Wetsvoorstel Wet proactieve dienstverlening SZW

De heer De Beer (VVD): Dank u wel, voorzitter. Dank voor dit wetsvoorstel, waarover in aanloop naar dit debat al veel gesproken is. Bij de voorbereiding en het lezen van de stukken heb ik soms de bril van Kamerlid even afgezet en mijn vorige bril als wethouder Sociale Zaken weer opgezet. Dat is een bril die ik elf jaar heb mogen dragen namens de gemeente Heerlen, waar ik heel veel kwetsbare mensen zag, en nog steeds zie, die sterk afhankelijk zijn van de overheid. Maar ik heb ook mensen gezien die té afhankelijk zijn geworden van de overheid. Dat zijn mensen die wel willen, maar geen perspectief zien om vooruit te komen, omdat ze gevangen zitten in goedbedoelde systemen, bijvoorbeeld mensen die al meer dan tien jaar in de bijstand zitten. Voor de VVD gaat sociale zekerheid daarom niet alleen om inkomensondersteuning, maar ook nadrukkelijk om het bieden van perspectief. Dat is het perspectief om je talenten te ontdekken, ontwikkelen en verzilveren. Dat is het perspectief op een betere toekomst, op meer zelfstandigheid, op meer zingeving, met collega's op je werk — ik zou bijna zeggen: zie ons hier eens zitten — en met trots op je inzet. Bij het lezen van het wetsvoorstel en de bijbehorende informatie viel mij iets op. In de infographic van het ministerie wordt proactieve dienstverlening heel eenvoudig en praktisch uitgelegd. De overheid gaat je uit zichzelf erop wijzen of je recht hebt op extra geld. Dat klinkt sympathiek, maar voor de VVD is dat te beperkt. Als de overheid iemand actief benadert om te helpen, zou de vraag niet alleen moeten zijn "kunnen we uw inkomen aanvullen?" maar ook "kunnen we u helpen om verder te komen?". Misschien is iemand geholpen met inkomensondersteuning, maar misschien is iemand veel meer geholpen met een opleiding, met begeleiding, met het vinden van passend werk, met iemand die simpelweg laat zien welke mogelijkheden er allemaal zijn. Precies dat mis ik nog te veel in deze wet, namelijk: werk. Werk is voor de VVD namelijk veel meer dan een salarisstrook aan het einde van de maand. Werk betekent zelfstandigheid, jezelf ontwikkelen, collega's hebben, je inzetten voor onze welvaart en onze voorzieningen en, vooral, zo veel mogelijk zelf richting kunnen geven aan je eigen leven. Het is dan vreemd dat, als we de overheid proactiever maken, die proactiviteit vooral zit in het organiseren rondom inkomensregelingen. Dat kan volgens mij beter. Daarvoor hoeven we geen nieuw stelsel op te tuigen, want we hebben al heel veel regelingen in die richting, dus geen nieuwe regeling, geen nieuw loket en ook geen nieuwe bureaucratie. We moeten vooral meer en slimmer gebruikmaken van het contact dat er al is. Als een gemeente of UWV iemand benadert en tijdens dat contact blijkt dat iemand kan worden geholpen met werk of ontwikkeling, moet het logisch zijn dat ook dat gesprek wordt gevoerd daar waar passend, daar waar het past bij de persoon. Daarom heb ik een amendement ingediend. Daarmee maken we duidelijk dat proactieve dienstverlening niet alleen kan gaan over inkomen, maar ook over de dienstverlening op het gebied van werk. Het lijkt misschien een kleine wijziging, maar politiek vind ik het een belangrijk verschil. Sociale zekerheid kan zekerheid bieden als dat nodig is, maar een goed sociaal stelsel moet mensen ook helpen om hun talenten te benutten en, waar dat mogelijk is, zelfstandig verder te komen. Het gaat dus niet alleen om zekerheid bieden, maar ook om perspectief. Maar wie hulp nodig heeft van de overheid, moet soms behoorlijk vasthoudend zijn. Je moet weten welke regelingen er allemaal bestaan, waar je moet zijn, welk loket je nodig hebt en welke informatie je moet aanleveren, terwijl diezelfde overheid vaak al heel veel informatie heeft. Daarom steunt de VVD de beweging die met deze wet wordt ingezet: niet wachten totdat iemand de weg door het systeem heeft gevonden, maar mensen eerder en beter helpen.