Integratie en maatschappelijke samenhang (beleidsartikel 13 begroting SZW)

Brontekst

Minister Aartsen: Voorzitter. Er zijn door een aantal partijen vragen gesteld over radicalisering en de islam. In Nederland hebben wij vrijheid van godsdienst, van meningsuiting en van onderwijs. Dat is een groot goed en dat moeten we vooral zo houden. Dat maakt dat wij zo'n fijne vrije en open samenleving zijn. Tegelijkertijd staat in datzelfde artikel van de Grondwet: behoudens de beperking die de wet oplegt. Volgens mij zit daar precies de kern van het beleid dat we zouden moeten voeren. Er is een onderscheid tussen mensen die een geloof aanhangen omdat ze daar persoonlijk blij van worden, steun uit putten, troost uit halen, die dat om privéredenen doen, en situaties waarin geloof, ongeacht waar dat vandaan komt, zorgt voor zaken die buiten de wet plaatsvinden. Daar leg ik in ons beleid de grens. Je hebt geloofsvrijheid, maar die geloofsvrijheid ligt wel binnen de grenzen van de democratische rechtsorde en democratische rechtsstaat. Als jij een beroep doet op je geloof door dingen te doen die in het Wetboek van Strafrecht staan, moeten we daartegen optreden. Dat is ook een algemene reactie op het betoog van de heer Boon over de positie van de islam in Nederland. Ik ga geen onderscheid maken tussen religies. Ik beroep me daarbij echt op de grenzen die onze Grondwet kent en die gaan twee kanten op. Aan de ene kant hebben mensen de vrijheid te geloven wat ze willen geloven. Tegelijk hebben mensen nooit de vrijheid om de grenzen van onze rechtsstaat en onze democratische rechtsorde over te gaan. Dat is precies de grens die we met elkaar moeten bewaken. Er is een aantal vragen gesteld over hoofddoekjes op scholen. Volgens mij zit daar de crux: je gaat niemand dwingen om een hoofddoek af te doen of om te doen. Dit is dwang die je niet wil opleggen, bijvoorbeeld op scholen. Er zijn vragen gesteld over gebedsruimtes in scholen. Het College voor de Rechten van de Mens heeft hierover geadviseerd. Dat advies hoeft niet te worden opgevolgd; het is niet verplicht, want het is een advies. En in die nuance moet ernaar worden gekeken. Er zijn ook vragen gesteld over de positie van de Moslimbroederschap. We zien dat de Moslimbroederschap en de uitingen van zo'n organisatie niet pluis zijn. Dat is fout en dat willen we niet. Dat is ook de reden waarom de AIVD daarop scant en dit soort organisaties goed in de gaten houdt. In het jaarverslag over 2023 schrijft de AIVD dat zij dat terecht goed in de gaten houden. Tegelijkertijd is de omvang ervan zeer beperkt en daarom vormen zij nauwelijks een bedreiging voor de democratische rechtsorde in Nederland. Dat is ook iets wat we serieus moeten nemen. Wat we ook serieus moeten nemen, is de online afkeer van het Westen en de radicalisering. Daarom houdt de AIVD daar actief toezicht op en zijn ze daar volop mee bezig. De focus van het ministerie van Sociale Zaken zit vooral op preventie. Er zijn zeker grote zorgen over snelle online radicalisering. Ik moet erbij zeggen dat dit echt in den breedte is. We zien het bij het jihadisme, maar ook bij rechtsextremisme. Met name jongeren zijn vatbaar voor alle vormen van radicalisering en dat is een zorgelijke trend. En daarom zetten wij in op digitale weerbaarheid en preventie ten opzichte van radicalisering en extremisme. Er zijn vragen gesteld over de buitenlandse financiering van moskeeën en de invloed van extremistische predikers. Mijn voorganger heeft daarover al het een en ander gezegd. De AIVD houdt hier toezicht op en houdt in de gaten of er ongewenste financiering en beïnvloeding plaatsvindt vanuit het buitenland. Er zijn vragen gesteld over het inreisverbod. In Europees verband is inderdaad een dergelijk voorstel aangekondigd. Wij volgen dat met belangstelling. Ik wijs er wel op dat het besluit tot het weren van predikers in individuele casussen moet worden besloten. Uiteindelijk is het de minister van Asiel en Migratie die besluit om iemand wel of niet in Nederland binnen te laten. Het ministerie van Sociale Zaken heeft hier geen grondslag, ook niet om persoonsgegevens te verzamelen over bepaalde imams. Dan de vraag van de heer Ergin over de versterkte gebedsoproepen. We hebben zojuist een tussenrapportage aan uw Kamer doen toekomen op uw verzoek. De nulmeting is slechts een van de vier fasen uit dit traject. Het traject bevindt zich op dit moment in de voorlaatste fase en ik verwacht dat het in juni 2026 zal zijn afgerond. Dan krijgen we een eindrapportage, die we naar de Kamer zullen toesturen. Ik zal me beraden op wat dan de eventuele vervolgstap vanuit het kabinet zal zijn. Dit was het kopje islam.

Versie 6b7c262e8601fbf159cc9c3d8880318e514a8e6b0eb3cf3bac72674e8a8bb347 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.