Douane

Brontekst

Mevrouw Van Eijk (VVD): Dank je wel, voorzitter. Ik hoop dat u meteen wat coulance heeft ten opzichte van de spreektijd, want ik kan wel heel snel praten, maar ik zou het zonde vinden als ik niet alle onderwerpen kan aanraken. We zijn niet met heel veel mensen, dus het zou fijn zijn als we alle onderwerpen die relevant zijn, wel vandaag kunnen bespreken met elkaar. Als eerste wil ik een blijk van waardering geven richting de dienst Douane. Ik ben in juni op werkbezoek geweest in de haven van Rotterdam en een paar weken geleden ben ik op Schiphol geweest. Over de manier waarop wij ontvangen werden en dat eigenlijk alles uit de kast getrokken werd om ons heel goed te informeren, wil ik gewoon gezegd hebben dat ik dat heel erg waardeer. Het was ook heel erg nuttig daarna, bij het lezen en tot je nemen van die hele stroom aan informatie met stukken en rapporten. Dat dus op de eerste plaats. Als we de nieuwsberichten volgen, zien we ook dat er keihard wordt gewerkt om ons land veilig te houden. Dat zie je bij de drugsvangsten van cocaïne en ketamines, de illegale fabrieken, de illegale sigaretten en de cashvangsten. Het is eigenlijk te veel om op te noemen. Het is erg dat dat allemaal aan de hand is, maar ik ben wel heel blij met een dienst die zich zo hard inzet om, zoals ik zei, ons land veilig te houden. Voorzitter. Dan kom ik op mijn inbreng voor dit debat. Nederland is een spil in de wereldwijde handel en logistiek. De VVD wil een effectieve douane met een stevige aanpak op fraude en een hoge pakkans voor illegale activiteiten en ondermijnende criminaliteit. Maar die moet ook oog hebben voor de regeldruk voor ondernemers. De samenwerking tussen het bedrijfsleven en de Douane is van grote waarde voor de Nederlandse economie. Het Nederlandse bedrijfsleven, waaronder het mkb, is afhankelijk van eenvoudige en efficiënte procedures bij in- en uitvoer. Ondernemers ervaren bij het internationaal zakendoen echter knelpunten op het gebied van wet- en regelgeving, procedures en dienstverlening. Ik wil daar in dit debat graag aandacht voor vragen op drie punten. Ten eerste betreft dat de douaneprocedures. Die moeten eenvoudiger, transparanter en toekomstbestendig worden. De VVD steunt deze uitgangspunten. Het bedrijfsleven maakt zich echter zorgen over hoe dit wordt vormgegeven. De vereenvoudigingen — het wordt nu vrij technisch — zijn blijkbaar voorbehouden aan zogenaamde Trust & Checktraders. Veel kleine importeurs zullen die status waarschijnlijk niet gaan krijgen. De vereenvoudigingen zullen daardoor voor veel mkb-bedrijven niet toegankelijk zijn. Daarmee betekenen de voorstellen voor deze groep bedrijven wellicht een stap terug. Hoe ziet de staatssecretaris de toegang tot de vereenvoudigingen van de faciliteiten voor niet-T&C-traders? Kan zij bijvoorbeeld op Europees niveau pleiten voor behoud van een lichter regime naast die van T&C-trader? Ten tweede is er de e-commerce. De Douane lijkt hopeloos overgeleverd aan de stroom pakjes, met name uit China, met als gevolg miljoenen euro's aan extra douaneschade en massa's ongecontroleerde en onveilige producten die de markt overspoelen. Pakjes die de Europese Unie binnenkomen, worden expres ondergewaardeerd om invoerrechten te ontduiken. De pakkans is laag. De Douane zegt wel te willen controleren op deze vorm van fraude, maar wie betrapt wordt, moet in eerste instantie alleen alsnog de verschuldigde invoerrechten betalen. In theorie kan een bestuurlijke boete worden opgelegd, maar in de praktijk gebeurt dit bijna nooit. De VVD vindt dat het niet zo kan zijn dat fraudeurs vrijuit gaan door het onvermogen van de Douane om op te treden. Onze mkb'ers worden op oneerlijke wijze weggeconcurreerd door grote Chinese webshops en zijn dit, terecht, beu. Hoe gaat de staatssecretaris grip krijgen op deze grote stroom pakjes? Is zij het met de VVD eens dat een stevigere aanpak van fraude hiervoor nodig is? Zo ja, hoe gaat zij hier invulling aan geven? Ten derde noem ik de waarde- en hoeveelheidsoverschrijdingen. Bij overschrijding van de hoeveelheid of waarde volgens de vergunning ontstaat een Douaneschuld. De VVD vindt de huidige praktijk van navorderingen een buitenproportionele sanctie die niet past bij een administratieve omissie. De VVD vindt dat er zou moeten worden voorzien in een mogelijkheid om deze schuld te laten gaan wanneer voor het overige aan alle voorwaarden voor het toepassen van de vergunning is voldaan. Blijkbaar moet er wetgeving worden aangepast om dit te regelen. De Douane geeft in haar laatste stand-van-zakenbrief aan in de tussentijd de ruimte te willen hebben om de menselijke maat toe te passen. Ik heb hierover de volgende vragen aan de staatssecretaris. Is er wetgeving in voorbereiding? En heeft de Douane de ruimte om bij een administratieve omissie af te zien van deze buitenproportionele sanctie van navorderingen? Voorzitter. Ten slotte over scanapparatuur. Kwalitatief goede scanapparatuur is van essentieel belang voor de controle op goederen en in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit. We mogen echter niet naïef zijn over het gebruik van Chinese apparatuur in onze vitale infrastructuur. De VVD heeft zorgen over het gebruik van Nuctechuitrusting en -diensten aan de buitengrenzen van de Europese Unie. Het onderzoek naar de veiligheid van de scanapparatuur loopt nog. In de tussentijd wordt de huidige Nuctechapparatuur gewoon gebruikt en worden er aanbestedingen voorbereid door diverse Douanelocaties. Kan de staatssecretaris vertellen welke alternatieven er zijn en hoe samenwerking met partners in de haven en op Schiphol kan bijdragen aan efficiëntere processen wanneer het gaat om de strijd tegen ondermijnende criminaliteit? Daarnaast wil ik weten op welke manier de staatssecretaris invulling gaat geven aan de afspraken in het hoofdlijnenakkoord om het gebruik van scanapparatuur uit landen met verhoogde spionagerisico's af te bouwen. Dat was mijn inbreng, voorzitter.

Versie a633233e6b7a48845b00f56fb0b3f8f769a29fd11243a7f8fd5273e7c5792e51 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.