Mbo

Mevrouw Beckerman (SP): Goedemorgen. Wie gaat de huizen bouwen om de wooncrisis op te lossen? Wie legt de warmtenetten aan en installeert de warmtepompen? Wie zorgt er in de zorg, in de landbouw en in de techniek voor dat ons land blijft draaien? Het antwoord is steeds hetzelfde: mbo'ers. We gaan geen enkele crisis in dit land oplossen zonder mbo'ers. Juist daarom is het onverteerbaar dat heel veel mbo'ers zich minder gewaardeerd voelen. Als ik de stand na dit debat opmaak, dan zie ik dat er heel veel waardering is. Maar het beste waar de coalitiepartijen en ex-coalitiepartijen mee komen, is: we hebben hier minder hard op bezuinigd dan op andere dingen. En dat terwijl we zien dat het aantal studenten afneemt voor heel veel kritieke opleidingen, die we gewoon nodig hebben, zoals in de zorg. Een aantal mbo-studenten zegt: ik kan gewoon niet meer rondkomen. De mensen die bij zulke belangrijke opleidingen uitvallen, zeggen: het kan niet anders, want het lukt niet. Daarom willen wij in dit debat aandacht vragen voor een aantal onderwerpen. Dat hebben we al eerder gedaan. Het is natuurlijk wel heel lastig dat we voorstellen hierover niet meer voor de verkiezingen in stemming kunnen brengen. Mijn punten zijn de stagevergoeding, gelijkwaardige financiële regelingen, de bezuinigingen en de verkapte bezuinigingen. Wat betreft de stagevergoeding: het lijkt wel alsof je hier elke keer opnieuw met dezelfde spreektekst kunt komen. Een stage is een leerplek en geen gratis arbeidskracht, maar toch krijgt een mbo-student vaak geen of een veel lagere stagevergoeding. Dat is gewoon niet uit te leggen. Het gebeurt ook niet incidenteel. We zien talloze signalen van stagediscriminatie. Er is al verwezen naar de petitie, die 25.000 keer is ondertekend door mensen van links tot rechts. De boodschap is duidelijk: een gelijke stage betekent een gelijke beloning. De SP wil dat er nu eindelijk een wettelijk verplichte gelijke stagevergoeding komt, zodat iedere student een fatsoenlijke beloning krijgt voor zijn of haar inzet op de werkvloer. De minister zegt opnieuw een verkenning te willen doen naar de mogelijkheden. Dat is een mooie escape, die we wel vaker zien. Maar de vraag is: wat wil je eigenlijk nog verkennen? We horen vaak "we gaan het onderzoeken" of "we gaan nog een keer kijken", maar waarom lossen we het niet gewoon op? Want dat kan wel degelijk. Als iedereen zegt "we staan ervoor, we waarderen het en we leveren", dan moeten we het volgens de SP ook echt gaan regelen. Voorzitter. Er is onder andere vanuit GroenLinks-PvdA en D66 al aandacht gevraagd voor het feit dat de ongelijkwaardigheid zich ook in geld laat uitdrukken. Het is niet alleen een gevoel, in de zin van: ik voel me minder gewaardeerd. Het is ook gewoon zo. Mbo-studenten krijgen een lagere basisbeurs en komen minder snel in aanmerking voor een aanvullende beurs dan hun leeftijdsgenoten op het hbo en wo. Soms wordt er gezegd dat dat eerlijk is omdat het collegegeld in het hoger onderwijs hoger is, maar als je de maandelijkse lasten naast elkaar zet, dan zie je dat een mbo-student per maand ongeveer evenveel nodig heeft om rond te komen als een student in het hbo of wo. Het verschil in beurs is dus onterecht en vergroot de ongelijkheid. Deelt het kabinet die analyse? Zo ja, wat wil het daaraan doen? Zo nee, waarom niet? De SP steunt het visiestuk van JOB MBO en de MBO Raad, waarin wordt gepleit voor gelijke financiële regelingen. Dat is ook een mooie manier om je waardering uit te drukken. Voorzitter, dan mijn laatste punt. Het is al vaker gegaan over de bezuinigingen. We zien in deze begroting ook echt verkapte bezuinigingen. Het mbo, het hbo en de universiteiten worden niet volledig gecompenseerd voor de loon- en prijsstijgingen. De vraag die we daarover willen stellen aan het kabinet is als volgt. Voor basisscholen en middelbare scholen is er een volledige compensatie. Dat is wettelijk goed geregeld. Als je dat niet ook doet voor de andere instellingen, dan krijg je jaar na jaar een teruggang in de financiële ondersteuning. Dat zorgt op de lange termijn echt voor financiële uitholling. Zou het kabinet dit ook structureel willen regelen voor deze scholen? Dank u wel, voorzitter.