Raming der voor de Tweede Kamer in 2027 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten

Brontekst

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer): Dank, voorzitter. Soms moet je gewoon zeggen: hier schieten we door. In de drang om iedereen tegemoet te komen, verliezen we in dit huis zo langzamerhand het vermogen om grenzen te stellen. Wat begint als een sympathiek gebaar, stapelt zich langzaam op tot een fundamentele verschuiving. Dan gaat het niet meer over een praktische oplossing, maar over normeren in de letterlijke zin van het woord: wat vinden wij normaal? Ik heb vandaag twee onderwerpen om te bespreken. Dat zijn de genderneutrale wc's — jawel, voorzitter — en de iftarschorsing of ramadanschorsing. Voorzitter. Volgens mij lopen we in dit huis hopeloos achter. Overal in de wereld wordt langzamerhand toch wat teruggestapt, wat wegbewogen van de identiteitspolitiek, het woke gedachtegoed. Maar terwijl overal in de wereld ook zo langzamerhand het toelaten van biologische mannen bij vrouwensport genormeerd en teruggedrongen wordt, zetten wij hier een stap extra. Dus dan ga je het hebben over wc's. Ja, ik had niet gedacht dat ik dat nog eens een keer zou bereiken in een debat, maar jawel. Dit gaat over hoe we onze voorzieningen inrichten, voor wie en op basis van welke uitgangspunten. Er ligt een voorstel — volgens mij is inmiddels al begonnen met de uitvoering ervan — om maar liefst twintig bestaande dames- en herentoiletten om te bouwen tot genderneutrale voorzieningen. Dat is een zichtbare, ingrijpende wijziging in onze basisvoorziening, waar we dus allemaal — niet menselijks is ons allen vreemd — elke dag gebruik van maken. Dan is eigenlijk de hele simpele vraag aan de Voorzitter, want hem spreken wij hier vandaag aan: voor wie is dit nu eigenlijk? Is er een onderzoek gedaan naar wie daar op welke verdieping behoefte aan heeft? Wie wint hier iets? Wie verliest hier iets? Om het ook een beetje luchtig te houden zeg ik het volgende. Als ik af en toe zo'n genderneutraal toilet binnenkom, dat dan toch vaker wordt gebruikt door mannen, denk ik dat dit toch een beetje te maken heeft met de vraag of je in je jeugd hield van stampen in de plassen als het regende. Want dat is een beetje de praktijk van dit soort wc's. En wat doe je dan als vrouw? Ik ga plastisch worden, voorzitter. Zeker als je zo'n wijde broek aan hebt die tegenwoordig in de mode zijn, word je een soort dweil. Dan ga je op zoek naar gewoon een damestoilet. Voorzitter. Maar dit is wel iets dat voor een kleine groep wordt toegevoegd. Daar wil ik helemaal niet van wegstappen, dus daarom wil ik graag antwoord op mijn vraag. Wie heeft hier nou eigenlijk behoefte aan? Is er onderzoek gedaan, gewoon een enquête onder alle gebruikers of Kamerbewoners, zoals wij onszelf noemen, naar wie hier daadwerkelijk behoefte aan heeft? Ik zie de noodzaak niet zo direct. Ik had de afgelopen week wat afspraken in het Kamergebouw en ik zie ook — en daar houd ik van — dat er hier en daar wat burgerlijke ongehoorzaamheid is. Want daar waar er twee naast elkaar zitten, hebben volgens mij de vrouwen op de afdeling bij een van de twee gewoon het genderneutrale plakkaatje weggehaald. Dan is er nog eentje over en kunnen vrouwen gewoon lekker schoon naar hun eigen wc, want daar gaat het natuurlijk uiteindelijk over: hygiëne, privacy en veiligheid voor vrouwen. Ik wil dus van de Voorzitter weten hoe dit zo gekomen is. Waarom zijn er overal twee? Wie heeft daar nou echt daadwerkelijk behoefte aan? Alleen een medezeggenschapsorgaan dat dit naar voren heeft gebracht is voor mij onvoldoende, omdat ik zie dat vrouwen hier uiteindelijk de rekening voor betalen. Dan de iftarschorsing van een aantal maanden geleden. Laat ik heel eerlijk en open zijn: iedereen is vrij in z'n geloof, altijd. Maar het parlement is er niet om zich daaraan aan te passen. Wat een maand of twee geleden gebeurde was wat mij betreft een demonstratieve schorsing om de islam voelbaar aanwezig te laten zijn in dit huis, terwijl de planning al vastlag en de dinerschorsing aanstaande was. Toch moest er per se eerder worden geschorst, zodat iemand kon eten bij zonsondergang. Dat voelt voor veel mensen niet als redelijkheid, maar als een principiële verschuiving: een parlement dat zich voegt naar religieuze gebruiken en praktijken. Waar ligt dan de grens? Er zijn talloze individuele religieuze momenten van allerlei geloofsovertuigingen, die we hier wat mij betreft niet afzonderlijk hoeven te faciliteren, niet omdat ze minder belangrijk zijn, maar omdat we een duidelijke afspraak hebben: religie is privé en het parlement is daarin neutraal. Wanneer je meebeweegt met de ene religieuze praktijk, moet je dat ook doen met de andere. Als je dat niet doet, gebeurt er wat mij betreft iets gevaarlijks, namelijk het beeld creëren dat de overheid — wij zijn namelijk voor veel mensen een voorpost van de overheid — selectief is, dat ze één religie faciliteert en dominant laat zijn boven de andere. Dat tast de neutraliteit aan en zonder die neutraliteit verliezen we vertrouwen. Voorzitter. Ik rond af.

Versie 0323854723522fbe9e37d518742e96d052c8ca1443e9992b3ad9679a2c91272f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.