlijk, terwijl onvoldoende is aangetoond dat de voordelen voor de eilanden en de landen daartegen opwegen. Een dergelijke overgang betekent dat EU-wetgeving in beginsel volledig gaat gelden. Dat brengt invoeringskosten en blijvende uitgaven aan uitvoering, toezicht en handhaving mee en het schept meer verplichtingen voor Europees Nederland. De eilanden lopen al tegen een uitvoerings- en capaciteitsgebrek aan wat betreft hervormingen uit de landspakketten. Waarom zouden we boven op die bestaande opgaven nog een omvangrijk Europees regelpakket willen leggen? Zo bestaat het risico dat er een nieuwe afhankelijkheidsrelatie ontstaat, terwijl zelfstandigheid en gelijkwaardigheid het uitgangspunt zijn voor de relatie tussen Europees Nederland en de eilanden. Daarnaast maakt JA21 zich zorgen over verdere juridische binding aan Europa. Meer EU-recht betekent dat op meer terreinen beleid aan Europese regels kan worden getoetst. Dat beperkt de eigen beleidsruimte en brengt het risico met zich mee dat wij hier in Europees Nederland ook weer aan allerlei zaken gebonden kunnen worden.

Versie cb5f2f5a8091085c10aaaee3fa12afe72e4e1e8949476f9aa0757f75f741db3d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.