KamerkringInloggen
← Onderzoeken

statement · 23 jun 2026 · Tweede Kamer

Wijziging van de Mediawet 2008 in verband met de versterking van de uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau 36917

Brontekst

De heer Martin Bosma (PVV): De heer Krul is verdwenen, zie ik, maar ik had dolgraag willen weten of hij die voorleeswedstrijd in groep 7 nou heeft gewonnen of niet. Hij vlucht meteen de zaal uit. Voorzitter, dank u wel. Het doel van dit wetsvoorstel, namelijk de versterking van de lokale journalistiek, ondersteunt mijn fractie natuurlijk van harte, maar wie niet? De PVV is gehecht aan de veelkleurigheid en het lokale karakter van al die prachtige lokale omroepen die wij kennen. Lokaal is lokaal, dicht bij huis. Dat is de kracht: het vergrootglas op de eigen straat, de eigen wijk. Zo moet het zijn. De praktijk is niet altijd volmaakt, maar die is wel vaak een reflectie van plaatselijke verhoudingen. Het zijn soms vrijwilligers, ze staan dicht bij de mensen en ze zijn niet altijd gelikt en perfect, maar altijd vol passie en gedrevenheid, soms op de zolderkamer en soms op een verdieping van de bibliotheek, maar altijd dichtbij. En inderdaad, vaak is het houtje-touwtje. Soms is het gebrekkig en ook een tikje kneuterig. Ze zijn soms amateuristisch en financieel verre van perfect, en op die manier ook kwetsbaar en inderdaad afhankelijk van de lokale overheid. Dat moeten we eigenlijk ook niet willen met z'n allen, maar het is wel wat het is. En de lokale omroep draagt bij aan gemeenschapsgevoel, aan betrokkenheid. Die maakt onderdeel uit van de streekcultuur, van hoe mensen leven en van hoe mensen zich gedragen. Het zijn ook cultuurdragers. Dat moeten we niet vergeten. Net als Het dorp van Wim Sonneveld wordt ook dit dorp gemoderniseerd. Die 224 omroepen die we nu hebben, gaan opgewaardeerd worden tot 80 streekomroepen. Dit debat doet mij heel erg denken aan gemeentelijke herindelingen. Ik ben woordvoerder Binnenlandse Zaken sinds 2010 en ik heb heel veel van die gemeentelijke herindelingen zien langskomen. De argumenten zijn altijd hetzelfde, onder andere samenwerken. De managers worden altijd beter en er is dan eindelijk ruim geld om allerlei projecten aan te pakken. Maar het nadeel is ook altijd hetzelfde, namelijk dat het bestuur weggaat bij de mensen. Dat zie je hier eigenlijk ook een beetje gebeuren. Waarom 80? Waar komt dat getal toch vandaan? Ik heb het ook gezien bij al die debatten die ik heb gehad over Binnenlandse Zaken. Hans Wiegel wilde 24 provincies. De Wet gemeenschappelijke regelingen had indertijd 40 gebieden. Waar komt die 80 toch precies vandaan? Waarom moeten we er 80 hebben? Waarom niet 85? Waarom niet 70? En wat is nou eigenlijk precies het probleem dat vandaag opgelost moet worden? Hoezo is groter altijd beter? Is schaalvergroting altijd uitstekend? We krijgen nu allemaal managers. We krijgen allemaal pbo's. Daar gaan allemaal vergaderbobo's zitten. Die managers gaan allemaal cursussen doen en die gaan daar allemaal met stropdassen en managementtaal zitten. Gaat dat beter worden dan tante Mien die nu vanuit de zolderkamer — ik zeg het licht gechargeerd — de streekomroep verzorgt? Hoe staat het met die veelkleurigheid? Want of ze het willen of niet, die streekomroepen die nu dichtbij staan, gaan verdwijnen en gaan omgevormd worden tot die mediakolchozen die we nu gaan zien. Een gevolg is dat dorpen en steden die niets met elkaar te maken willen hebben, ineens naar dezelfde omroep moeten luisteren. Gaan ze daar blij mee zijn en is dat zo veel beter dan wat we nu zien? We krijgen er een nieuwe landelijke bureaucratie bij, de NLPO. Die fusiegolf gaat betekenen dat we grote entiteiten krijgen, maar veel minder journalistiek bij de mensen zelf. Hoe staat het precies met al het geld dat daarnaartoe gaat? Is dat geoormerkt zodat het niet naar allerlei mooie gebouwen gaat, zoals je bijvoorbeeld bij die gemeentelijke herindelingen altijd maar ziet? Hoezo gaat het bij de journalisten vandaan komen? Hoezo gaat het effectief worden uitgegeven? Hoezo gaat al dat geld niet gewoon naar de overhead? Nog een vraag die nog niet gesteld is: wat betekent dit op de advertentiemarkt? Het gaat om een overheidsactiviteit die concurreert met de markt. Dat is in principe heel gevaarlijk, want deze omroepen worden gefinancierd door de overheid en hoeven zich minder zorgen te maken over hun financiering dan de commercie, maar