Verkiezingen

Brontekst

Minister Heerma: De heer Clemminck maakt het mij heel … Ik ben altijd heel erg vóór een discussie over dilemma's. We hebben morgen een debat over het lobbyregister, waarbij de brief die ik gestuurd heb juist dilemma's neerlegt. Ik vind het namelijk passen om het debat soms op die manier te voeren. Tegelijkertijd hebben we het hier over iets wat al best ver in een traject zit, waarover er ook een rechterlijke uitspraak ligt en waarin ook het vorige kabinet al richting gegeven heeft. Ik zou toch het volgende willen voorstellen. Wij komen met die brief, en het staat elke partij in dit parlement vrij om vervolgens te zeggen: wij zien een beter alternatief. Ik zag daar in een interruptiedebat tussen twee partijen al iets over gewisseld worden, maar ik ben wel voornemens om met een voorstel te komen. Daar kunnen we dan vervolgens in dit huis het vrije debat met elkaar over voeren. De heer Van den Brink wilde nog een aantal dingen meegeven voor de evaluatie van de hulp in het stemhokje. Ik merk dat ik een beetje op twee gedachten hink bij zijn vraag. Het makkelijke antwoord is: we nemen het mee in de evaluatie. Dat wil ik dus als eerste zeggen. Tegelijkertijd ga ik daar ook een kleine caveat bij plaatsen. De specifieke vragen die de heer Van den Brink stelt, maken ook dat er nogal wat gevraagd wordt van de mensen in de stemhokjes, die dat allemaal heel secuur moeten beschrijven en bijhouden. Ik neem het dus mee in de evaluatie, en tegelijkertijd wil ik een klein haakje openhouden, omdat ik het ook uitvoerbaar moet vinden voor de mensen die in die stemhokjes zitten. Dan is de vraag "hoe vaak is het gestaakt?" best ingewikkeld. Ik zeg het dus toe, en tegelijkertijd vind ik het wel fair om dit erbij te zeggen. De heer Mohandis, die er inmiddels niet meer is, maakte in zijn tweede termijn gebruik van de mogelijkheid om de minister te vragen om een vrij fundamentele beschouwing te geven van een complex vraagstuk. Ik ga een kort antwoord geven en dan toch voorstellen om dit op een later moment te doen. Er zijn op dit moment mogelijkheden binnen de Kieswet. Het is niet zo dat er na de val van een kabinet altijd nieuwe verkiezingen plaatsvinden. Dat is deels ook afhankelijk van de discussie in de Kamer en hoe daarmee omgegaan wordt. Daar zijn historische voorbeelden van en daar zullen verschillende partijen verschillend over denken, maar dat is aan de Kamer zelf. Er werd door de heer Van den Brink ook verwezen naar een initiatiefnota. Tegelijkertijd werd ook de vraag gesteld: kunt u hierop reflecteren? Ik zou het volgende willen toezeggen. Er komt nog een nader advies van de Kiesraad over de termijn waarop vervroegde verkiezingen kunnen plaatsvinden. Dat is de discussie over de vraag: duurt dat niet te lang? Daarover is in het verleden de motie-Timmermans ingediend, volgens mij. De Kiesraad kijkt op dit moment naar de mogelijkheden om die termijn te verkorten en wij komen als kabinet weer met een reactie daarop. En hoewel het verkorten van die termijn nét een ander onderwerp is, zou ik toch willen toezeggen dat ik hier een beschouwing op geef in de reactie op het advies van de Kiesraad waarmee wij, zo is de verwachting, in het voorjaar van volgend jaar komen. Dan kom ik bij de heer Vermeer en zijn niet-gebruikte interruptie. Ten aanzien van spotjes geldt dat sinds het van toepassing worden van de Europese Verordening betreffende transparantie en gerichte politieke reclame transparantieverplichtingen van toepassing zijn op zo geheten politieke reclame. Per 10 oktober 2025 is er in Nederland dus sprake van labels op politieke reclame die in het kader van verkiezingen, referenda, wetgevingstrajecten of stemmingen worden uitgebracht. Deze verplichtingen zijn ook van toepassing op maatschappelijke organisaties die in dat kader reclame maken. De nota naar aanleiding van het verslag bij de wet die uitvoering geeft aan deze Europese verordening, komt dit najaar naar de Kamer. Hierin zal dit ook aan de orde komen. Naar aanleiding van de verplichtingen die staan in de nota naar aanleiding van het verslag van de uitvoeringswet, kunnen we daar verder over praten. Maar er geldt dus sinds die verordening een verplichtende transparantie, ook voor maatschappelijke organisaties.

Versie e8280fe7d0eb8ff8b9f88da5985de3b51e09c711606750e2fc4057c37e220152 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.