Innovatie

Brontekst

Minister Herbert: Dank u wel, voorzitter. Er is een mooie veelheid aan onderwerpen ter tafel gebracht vandaag. Ik realiseer me ook goed dat dat is omdat dit debat volgens mij twee keer uitgesteld is en er daarom veel verzameld is. Ik stel voor om met een korte inleidende tekst te beginnen en even wat hoofdlijnen neer te zetten. Vervolgens zal ik in vijf categorieën de vragen beantwoorden. Daar zal ik straks de blokjes van aangeven. Allereerst bedankt voor alle inbreng en vragen. Die raken gelukkig allemaal aan dingen waar ik elke dag mee bezig ben. Want die wereld om ons heen verandert echt heel snel. Daar is door meerderen van u wat over gezegd. Het is ook vaak een realitycheck voor Nederland specifiek of Europa in het algemeen over hoe daarin onze positie in de wereld is. Het maakt van technologisch leiderschap een keiharde vereiste om een positie op het wereldtoneel in te nemen en om autonoom te kunnen zijn. Daarmee zit onze promote-agenda, zoals we dat dan noemen, ook heel dicht tegen onze protect-agenda aan. Sterker worden in waar je sterk in bent, maakt ook dat je weerbaarder bent in dingen waar je kwetsbaar in zou kunnen worden. Als een ruggengraat voor dat Nederlandse verdienvermogen is innovatie natuurlijk cruciaal. Dat is ook door velen van u benoemd. Dat zorgt daarmee ook voor behoud van onze welvaart. Dat daarin dingen nodig zijn om beter te gaan, deel ik helemaal met u. Daar gaan we straks verder over praten. Gelukkig is het ook zo dat er dingen zijn die nog steeds leiden tot een soort trots, al is dat wat ongepast als dat niet iets is wat je zelf gedaan hebt. Als ik bijvoorbeeld weer kijk naar Nearfield Instruments, de meest recente unicorn, dan laat dat toch ook zien dat Nederland nog steeds aantrekkelijk is voor veel veelbelovende deeptechbedrijven om zich te ontwikkelen. Tegelijkertijd is innovatie natuurlijk geen doel op zichzelf. Innovatie draagt bij aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen, of ze nou in Nederland liggen of in Europa of in de hele wereld spelen. Als het gaat om investeren in innovatie, dan vraagt dat om keuzes. Want niet alles kan overal en niet kiezen betekent ook al snel dat je eigenlijk alles op het spel zet. Naast het maken van keuzes herken ik ook wel heel erg wat u benadrukt, namelijk dat snelheid belangrijk is. Dat speelt natuurlijk vooral voor degenen die bezig zijn met innovaties, maar dat betekent ook dat de overheid mee moet schakelen. Ook dat heeft u benadrukt. Ik wil een aantal dingen benoemen waar het kabinet mee bezig is, voordat ik verder inga op de vragen. Het kabinet wil ervoor zorgen dat Nederland daadkrachtig en gericht investeert in het oplossen van maatschappelijke uitdagingen. Daarmee wil het kabinet ervoor zorgen dat we onafhankelijker worden van buitenlandse partijen, dat onze economie structureel 1,5% blijft groeien en dat innovatieve bedrijven kunnen opschalen in Nederland. Daarvoor hebben we ook belangrijke stappen gezet en we willen die stappen doorzetten in de volgende te nemen stappen. Ten eerste werken we binnen het missiegedreven innovatiebeleid met het hele kabinet aan missies via de kennis- en innovatieagenda's. Ten tweede hebben we het 3%-R&D-actieplan uitgebracht om Nederlandse investeringen in onderzoek en ontwikkelingen structureel te verhogen. Ten derde kiest het kabinet voor gerichte programma's om te investeren in belangrijke strategische markten. Daarmee bouwen we voort op keuzes uit de Nationale Technologiestrategie. Ten vierde werken we aan de oprichting van een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, het NADI, ook door velen van u genoemd. Ten vijfde werken we aan het verbeteren van de fiscale regelingen om research-and-developmentkosten te verlagen. Dat gaat natuurlijk om de Wbso, de Wet bevordering speur- ontwikkelingswerk. Meer concreet zal ik nu in een aantal hoofdstukken op uw vragen ingaan. Het lijkt mij goed om te beginnen met een aantal zaken die raken aan de Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat en de voortgang op een aantal dingen daarin. Ten tweede zal ik ingaan op alles wat over valorisatie bevraagd is. Daar neem ik ook de deals terms in mee. Ten derde zal ik ingaan op een aantal instrumenten en de ideeën daarover, of hoe we daarmee werken. Ten vierde zal ik het onderwerp AI als een apart blokje behandelen. Dan is er een vijfde blokje voor de overige vragen. Ik start met de taskforce, want daarover zijn door u meerdere vragen gesteld. Ja, wij zien dat we veel moeten doen om te ondersteunen als overheid dat we die 1,5% structurele groei gaan doormaken. Daarom is ook de Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat in het leven geroepen. Even voor iedereen die dat niet meer helemaal scherp heeft: daarin zitten vier grote opdrachten. De eerste is het aanjagen van investeringen, de tweede is de strategische domeinen van dat industriebeleid laten groeien, de derde is de talentstrategie, en de vierde is het ruimte geven aan ondernemerschap, het vestigingsklimaat in brede zin. Veel van die initiatieven moeten landen in de augustusbesluitvorming. Dat is iets wat ik zelf nog nooit heb meegemaakt en een aantal van u al wel. De voorbereidingen hoe we die augustusbesluitvorming ingaan, vinden nu plaats. Dat maakt ook dat een aantal van de zaken nog niet tot een uitkomst hebben geleid die ik al met u kan delen. Ik ga vandaag wel met u doornemen wat wij inhoudelijk gezien klaarzetten ten aanzien van al die ontwikkelingen. Ik stel ook voor dat ik voor de zomer nog in hoofdlijnen, over het proces, een brief daarover zal versturen. De Semicon Visie is ook door iemand van u genoemd. Het programma voor halfgeleiders is een voorbeeld van hoe we zoiets aan willen pakken: een gerichte aanpak op een specifieke sector, een domein. Ik heb de Kamer ook de halfgeleidervisie 2035 gestuurd en aanvullend de huidige inzet zoals Beethoven, de IPCEI-AST en de Chips Act 2. Dat zijn allemaal gevolgen die passen bij die Semicon Visie. Dat zijn de dingen die we eigenlijk voor al die domeinen verder willen uitwerken.

Versie d49756b4928075c910cc6605110855a35eb69363dcce4c366320981a92f15b06 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.