er wordt wel degelijk geld weggehaald op de commerciële advertentiemarkt, wat nu dus naar dit overheidsproject gaat. Verwacht de minister dat er door de professionalisering waarover gesproken wordt, meer geld weggetrokken wordt bij de commercie? Wat betekent dit voor vrijwilligers? Ik kan me voorstellen dat als straks al die managers daar zitten, de vrijwilligers zeggen: bekijk het maar, daar heb ik helemaal geen zin in. Heeft de minister daar enig zicht op? Gaat die NLPO net zo'n links-liberaal bolwerk worden als de NPO, door mij in het verleden weleens aangeduid als "NPO66"? Krijgen we daar mensen als die D66-voorzitter van de NPO indertijd die de NPO omvormde tot een woke-agenda en alle idealen van D66 voor het voetlicht bracht? Er is een nog groter gevaar, namelijk een sterkere rol van het commissariaat. Het commissariaat wordt tegenwoordig geleid door een voormalig Kamerlid van de Partij van de Arbeid dat zich nu heeft bekeerd tot BIJ1. Zij is geen jurist. Dus je wordt voorzitter van het Commissariaat voor de Media, maar je bent geen jurist. Hoe is het mogelijk? Zij is openlijk fan van Black Lives Matter en George Floyd. Zij behoort dus tot BIJ1. Recentelijk heeft BIJ1 uitgesproken dat ze blij zijn met de bekladding van het monument op de Dam. Ze vinden de Dodenherdenking racistisch. Ze vergelijken een verbod op fatbikes met het bord "verboden voor Joden". Ten tijde van de Macabbi-jacht bedankten zij de Amsterdamse taxichauffeurs. Deze mevrouw van het commissariaat brengt al die ideeën ook gewoon in de praktijk. Kijk naar de manier waarop Ongehoord Nederland wordt becommentarieerd, terwijl men daar zwijgt over Omroep ZWART. Het is allemaal heel gevaarlijk. Wat gaat er nu gebeuren? Nou, we lezen het: de kan-bepaling waarover eerder gesproken wordt, artikel 2.87r. Het Commissariaat voor de Media geeft die aanwijzing en baseert zich bijvoorbeeld op de kreten in 2.87n als "culturele verscheidenheid". Hoe gaat dat worden uitgelegd door de mevrouw van het Commissariaat voor de Media? Betekent dat dat al die omroepen gedwongen worden tot allerlei diversiteitsbenoemingen? Gaat straks het aantal iftarvieringen dat rechtstreeks moet worden uitgezonden of de hoeveelheid ramadanreclame meewegen bij de vraag of die omroep mag doorgaan? We hebben zoiets gezien — het is verre van academisch wat ik hier zeg — in Amsterdam. Daar bestaat sinds 1992 AT5, een redelijk professionele zender. Op een gegeven moment bestond de mogelijkheid dat er een variant van Omroep ZWART de plaats zou overnemen van het professionele AT5. Dat is toen verhinderd door de Amsterdamse gemeenteraad. Mevrouw Nanninga speelde daar nog een kleine, doch beslissende rol in. Misschien — ik ben vandaag de opwarmer van mevrouw Nanninga — wil zij nog even vertellen hoe dat gegaan is. Maar het heeft maar een haartje gescheeld of deze Omroep ZWART-variant had de plaats ingenomen van AT5. Wat gebeurt er nu als deze Black Lives Matter-mevrouw van het commissariaat daar zit en straks vaststelt dat omroep x of y of z het niet naar haar zin doet en dat er meerdere kandidaten zijn? Gaat dan de duim omhoog bij een lokale Omroep ZWART en gaat men daar afmeten aan de iftar en de ramadanreclame hoe succesvol die omroep is? Het is verre van academisch. Ik maak me daar zorgen om. Voorzitter. Die gezellige, misschien soms kneuterige lokale omroep dreigt te worden omgezet in een nieuwe bureaucratie, een landelijke organisatie, ver weg van de burger. De kans is groot dat D66-managers daar de lakens gaan uitdelen en wellicht gecontroleerd worden door een rassenactivistische voorzitter van het Commissariaat voor de Media die zich ongetwijfeld gaat baseren op het kopje "culturele verscheidenheid". We krijgen mediakolchozen die dit allemaal gaan veranderen zoals het ooit was en dat is een groot gevaar. De vraag is of wij onze lokale omroepen daaraan moeten overleveren. Voorzitter, dank u wel.

Versie 0917299e025453e6a085a77933085fc1168d4c36af878be1ba0d4c7f7af2f658 · Officiële bron.

Eerdere bronversies

14 okt 2026 · 2080372707537000

12 okt 2026 · 913f39350015dca4

12 okt 2026 · 844a2ef708657dd1

Gerelateerde bronnen

Context en discussie

Jouw reactie

Een contextnotitie voegt feiten of achtergrond toe, onderbouwd met minimaal één bron. Voor een mening of vraag kun je gewoon reageren.

Er zijn hier nog geen bijdragen.

Posts die naar deze bron verwijzen

Er zijn hier nog geen bijdragen.