Wetsvoorstel Wet proactieve dienstverlening SZW

Brontekst

De heer Edgar Mulder (PVV): Daar hebben we ook geen verschil van mening over, maar er zijn andere soorten van fraude die je kunt ontdekken als je zaken aan elkaar koppelt. Daar mag volgens dit wetsontwerp niets mee gebeuren. Dan laat je het dus toe, want je weet dan als overheid dat er gefraudeerd wordt, maar je doet er niks mee. Ik hoop dat u ons nog steeds gaat steunen om dat te veranderen. Ik zie een positieve houding en dat is mooi. Ik snap wel dat ook het CDA daarvoor is, gezien de financiële toelichting van dit verhaal. Het kost 66,6 miljoen extra en daar komen de uitvoeringskosten nog bovenop. Ook het CDA vindt altijd dat je, als er zo veel belastinggeld mee gemoeid is, moet kunnen optreden tegen fraude en misbruik. Neem bijvoorbeeld de Bulgarenfraude: één, twee, drie, vier, waar zitten we daarmee nu? Als je ontdekt dat die mensen niet hier wonen, maar ergens in Bulgarije, waarom zou je die fraude dan niet mogen bestraffen? Waarom moet je dan zeggen: ik weet dat nu wel, maar we doen er niks mee? Dat lijkt mij raar. Ik ben blij met de steun van het CDA in dezen. Voorzitter. Dan het tweede punt: voorkom een postcodeloterij. In deze wet zit een kan-bepaling, zoals vandaag al eerder is gezegd. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om inwoners actief te benaderen, maar ze zijn dat niet verplicht. Als een gemeente ruim in het geld zit, dan zal die dat misschien doen, maar een aantal instanties, zoals de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Landelijke Cliëntenraad, zeggen: als een gemeente niet voldoende geld heeft, dan zal die dit misschien niet doorzetten. Dan krijg je een postcodeloterij en dat lijkt mij een slechte zaak. Een derde punt is: wees eerlijk en duidelijk. Ik moest opzoeken wat een "doenvermogentoets" is, want ik kende die term niet. In die doenvermogentoets staat een passage die volgens mij om opheldering vraagt. De regering noemt verschillende groepen die mogelijk minder zelfredzaam zijn, zoals laaggeletterden, werkende armen, alleenstaande ouders, senioren en — ik citeer — "mensen met een migratieachtergrond". Maar iets verder in dezelfde memorie van toelichting schrijft de regering dat factoren zoals etnische afkomst geen rol mogen spelen in de mate waarin burgers proactief worden geholpen. Hoe verhouden die twee stellingen zich tot elkaar? Wanneer is een migratieachtergrond uitsluitend een beschrijving van een mogelijk kwetsbare groep en wanneer wordt die achtergrond direct of indirect een selectiecriterium? Voorzitter. Het vierde punt sluit aan bij wat mijn collega van JA21 net zei: let op waar we mee bezig zijn met de bijstand, want het hele Nederlandse stelsel van de sociale zekerheid staat onder druk. Als we hier zomaar mee doorgaan, dan krijgen we wat we gisteren in Duitsland zagen. We hebben een uniek stelsel: een stelsel van Nederlanders voor Nederlanders. Het begon met de Noodwet Drees in 1947. De voorzitter weet dit veel beter dan ik. Die ging over in de Algemene Ouderdomswet. De bijstandswet kwam in 1963. Die zorgde ervoor dat iedereen in Nederland recht heeft op een minimumbedrag. Ik noem deze twee dingen bewust, want het draagvlak staat enorm onder druk. Het was een vangnet voor Nederlanders, maar het is nu een migrantenhangmat geworden. We hebben hier al heel veel debatten over gehad, maar het wordt steeds erger. Er zijn nu 413.000 mensen die algemene bijstand krijgen. Het zijn er alweer een aantal duizend meer dan het jaar daarvoor. De stijging ligt nu bij jongeren onder de 27. Volgens de CBS-cijfers bestaat 75% van die stijging uit jongeren met een herkomst buiten Europa. Mijn vraag aan de minister is: klopt het dat het hier statushouders betreft? Want dan betalen we voor het geboorteoverschot van voornamelijk islamitische landen. Omdat ze daar te veel mensen hebben, sturen ze ze hierheen. Wij gaan ervoor betalen en dat is niet eerlijk. Een Nederlander die hier al 50 jaar woont en werkt, krijgt na die 50 jaar een AOW van €1.581 per maand. Iemand die hier nieuw komt, uit een ander land, en hier drie of vier jaar is, krijgt €1.419. Dat is een verschil van €160 à €170. Iemand die hier twee jaar binnen is en niks gedaan heeft, krijgt wel een huis met alles erop en eraan. Die krijgt bijna net zoveel als iemand die hier 50 jaar gewoond en gewerkt heeft. Vroeg of laat gaat dit heel erg fout. Nederland wordt trouwens nu al internationaal aangeprezen als een soort all-inresort. Ze krijgen al drie maaltijden per dag, zakgeld en een huis. Dit is een beetje een lange aanloop, maar ik zeg hetzelfde als mijn collega: als je ze nu ook nog eens gaat bellen, dan versterken we dat beeld. Ik doel op iets met een aanzuigende werking. Dat geldt ook voor de AIO. Daar ben ik eerder ook mee bezig geweest. Daarvoor geldt hetzelfde. Die is er in de basis om ervoor te zorgen dat mensen niet onder het bestaansniveau komen. Die wordt aangevuld op de AOW. Maar iemand die hier een paar jaar is, krijgt nu bijna net zoveel. Het verschil is maar €60 of €70.

Versie 1f033b3ea23b92416cd774272decd648fe455343caa6ffeacf82d1153ac84cc3 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.