Gevangeniswezen

Brontekst

Staatssecretaris Van Bruggen: Dan de vraag over de motie van mevrouw Straatman. Ik ben heel blij dat de Kamer wil meedenken. Er komt nu een groep in beeld waarvan straffen verjaren. Dat is ongelofelijk onwenselijk. Ik bedoel: dat is gewoon straffeloosheid. Dat moeten we echt niet willen in Nederland. Het is bekeken en binnen de huidige wet- en regelgeving is het moeilijk om elektronische detentie als executiemodaliteit in te zetten, maar we zijn dus in gesprek gegaan met de rechtspraak om te kijken of we daar toch oplossingen voor kunnen vinden. Het is namelijk voor iedereen onwenselijk om dit te laten gebeuren. Zij willen ook alles op alles zetten om te kijken of het mogelijk is om daar toch op een bepaalde manier een vorm aan te geven. Daar ga ik dan weer niet over; dat is dan weer aan de rechter. Ja, ik zou zeggen: ik kom daar zo spoedig mogelijk op terug, omdat het natuurlijk mogelijk moet zijn om die straffen niet te laten verjaren. Het gaat nu nog over kleine aantallen, maar we moeten dat überhaupt zien te voorkomen. We weten dat we het straks over meer mensen hebben. Dan de vraag van mevrouw Schilder en de heer Eerdmans over de opties in het buitenland. Waarom kan Zweden wel wat volgens Nederland onmogelijk was, namelijk in Estland een aantal plekken bezet houden? Er is gekeken naar de mogelijkheden om detentiecapaciteit in Estland te huren. Uit deze verkenning bleek dat er grote juridische knelpunten waren. Een van de grootste was de Estse grondwet. Die staat niet toe dat de Nederlandse Penitentiaire beginselenwet van toepassing wordt verklaard. Op het moment dat je als Nederland geen enkele zeggenschap meer hebt over de gedetineerden die hun straf uitzitten in Estland, bekent dat ook dat het zelfs mogelijk is dat er toetsing van het vonnis aan het Estse recht zou kunnen plaatsvinden. Dat zou tot een aanpassing van de straf kunnen leiden. Met andere woorden, je geeft het echt helemaal uit handen. Dat was een fundamenteel punt. Daarom is besloten niet verder te gaan met de verkenning wat betreft Estland. Ik ben niet bekend met hoe ze dat in Zweden hebben geregeld. Hebben zij een andersoortige penitentiaire beginselenwet? Hechten zij hier minder waarde aan? Wij vinden het als Nederland belangrijk om de regie te houden over onze eigen gedetineerden, zodat we de opgelegde straffen ook daadwerkelijk tot uitvoering zien komen. Ik zet me hier op alle mogelijke manieren voor in. Volgende week ga ik ook weer naar Luxemburg om met de collega's te praten over detentiecapaciteit en alles wat te maken heeft met juridische zaken binnen Europa. Ik zie natuurlijk dat wij echt niet het enige land zijn met ongelofelijk veel problemen op dit vlak. Ik doe alles wat ik kan doen om kennis met elkaar te delen, ideeën uit te wisselen en misschien zelfs gezamenlijk draagvlak te creëren voor een oplossing voor dit soort problemen. Dat doe ik elke dag, maar zeker volgende week even wat intensiever. Dan de vraag van de heren Struijs, Eerdmans en Sneller. Die ging over het mkb, over voldoende werk. Dat is natuurlijk echt cruciaal, niet alleen voor het voorkomen van recidive. Dat zien we natuurlijk ook. Werkverloven dragen echt bij aan het voorkomen van terugval. Maar hoe zorg je nou dat die werkgevers er zijn en dat het niet zo is dat ze alleen schuursponsjes en deurmatten op volgorde leggen, waarna ze om 17.00 uur of 16.00 uur weer terug naar hun verblijf mogen? De samenwerking met werkgevers is echt van groot belang. Ik ben ook heel blij dat we meteen het gesprek hebben kunnen opstarten met de vorige en inmiddels ook met de huidige voorzitter van MKB-Nederland. Zij zitten ook echt te springen om mensen en willen heel graag dat onze mensen daar aan het werk gaan. We willen er ook alles aan doen om hen bijvoorbeeld op te leiden. We denken nu aan een congres, aan iets met heel veel ondernemers. We willen ervoor zorgen dat we die populatie, die groep gedetineerden zo neerzetten dat men ziet: deze mensen kunnen echt iets, en anders leren we het ze. We hebben ruim de tijd. We kunnen ze trainen, we kunnen ze opleidingen geven. We kunnen ze leren lassen of we kunnen ze leren schilderen. Wat is er ook in de samenleving aan arbeidspotentieel nodig waar we juist heel goed op kunnen aansluiten? Die verkenningen zijn inmiddels gestart. Ik houd u daar heel graag van op de hoogte, omdat ik echt geloof dat dit een heel belangrijke beweging is die we moeten maken. Dat is niet alleen omdat ik denk dat het goed is ten aanzien van de re-integratie, maar ook gewoon omdat je bij een zinvolle arbeidsactiviteit zeker als arbeidsmedewerker ziet dat er mensen zijn die stappen zetten in hun re-integratie terwijl ze nog binnen, in detentie, verblijven. Voorzitter. Dan het geld dat mensen verdienen als ze op enig moment ook weer buiten aan het werk zijn. Hoe kan het dat je een normaal salaris krijgt en dat de kosten worden betaald door de overheid? Voordat een gedetineerde in een bba wordt geplaatst, wordt bepaald welke werkvorm passend is. Afhankelijk daarvan wordt bepaald of een gedetineerde een regulier loon moet krijgen of een vergoeding voor een leer-werkplek. Daar wordt dus eigenlijk al een eerste schifting gemaakt. Op deze manier kan wel op twee manieren gewerkt worden aan de voorbereiding op teruggaan naar de samenleving. Het salaris varieert per werkgever. Het is vaak het minimumloon. Tijdens detentie wordt ook gewerkt aan het in kaart brengen van de schulden, want we zien natuurlijk wel dat veel gedetineerden schulden hebben opgebouwd. Dat is het belangrijkste: het loon wordt gebruikt voor het afbetalen van die schulden, zodat de start buiten ook beter is. De kans op recidive wordt daarmee ook verkleind. Het is niet zo dat gedetineerden een eigen bijdrage betalen voor hun verblijf in detentie. Daar ben ik ook heel eerlijk in. Dan de vraag over het regionaal plaatsen. Er is gevraagd wanneer ik kom met de uitkomsten van het onderzoek voor regionaal plaatsen. Er wordt bij de uitwerking van de nieuwe detentieconcepten onderzocht in hoeverre het iets oplevert. Ik zou wel denken dat het best wenselijk is om daar heel goed naar te kijken. Dat doen we dus ook. We weten dat dus niet meteen. Waar plek is, wordt de gedetineerde geplaatst, maar ik heb wel het idee dat er creativiteit aangeboord kan worden om te zien of het juist kan helpen om mensen buiten hun regio, in een andere regio te plaatsen. Soms kom je juist helemaal niet uit een steunend netwerk. Ik geloof hier zelf dus ook heel erg in. DJI gelooft hier ook in. Hier wordt naar gekeken. Uw Kamer wordt geïnformeerd over de voortgang bij de uitwerking van de detentieconcepten. Die volgt dus in december.

Versie 6dcba155b6706c0c7d257cc288f07a547584f0b66c19325d639a947099a5bb0b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.