Begroting Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2027

Automatische samenvatting

De begroting voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2027 richt zich op het behoud van zelfstandigheid en de kwaliteit van zorg. Er worden drie pijlers aangegeven: zelfstandigheid behouden, dichtbij ondersteuning en professionele zorg beschikbaar maken. Daarnaast wordt gewerkt aan Wlz-akkoorden met partijen in ouderenzorg, gehandicaptenzorg en langdurige ggz. Doel is de zorgvraag te vertragen en de zorg te verbeteren.

Minister Sterk: Voorzitter. Ik wil beginnen met te zeggen dat ik het heel verdrietig en pijnlijk vind om te horen dat ouderen in de samenleving het gevoel hebben vaak als een last te worden gezien. Ouderen zijn namelijk geen last, maar een waardevol onderdeel van onze samenleving. Ze doen ertoe. Sterker nog, ze zijn vaak onderdeel van de gemeenschappen die onze samenleving kent en vormen. Ik heb ontzettend veel mooie initiatieven gezien waarin dit samenkwam, zoals onlangs nog bij seniorenvereniging Senver in Hilversum. Die vereniging wordt helemaal door en voor ouderen gerund, zelfs zonder subsidie van de gemeente, en dat al tien jaar. Het bruist zo van de activiteiten dat je er bijna zelf spontaan lid van zou willen worden, zeg ik uit eigen ervaring. Voorzitter. Mensen hebben zelf ook de wens om zo lang mogelijk zelfstandig in hun vertrouwde omgeving ouder te worden. Dat blijkt ook uit onderzoek waaraan in dit debat al verschillende keren is gerefereerd. Dat is ook een van de redenen dat het vorige kabinet de verzorgingshuizen niet heeft doorgezet. Kwaliteit van leven staat centraal bij de keuze die mensen willen maken. Het moet gaan om wat je nog wel kunt en niet om wat je niet meer kunt. Maar het gaat vooral ook om wat je nog kunt leren, eventueel met hulp van anderen. Als je meer zorg of ondersteuning nodig hebt, dan is er goede en liefdevolle zorg dichtbij en waar mogelijk thuis. De zorg staat in de samenleving in plaats van ernaast. Die beweging is al volop bezig. Daarom werken we langs drie lijnen. De eerste lijn is dat we ervoor zorgen dat mensen zo veel mogelijk zelf kunnen blijven doen, door te kijken hoe ze hun zelfstandigheid kunnen behouden of terug kunnen krijgen, zodat ze ook volwaardig kunnen blijven participeren in de samenleving. Het tweede is dat we zorgen dat er ook voldoende ondersteuning dichtbij is, via wijkteams en laagdrempelige voorzieningen, maar ook door ondersteuning van de mantelzorgers in en om hen heen. Ik kom daar zo dadelijk nog op terug bij het blokje mantelzorg. Het derde is dat we ervoor zorgen dat professionele zorg ook echt beschikbaar is. Hiervoor moeten we de zorg slimmer organiseren. We hebben in de toekomst immers onvoldoende handen om alle zorg te kunnen leveren. Dat betekent dat we de administratieve lasten moeten terugdringen, inclusief het beter uitwisselen van gegevens, dat we het geweld tegen zorgverleners terugdringen, zodat het aantrekkelijk blijft om in de zorg te werken, en dat we de zeggenschap bevorderen, want we weten dat het werkplezier enorm wordt vergroot als je het gevoel hebt dat je zelf kunt kiezen hoe je je werk wilt doen. In het HLO en in het AZWA zijn goede afspraken gemaakt om het zorgproces te verbeteren. Boven op deze afspraken werken we nu ook aan de Wlz-akkoorden. Daar wil ik iets langer bij stilstaan, omdat hier veel vragen over zijn gesteld. Op dit moment ben ik volop in gesprek met partijen in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de langdurige ggz. Ik hoop aan het einde van dit jaar een heel eind te zijn met alle sectoren. Met het schrappen van de tariefmaatregelen in de gehandicaptenzorg en de langdurige ggz is het zwaard van Damocles weggenomen, zeg ik maar even tegen mevrouw Dobbe. Vervolgens kunnen wij nu aan de slag met de inhoudelijke opgave. De akkoorden worden opgebouwd langs de lijnen uit het coalitieakkoord, de beweging naar voren en de passende zorg. Voor de ouderenzorg gaat het bijvoorbeeld om gemeenschapsvorming in geclusterde woonvormen en om reablement. We proberen de zorgvraag voor ouderen hierdoor uit te stellen of te vertragen. Bij de gehandicaptenzorg gaat het om het voorkomen van escalerende zorgvragen en om beter toegeruste zorgverleners voor complexe zorg en gaat het erom niet elke hulpvraag te voorzien van een zorgantwoord. Voor de langdurige ggz wil ik verkennen wat er nodig is om de beweging van intramurale zorg naar wonen in de wijk mogelijk te maken voor wie dat kan, ook om de zorg beschikbaar te houden voor de meest complexe zorg. Uit de gesprekken die ik voer met zorgaanbieders, cliëntenorganisaties, beroepsorganisaties, zorgkantoren en gemeenten zijn enkele uitgangspunten voortgekomen die ons binden. Die zijn dat afspraken moeten bijdragen aan de kwaliteit van leven van cliënten, dat de zorg toegankelijk en beschikbaar moet zijn voor mensen die deze het hardst nodig hebben en dat we de zorg anders moeten vormgeven en organiseren. Daarmee beperken we de groei van de arbeidsmarkttekorten en blijven we binnen de beschikbare groeiruimte.