Informele Raad Buitenlandse Zaken Handel van 19-20 februari 2026

Brontekst

Mevrouw Kröger (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Twee jaar schuilen achter de dijken heeft onze internationale positie geen goed gedaan. Onze veiligheid, onze economie, een leefbare toekomst: onze belangen zijn gediend met samenwerking en verbinding. En handelspolitiek is daar een integraal onderdeel van, zeker nu handel ingezet wordt als geopolitiek wapen. Maar dat vraagt dan wel om een heldere koers op basis van die belangen. Ik maak mij daarom zorgen over hoe nu in "no tempo" wetgeving waar decennia voor is gestreden, wordt afgezwakt. Ik denk dan aan CSDDD, want de antiwegkijkwet bood een basis voor Europese bedrijven om hun ketens te vrijwaren van uitbuiting. Het is een basis om te zorgen dat handel daadwerkelijk bijdraagt aan het voorkomen van de klimaatcrisis en meer welzijn. Dat is kortzichtig. Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook welke ruimte er is voor Nederland om stappen te zetten om ervoor te zorgen dat uitbuiting zoals kinderarbeid niet in handelsketens zit en om ervoor te zorgen dat Nederlandse bedrijven wel klimaatplannen hebben in lijn met het 1,5 gradendoel. Klopt het dat de CSDDD daar wel ruimte voor biedt aan lidstaten? Ik las in de inzet van de staatssecretaris voor de WTO dat Nederland staat voor een pragmatische benadering rond de integratie van milieu- en duurzaamheidsaspecten in de WTO-agenda. Ik vroeg me af wat daarmee bedoeld wordt. Wat is de betekenis van het woord "pragmatisch" in deze zin? Ik lees ook dat er een inzet is op fossielebrandstofsubsidies en plasticvervuiling. Waar zet de staatssecretaris dan concreet op in? Als er namelijk iets geopolitiek relevanter is dan ooit, dan is het de overstap naar duurzame energie van eigen bodem. Als handelsland is Nederland gebaat bij een internationaal systeem van regels en daar biedt de WTO een platform voor. Maar ondertussen ligt er een akkoord met de VS op de plank dat eigenlijk tegen al die basisregels van de WTO ingaat. Hoe rijmt het kabinet hun inzet voor de WTO met een eventuele instemming met deze slechte handelsdeal? Dan over die handelsdeal. In de huidige politieke context, die wordt gekenmerkt door snel wisselende verklaringen van een compleet losgeslagen president in Amerika, is het noodzakelijk strategisch te werk te gaan. Dit is geen moment om gewoon door te gaan met business as usual. Het is dus goed dat het Europees Parlement de behandeling van de deal met de VS heeft bevroren. De in Davos aangekondigde kaderovereenkomst die er zou zijn over Groenland hebben we niet op papier. In het vorige debat zei het kabinet: wat we nu weten, is dat er op hoofdlijnen een raamwerk is. Is het kabinet het met mij eens dat dit te weinig is om te beoordelen of de handelsbesprekingen tussen de EU en de VS kunnen worden hervat? Het afsluiten van dit akkoord zou namelijk ook betekenen dat Europa buigt voor de pestkoppenpolitiek van Trump. We zetten onze groene ambities in de uitverkoop en beloven gigantische, onvoorstelbare hoeveelheden fossiele brandstoffen te kopen, zoals lng en olie. Het gaat om 250 miljard. En dat terwijl we juist met man en macht moeten proberen om van die fossiele brandstoffen af te stappen en daadwerkelijk geopolitiek onafhankelijk te worden. Voorzitter. Het handelsbeleid is vol in beweging. Dat is belangrijk, zeker in dit tijdsgewricht. Maar onderliggende waarden als gelijkwaardigheid en mensenrechten zouden niet in beweging moeten zijn. Ik wil het daarom nogmaals hebben over het onderhandelingsmandaat met de Emiraten. Er staan mooie woorden in over mensenrechten, maar die zijn alleen wat waard als het kabinet ook daadwerkelijk bereid is om eerlijk het gesprek te voeren over wat er beter moet. In het vorige debat met de staatssecretaris gaf zij aan dat dat mandaat nou eenmaal is vastgesteld en dat we wel verder zien als het akkoord er ligt. Maar ik wil de staatssecretaris echt op het hart drukken om het mandaat te gebruiken om aan de hand van mensenrechten, zoals die daar ook in staan, het gesprek te voeren over de rol van de Emiraten in de genocide in Sudan. Anders zijn de woorden in het onderhandelingsmandaat lege woorden. Lege woorden verzwakken ons. Dit gaat wat mij betreft ook over de verhouding tussen kabinet en Kamer. Ja, wij keuren een mandaat goed, maar dat betekent niet dat er niets meer bespreekbaar is tijdens de onderhandelingen, want anders loopt handelspolitiek altijd achter de feiten aan. Dank u wel, voorzitter.

Versie 054f7faa69df67b7108b725576a5dae56799d4b8fd0844b366b5afc075a57b94 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.