Materieel (voortzetting van het commissiedebat van 3 juni)

Staatssecretaris Boswijk: U weet: er is een hele lange wachtrij aan landen die heel graag die Patriots willen hebben. Dat geldt natuurlijk in de eerste plaats voor Oekraïne, maar inmiddels ook voor het hele Midden-Oosten. Er deed zich eerder dit jaar een kans voor. Er werd tegen ons gezegd: Nederland, u was 40 jaar geleden na de VS het tweede land dat de Patriots in gebruik nam. Er is een goede samenwerking met de Amerikanen op dit gebied, ook in het ontwikkelen, de kennisontwikkeling en het trainen. Omdat de Amerikanen ons zien als een trouwe bondgenoot, werd ons een plek aangeboden die in die hele lange rij een beetje vooraan was. Ik vind dat we niet de luxe, noch de tijd hebben om dan te zeggen: doe maar niet; we ontwikkelen zelf wel iets. We weten namelijk gewoon nog niet of er op korte termijn een alternatief is. Ik vind dus dat we die kans moeten pakken, maar ik vind niet dat we dan vervolgens niks moeten doen. Natuurlijk moeten we op korte termijn alle initiatieven die er zijn ... Ik kan een hele waslijst aan bedrijven noemen, onder andere in Nederland en Europa, op het gebied van luchtverdediging of counterdronetechnologie. Daar zitten echt wel veelbelovende bedrijven tussen. Die zijn alleen nog te versnipperd op dit moment en bieden nog niet voldoende wat de Patriots ook bieden. Ik heb dus niet de luxe om te zeggen: "Met die Patriots duurt het veel te lang. Daar gaan we niet op wachten. We gaan iets anders doen." Nee, we moeten de kans van de Patriots pakken, in de hoop dat die te zijner tijd op tijd worden geleverd. Parallel daaraan moeten we andere capaciteit ontwikkelen. Ik kan niet zeggen: de levertijden zijn te lang, dus we gaan iets anders doen. U heeft het gezien met het Frans-Duitse jachtvliegtuig: er is geen enkele garantie dat Europese samenwerkingen, waar ik zeer zeer voor ben, altijd succesvol zijn. Wij zullen op dit gebied dus echt twee stromen moeten hebben, net als met Palantir, zoals ik eerder heb toegelicht. Je moet het ene heel snel afbouwen, maar je kan je oude schoenen niet weggooien voordat je nieuwe hebt. Dat is helaas de situatie waar we op dit moment in zitten. Dat geldt ook voor luchtverdediging.