EU-dimensie Koninkrijksrelaties

Brontekst

Mevrouw Den Hollander (VVD): Dank u wel, voorzitter. Veel dingen zijn inmiddels al gezegd. De EU-dimensie gaat er voor ons concreet om hoe je ervoor zorgt dat de Caribische delen van ons Koninkrijk maximaal kunnen profiteren van Europese kansen, zonder dat de uitvoeringskracht van de eilanden overvraagd wordt. Daarbij zou ik allereerst willen ingaan op het nieuwe LGO-besluit. De Europese Commissie stelt voor om de middelen voor landen en gebieden overzee fors te verhogen. Dat biedt dus heel veel kansen. Maar geld alleen is geen garantie voor economische vooruitgang. De vraag is of er op de eilanden voldoende capaciteit is om projecten te ontwikkelen, aanvragen te doen, middelen te benutten en daarover ook goed verantwoording af te leggen. Daarom vraag ik de staatssecretaris hoe hij borgt dat de kleine eilanden — dan denk ik met name aan de BES-eilanden — niet buiten de boot vallen als de Europese inzet meer verschuift naar grotere en regionale projecten. Hoe wordt voorkomen dat Europese middelen in de plaats komen van noodzakelijke inzet vanuit Nederland of het Koninkrijk? Voorzitter. Dan kom ik bij de keus tussen de LGO- en de UPG-status. Het onderzoek van de Universiteit van Curaçao laat zien dat geen van beide statussen op zichzelf beter is. Een UPG-status betekent nauwere integratie in de Europese Unie en mogelijk ruimere toegang tot fondsen en programma's. Maar daar staan veel meer Europese regels, juridische verplichtingen, uitvoeringskosten en handhaving tegenover. De huidige LGO-status biedt juist meer beleidsruimte en flexibiliteit. Voor de VVD is het daarom te vroeg om nu al een politieke voorkeur uit te spreken voor een van beide statussen. Die keuze moet wat ons betreft per eiland worden gemaakt op basis van ambitie, meerwaarde, uitvoerbaarheid en draagvlak. Ik vraag de staatssecretaris daarom, net als mijn collega, om in de kabinetsreactie per eiland inzichtelijk te maken welke wensen binnen de LGO-status kunnen worden gerealiseerd en waarvoor een UPG-status daadwerkelijk meerwaarde zou kunnen bieden. Verder ben ik benieuwd waarom Curaçao en Sint-Maarten niet meedoen, zoals collega's eerder hebben gezegd. Mij puzzelt het vooral dat Sint-Maarten niet meedoet, omdat het Franse deel van Sint-Maarten wel een UPG-status heeft. Het lijkt me dus juist daar heel logisch, ook vanwege een gezamenlijke eurozone bijvoorbeeld. Het is interessant hoe dit verder loopt. Voorzitter. Wij willen ook nog even stilstaan bij het kiesrecht van de inwoners van Curaçao, Aruba en Sint-Maarten voor het Europees Parlement. In het coalitieakkoord staat dat we het makkelijker maken voor inwoners van de eilanden om te stemmen voor het Europees Parlement. Dat is belangrijk, want als mensen stemrecht hebben, moet het stemrecht ook praktisch toegankelijk zijn. De uitbreiding van het aantal stembureaus is een eerste stap, maar ik wil weten wat er verder wordt geregeld. Hoe staat het met het wetsvoorstel? Welke drempels rond registratie, informatievoorziening en stemproces worden vóór de Europese verkiezingen van 2029 weggenomen? Voorzitter. Europese samenwerking kan kansen bieden voor economische ontwikkeling, innovatie en weerbaarheid van de eilanden. Maar de kern blijft: maatwerk per eiland, realistische uitvoeringskracht en een duidelijke verantwoordelijkheid. Tot slot zou ik nog een vraag willen stellen over het preclearancesysteem tussen Aruba en Nederland of de Europese Unie. Mijn collega Van den Brink heeft hier in mei van dit jaar ook een vraag over gesteld. Aangezien de staatssecretaris een coördinerende rol heeft in alle zaken die het Caribisch gebied aangaan en er sprake is van economisch voordeel voor Aruba zou ik willen vragen of er al voortgang is op dit verzoek van Aruba. Staat de staatssecretaris positief tegenover reizen richting Europa, en, zo ja, welke stappen is hij van plan hierop te nemen? Zo, ik heb nog één seconde!

Versie cb5f2f5a8091085c10aaaee3fa12afe72e4e1e8949476f9aa0757f75f741db3d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.