Slachtofferbeleid

De heer Eerdmans (JA21): Voorzitter, dank je wel. Complimenten aan de staatssecretaris, of eigenlijk zijn voorganger, want ik denk dat de derde voortgangsrapportage de goede koers aanwijst. Dat blijkt ook wel, want er is heel veel veranderd op slachtoffergebied. Ik herinner me nog de invoering van het spreekrecht in 2005, op initiatief van LPF en D66. Dat was nog een heel ding, maar het is er. Gisteren bij de zaak-Donny M., hoe verschrikkelijk ook, zag je de twee zussen op zeer indrukwekkende wijze gebruikmaken van de slachtofferverklaring. Het is ongelofelijk fijn dat het er is en dat het kan. Ik heb een vraag daarover, in het kader van de nazorg na het vonnis. Wordt er dan ook een reflectie geboden aan de slachtoffers van zulke zaken die er met de rechter in beslotenheid nog eens over willen praten? Ik heb dat eerder gevraagd. Er is ook een motie over aangenomen. Hoe ziet de staatssecretaris dat? Voorzitter. Dan ga ik naar een vraag over stalking. Na de dood van Hümeyra in Rotterdam in 2018, de zaak-Bekir E., is er een rapport verschenen, "Gestalkt. Gezien. Gehoord?" Een van de pijnlijkste punten uit het rapport vind ik dat de inspectie concludeert dat in stalkingzaken vooral aan slachtoffers wordt gevraagd om zich aan te passen, in plaats van aan de dader. Dat is volgens een aantal slachtofferadvocaten echt nog steeds een probleem. In Rotterdam hebben we nu een slachtofferofficier, die zich alleen maar met slachtoffers bezighoudt. Is dat niet ook iets prachtigs voor meerdere plekken in het land? Ik pleit dus voor meerdere slachtofferofficieren in Nederland. Voorzitter. Dan ga ik naar de formele positie van slachtoffers. Die is op een aantal punten verbeterd, maar eigenlijk is de enige formele positie die een slachtoffer heeft de artikel 12-procedure, waarbij er gevraagd kan worden om iemand te vervolgen als het OM dat niet wil of niet kan doen. In 2023 is er bijna 3.000 keer gebruikgemaakt van artikel 12 Strafvordering. Dan wil het slachtoffer dus wel dat een verdachte wordt vervolgd, terwijl het OM dat niet wil. 300 keer, 12%, was die klacht gegrond, zei het hof. Ik heb al eerder gezegd dat dat heel raar is. Is dat niet zorgelijk? Zouden we een slachtoffer niet een volwaardigere positie moeten geven? In Duitsland heb je bijvoorbeeld de Nebenkläger. Dan mag je als slachtoffer ook getuigen oproepen. Je mag vragen om vervolgingshandelingen. Kijk naar de tramschutter in Utrecht. De vader van Roos had zelf aan de tramschutter een vraag willen stellen, namelijk waarom hij juist op zijn dochter schoot. Dat had hij bijvoorbeeld willen laten onderzoeken. Dan zou een slachtoffer ook meer proces krijgen in zo'n situatie. De zaak-Sharleyne kennen we misschien ook nog wel, dat meisje van 8 dat door haar moeder van het balkon werd gegooid. Daarin heeft de vader uiteindelijk vervolging afgedwongen. Het OM had die zaak geseponeerd. Ik denk dat dat heel goed zou zijn. In Frankrijk wordt dat ook wel de "action directe" genoemd. Het slachtoffer mag onderzoekshandelingen vragen. In België is dat overigens ook ingevoerd. Dan mag je bijvoorbeeld ook getuigen oproepen. Hoe kijkt de staatssecretaris daarnaar? Ten tweede. De beslissing in zo'n artikel 12-procedure kan uitermate lang duren, één tot twee jaar. Kan dat niet korter? Kunnen we misschien aansluiten bij de Awb, de Algemene wet bestuursrecht? Dat zou dertien weken zijn. Anders ettert het maar door en dat is vervelend voor een slachtoffer. En zou er niet een beroep tegen een afwijzing kunnen komen? Stel dat het antwoord van het hof nee is, zou een slachtoffer dan niet ook in beroep moeten mogen gaan tegen zo'n besluit? Voorzitter. Ik sluit af met een vraag of, eigenlijk meer een advies. Nogmaals, ik vind het echt wel een goed stuk dat ik heb gelezen, maar gaat deze staatssecretaris zich ook echt bekommeren om de belangengroepen van slachtoffers en nabestaanden? We hebben natuurlijk de federatie, waar in de brief ook over wordt geschreven. Heel veel nabestaanden willen niet de sleutel weggooien van bijvoorbeeld de moordenaar van hun kind, maar willen wel gerechtigheid. Een luisterend oor is volgens mij ongelofelijk belangrijk daarin. Voorzitter, daar laat ik het voor nu bij. Dank je wel.