Goed bestuur en toezicht in de zorg (+ IGJ en zorgfraude)

Brontekst

De heer Claassen (Groep Markuszower): Voorzitter. Ik stel me zomaar voor dat dit debat een proloog is voor een wet die gaat komen die dit allemaal gaat regelen, maar toch is het goed om een paar belangrijke dingen te noemen. We hebben vier minuten per fractie — ik ga snel praten, want anders ga ik het niet halen — voor een probleem dat het OM grofweg op 10 miljard per jaar schat, ruim 40 miljoen euro per seconde dat ik hier zit. 40 miljoen euro per seconde dat ik hier zit, laat het even tot u doordringen. De wet die dat gaat regelen, zal pas in 2028 in werking treden, schat ik in. De bezuiniging staat in de begroting, de antwoorden liggen klaar en wat wij hier zeggen, zal daar waarschijnlijk nog niet zo heel veel aan veranderen. Het heeft toch een klein beetje iets — ik wil niet denigrerend zijn — van een toneelstukje. Dus laat me beginnen met een sprookje. De wolf ligt in grootmoeders bed met haar muts op. Roodkapje vraagt naar de grote oren, de grote ogen, de grote handen en krijgt elke keer een geruststellend antwoord. Wie een zorgbedrijfje wil beginnen, heeft overal een antwoord op: ik heb mijn certificaten, een diploma, een vog. Op papier klopt alles. Het kabinet wil strenger zijn aan de poort: een vergunningsplicht voor iedereen, vog, Bibob, controlegesprekken vanaf 2027 en de wet dan in 2028. Bij veertien opleiders had bijna een derde van de onderzochte evc-diploma's een hoog frauderisico. Het CIBG startte vorig jaar tot oktober zes Bibob-onderzoeken en op 31 juli verbood de rechter de zorgkantoren van Menzis om bij de inkoop een Bibob te eisen. Hoelang duurt dit? Het onderzoek bij Isala loopt sinds 2022. Op 10 september deed de FIOD acht doorzoekingen bij cardiologen — dat zijn dokters die naar uw hart kijken — van het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis en het CWZ na tips en mediaberichten. Screen declaraties voor uitbetaling met data-analyse en AI. Stuur zorgauditors onaangekondigd naar nieuwe en risicovolle aanbieders. Kan de minister dat alvast toezeggen? Zulke signalen krijgen we ook van burgers. Er is steeds hetzelfde patroon. Een zoon wiens vader vorig jaar in een verpleeghuis overleed, krijgt een declaratieoverzicht vol nullen en achter één nul zit €51,84 gedeclareerd door een mondzorgaanbieder die zijn vader eigenlijk helemaal niet wilde. Wie helpt? De NZa helpt niet, de Arbeidsinspectie sloot zijn melding en meldde dat acht maanden later met excuses. De politie heeft geen capaciteit, en toen hij bleef bellen, kreeg hij een telefonische blokkade bij de NZa en het Landelijk Meldpunt Zorg wegens ongepast gedrag. Als je niet gehoord wordt, dan kun je daar inderdaad helemaal gek van worden. De toenmalige staatssecretaris heeft het in februari zelf gezegd: iedereen moet van loket naar loket. Wil de minister toezeggen dat een melding die zonder inhoudelijk onderzoek langs drie instanties is gegaan, bij één instantie met doorzettingsmacht belandt? De motie-Bushoff, die ik mee heb ondertekend, vroeg één doel voor de begroting 2027: minstens 1% van het fraudebedrag behouden voor de zorg. Het kabinet in juni: "Ingewikkeld uitvoerbaar. We hebben wel indicatoren, maar geen streefwaarden. Allemaal lastig." De begroting heeft een hoofdstuk Geld voor de zorg, blijft in de zorg. Dat is geen doel, maar wel een taakstelling: 50 miljoen structureel. De uitwerking moeten we nog gaan bepalen. Volgend jaar 10 miljoen erin en 25 miljoen eruit. Volgens de Kamer kan dat niet, maar het staat al in de begroting. Wij vragen streefwaarden voor voorkomen, schade en teruggehaald zorggeld een-op-een terug naar de zorg. In de Wibz vervalt het winstuitkeringsverbod. Wij vinden dat het eigenlijk wel van tevoren geregeld zou moeten worden, de maximering ervan, gewoon een vastgelegd bedrag, en dat het niet per AMvB geregeld zou moeten worden. Dezelfde begroting belooft meer capaciteit bij toezichthouders en verlaagt tegelijkertijd het personeelsbudget van de inspectie, die van 950 naar 650 mensen gaat. Hoe zij dat inricht, is volgens de minister aan de inspectie zelf. Hoe houdt zij duurzaamheid als toezichtthema, groene zorg met zo min mogelijk impact op klimaat en milieu, overeind als de capaciteit er gewoon niet is? Je zou eigenlijk moeten kijken naar kwaliteit, veiligheid en fraude en niet naar die andere flauwekul. Wil de minister met de IGJ afspreken dat klimaat en milieu in het werkplan voor 2027 geen toezichtthema meer zijn? Dan kunnen we de echte problemen in Nederland oplossen.

Versie 4961e4a1a2d15669feb619929336b5f953a617f5a88224fb724da3d826ead22b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.