Hersteloperatie kinderopvangtoeslag

Brontekst

Mevrouw Inge van Dijk (CDA): Dank je wel, voorzitter. Heel vaak vraag ik me af of onze Haagse werkelijkheid van voortgangsrapportages en de antwoorden op vragen die we krijgen aansluit bij wat ouders en kinderen in de praktijk ervaren. Ik heb het dan over door ouders ervaren duidelijkheid over het proces of regelingen die misschien voor het ministerie en de staatssecretaris logisch lijken, maar ook over het antwoord op de vraag wanneer een gedupeerde nou eigenlijk hersteld is. Geloven we nou echt dat dit het geval is als alle vinkjes in de voortgangsrapportage groene scores laten zien? De vraag stellen, is 'm ook willen beantwoorden en dat ga ik straks aan het einde dan ook proberen. Voorzitter. Ik wil beginnen met de kinderen en de langlopende discussie over DUO-schulden. Als er sprake is van DUO-schulden ontstaan door de toeslagenaffaire, bijvoorbeeld doordat kinderen hun ouders financieel hebben geholpen, wordt dit gecompenseerd via het schadekader van de ouders. Ik denk dat veel kinderen en ook ouders dit niet weten. Dat om mee te beginnen. Compensatie gaat dus via de ouders en in het slechtste geval zien kinderen hier nooit iets van terug. Die signalen krijg ik helaas in sommige gevallen uit de praktijk. Ik heb twee vragen. Allereerst, hoe vindt communicatie over deze manier van compenseren plaats met ouders en kinderen? En waarom worden deze gecompenseerde bedragen niet direct afgelost bij DUO? Dat zou veel logischer zijn en helpt de kinderen ook direct. Vervolgens kunnen kinderen via DUO zelf om hulp vragen, bijvoorbeeld als studies afgebroken zijn als gevolg van de toeslagenaffaire. Ik zou de staatssecretaris willen vragen om steviger aan te dringen bij DUO hier ruimhartig mee om te gaan en te zorgen dat kinderen als er discussie ontstaat met DUO ergens terecht kunnen en hier hulp bij kunnen krijgen. Is deze hulp er voor kinderen? En als deze er niet is, hoe kijkt de staatssecretaris naar de noodzaak hiervan? Dan de uithuisgeplaatste kinderen. Kinderen herenigen met ouders is één aspect waar nog veel werk aan de winkel is. Welke structurele ondersteuning wordt geboden aan kinderen en ouders die door zowel de toeslagenaffaire als een uithuisplaatsing zijn getroffen, juist waar het gaat om herstel van gezinsrelaties en psychisch welzijn, zodat thuiskomen ook echt weer thuiskomen wordt en er samen gebouwd kan worden aan gezamenlijke toekomst? Voorzitter. Bij de discussie over DUO zie je het grote gat tussen wat we in Den Haag denken dat duidelijk is voor ouders en kinderen en vooral ook wat werkbaar is, maar ik wil het ook breder hebben over de klachtenregen in onze mailbox en over de app. Veel ouders zijn ontevreden over hoe de hersteloperatie loopt en vragen om hulp. Processen duren te lang zonder zicht op wanneer men geholpen wordt. Er zijn veel vragen over hoe het nu zit met het wel of niet verdwijnen van CWS en er is onrust over de naderende sluiting van de datum van aanmelden. Ouders ervaren daarnaast een gebrek aan flexibiliteit, dus dat men meedenkt wanneer iets voor ouders en kinderen evident beter uitpakt. Ook lopen ze vast in de brede ondersteuning. Voorzitter. Wat voor het systeem een planning is, wordt door gezinnen ervaren als een toezegging. Als het vervolgens verschuift of niet helder wordt toegelicht, werkt dat direct door in het vertrouwen. Dat lijkt geen incident, maar een terugkerend patroon. Als wij deze hulpkreten krijgen, dan krijgen UHT en gemeenten die zeker ook. Wat zijn de ideeën van de staatssecretaris om dit te verbeteren? Het moet namelijk echt beter. Een van de oorzaken is de complexiteit van de hersteloperatie, het gebrek aan integraliteit. De hersteloperatie bestaat uit verschillende trajecten, namelijk de integrale beoordeling, aanvullende schade en gemeentelijke ondersteuning. Dat staat nog even los van de lopende bezwaren van ouders. Veel ouders hebben daarnaast nog te maken met meerdere procedures en instanties tegelijk, bijvoorbeeld trajecten bij schuldhulpverlening en soms ook zorg of jeugdzorg. Mijn vraag aan de staatssecretaris is hoe we kunnen zorgen dat ouders het overzicht blijven houden, dat termijnen beter gehaald worden, en dat ouders duidelijkheid krijgen over waar ze met welke hulpvraag of klacht terechtkunnen. Ook voor de ouders in het buitenland blijft herstel krijgen een opgave. Er is wel ondersteuning, maar ze verwachten nou eenmaal eenzelfde mate van herstel als de ouders in Nederland. We weten allemaal dat dat bijna onmogelijk blijkt in de praktijk. Dat is alleen al zo omdat veel landen de hersteloperatie niet erkennen en niet meewerken. De vraag is of we ons daar zomaar bij mogen neerleggen. Hoe wil de staatssecretaris dit verbeteren, zowel in verwachtingsmanagement als in daadwerkelijke ondersteuning, vraag ik haar. Voorzitter. Ik begon met de vraag wanneer een gedupeerde hersteld is. Voor het CDA gaat herstel verder dan het afronden van dossiers. Administratieve voortgang is belangrijk, maar voor ouders gaat herstel over het terugkrijgen van stabiliteit, thuis en perspectief op toekomst, dus werk en inkomen, en dat ze weer vertrouwen kunnen hebben in de overheid. Daarom vragen we de staatssecretaris of het mogelijk is om in de toekomstige voortgangsrapportages niet alleen te rapporteren over aantallen dossiers en compensatie, maar ook meer inzicht te geven in het daadwerkelijk herstel van gezinnen. Want alleen als dat de goede kant weer op gaat, gaat de hersteloperatie de goede kant op. Tot slot. Vanmorgen hadden we het debat over de Belastingdienst. Daar hebben we aandacht gevraagd voor de petitie van de ondernemers. Het gaat namelijk vaak om bredere problematiek dan alleen toeslagen. Ik ben dan ook blij met de toezegging van de collega — misschien weet deze staatssecretaris dat inmiddels — dat jullie samen met deze groep in gesprek gaan. Ik hoop en verwacht namelijk dat daar heel veel duidelijkheid op tafel komt. Dat ga ik nog terughoren. Dank je wel, voorzitter.

Versie 776970527c4d498352ad18c1ef7b3bb8856d3274d17c97c5e36a3eae5871f002 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.