Maritiem

Brontekst

Minister Tieman: Het programma bescherming Noordzee-infrastructuur. We hebben kabels, windparken en heel wat kilometers pijpleiding in onze Noordzee die wij moeten gaan beschermen. Het een en ander was afgelopen weekend al in de media gekomen. Dit is echt een punt dat verder gebracht moet worden. Ik geef dit antwoord aan mevrouw Vellinga-Beemsterboer. IenW heeft financiële middelen gereserveerd om dit programma voor de langere termijn te borgen, maar het is echt aan een volgend team, aan een volgend kabinet, om daar daadwerkelijk een besluit over te nemen. Hierbij zijn meerdere departementen betrokken. Vanuit IenW is het opgenomen in de begroting voor de langere termijn. Dat heeft u ook kunnen zien. We moeten het programma nu echt gaan borgen. De nationale veiligheid op en vanuit zee staat hoog op de agenda van de verschillende internationale partners en organisaties, en wordt nu ook actief vanuit de NAVO en de EU gestimuleerd. Zo is vanuit de NAVO de Critical Undersea Infrastructure Coordination Cell opgericht, waarin Nederland actief participeert. Vanuit het interdepartementale PBNI wordt onderzocht welke financiële mogelijkheden ook vanuit de Europese Unie mogelijk zijn, bijvoorbeeld via het EU Action Plan on Cable Security. Dit is echter geen oplossing voor structurele verbetering. Daarvoor hebben we op dit moment echt die aanvulling nodig. We gaan inzetten op veel meer gebruik van data en AI om ons te ondersteunen bij scheepvaartbewegingen, ook gelet op de enorme hoeveelheid vierkante kilometers Noordzee die wij voor onze kust hebben liggen. Ik kom bij de heer Van Duijvenvoorde van Forum voor Democratie. In het onderzoek staat iets over de governance van de Kustwacht. Ik heb daar net al het een en ander over gezegd. In het onderzoek dat ik net heb aangekondigd en dat u deze zomer zult krijgen vanuit een van de onderzoeksbureaus uit de top vier — we trekken het goed breed en doen het secuur — wordt ook gekeken of het huidige organisatiemodel toereikend is voor de opgave op de Noordzee. Er zal ook gekeken worden of de Kustwacht toekomstbestendig is en of er bijvoorbeeld een meer geïntegreerde, programmatische en zelfstandige vorm nodig is. Mevrouw Kröger gaf al aan: hoort het niet gewoon bij Defensie? Dit is wat weerbarstiger. LVVN heeft taken op het gebied van de Visserijwet en IenW heeft ook verantwoordelijkheden. Die puzzel gaan we met elkaar leggen, want er moet geen reden zijn om wellicht te laat op bepaalde zaken in te springen. Het moet heel erg duidelijk zijn. De insteek is om te behouden wat goed werkt in de huidige structuur en om te veranderen wat nodig is. Het onderzoek zal in de eerste week van februari starten en dient deze zomer afgerond te zijn. Mevrouw Boelsma-Hoekstra vroeg: wat is de stand van zaken van de motie-Krul over de governance op de Noordzee en de structurele borging daarvan, en hoe draagt het NMSC bij aan het veiligheidsklimaat? Naar aanleiding van de motie-Krul is een rapport opgesteld over de governance van de rollen en de verantwoordelijkheden op de Noordzee ten aanzien van de infrastructuurbescherming. In dit rapport is aanbevolen om een NMSC op te richten. Dat is nodig voor het bijeenbrengen en analyseren van alle informatie van alle partijen die actief betrokken zijn bij de Noordzee. Door gestructureerde samenwerking tussen de Kustwacht, de nationale politie, Defensie, private partijen, buurlanden, inlichtingendiensten et cetera moet een completer en actueler beeld ontstaan van de situatie op de Noordzee. Een belangrijk onderdeel van het NMSC is om uitvoerende organisaties, zoals de Kustwacht, de maritieme politie en de marine, sneller in te kunnen zetten, onder andere bij incidenten. Om uitvoering te kunnen geven aan het Actieplan Strategie ter bescherming Noordzee Infrastructuur en het PBNI is er financiering beschikbaar gesteld door het huidige kabinet, maar het volgende kabinet zal ook echt een stap moeten maken. Het ligt klaar om te tekenen bij het kruisje. Wellicht kunnen we daar deze vrijdag om 13.00 uur al wat meer over lezen. Mevrouw Kröger vroeg naar het onderbrengen van de infrastructuur binnen de havens onder de Wet vifo. Op grond van de Wet vifo, de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames, staat het ministerie van EZ aan de lat voor een eventuele toets op kwetsbaarheden. De haventerreinen zijn in eigendom van de Staat en de gemeente Rotterdam. Havenbedrijf Rotterdam geeft deze gronden in erfpacht uit aan bedrijven. In het geval dat een buitenlandse partij misbruik maakt van een terminal, kan een concessie worden ingetrokken. Wij staan in nauw contact met Havenbedrijf Rotterdam over de mogelijke risico's in de haven die voortkomen uit de aanwezigheid van derde landen, waaronder China. De heer Van Duijvenvoorde en mevrouw Kröger vroegen naar het National Maritime Security Centre. Ze vroegen: hoe borgt de minister vanuit zijn rol dat de beveiliging van de Noordzee beschikt over de juiste middelen en dat de regie ligt bij één bewindspersoon? En: moet je dit niet beleggen bij Defensie? Dan kom ik een beetje terug op het onderzoek dat gaande is ten aanzien van die governance. Daar gaat u op dat moment, deze zomer, verder over spreken. Ik ga daar nu niet zo'n grote wijziging in aanbrengen. Nogmaals, wij zijn het coördinerend ministerie, maar we trekken wel echt samen op met diverse ministeries. Ik denk dat de discussie die u gaat voeren op basis van het rapport dat op korte termijn in uw bezit zal komen, interessant wordt. De heer Van Duijvenvoorde zei dat de veiligheidsconsequenties voor Noordzee-infrastructuur worden onderschat en vroeg: hoe kan de minister verantwoorden dat KGG de Noordzee wil volbouwen met infra, terwijl hij weet dat de veiligheid niet geborgd kan worden en dat de veiligheidsopgave vergroot wordt? Naar aanleiding van Nord Stream en de dreiging op de Noordzee is het interdepartementale Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur opgericht. Dit is een programma met IenW, JenV, Defensie, Economische Zaken, KGG en Buitenlandse Zaken. Samen hebben zij een actieplan voor de strategie ter bescherming van de Noordzee opgesteld. Langs een vijftal lijnen wordt het vergroot. Ik gaf dat net al kort aan en ik doe dat nog een keer: er is geïnvesteerd in een versterkte beeldopbouw. We hebben ook betere camera's op de patrouillevaartuigen om de beeldopbouw enigszins te versterken en we hebben geïnvesteerd in satellietcapaciteit. Er is een pilot gestart voor datafusie, waarbij data van sensoren van verschillende organisaties samenkomen en die veel sneller geanalyseerd kunnen worden. De publiek-private samenwerking is verder versterkt door middel van structurele communicatie- en klankbordgroepen, waarbij ook partijen uit de telecomsector, EZ en de energiesector betrokken zijn. Voor 2026 hebben IenW en Defensie overbruggingsfinanciering geregeld voor de doorgang van dit programma. De structurele financiering — nogmaals, het staat in onze begroting — laat ik dan over aan het volgende kabinet, maar wel met die opmerkingen.

Versie 50b197d599798bde4a8e7577f5ef6a27294a5093b526b280950bb83f0c94ea20 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.