Initiatiefnota van het lid Westerveld: ons land is beperkt

Brontekst

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dank u wel, voorzitter. Het is al vaker gezegd, maar allereerst wil ik natuurlijk de indiener bedanken voor deze initiatiefnota. Wie deze nota leest, ziet direct hoeveel werk erin zit. Het is een omvangrijk stuk dat vrijwel alle terreinen van onze samenleving raakt, van onderwijs tot werk, van mobiliteit tot zorg en wonen. Belangrijker nog, achter deze nota zitten duizenden Nederlanders die dagelijks ervaren dat Nederland nog steeds beperkt is, niet door een handicap, maar door de manier waarop wij onze samenleving hebben ingericht. Voorzitter. De VVD kijkt graag naar wat mensen wel kunnen in plaats van naar wat mensen niet kunnen, naar beleid dat mensen meer zelfstandigheid geeft, zodat ze niet onnodig afhankelijk zijn. Dat is al jaren onze lijn. Daarom onderschrijven we de ambitie van het VN-verdrag Handicap en herkennen we ons in veel uitgangspunten van deze initiatiefnota. Mensen met een beperking moeten volwaardig kunnen deelnemen aan onze samenleving. Niet de beperking moet centraal staan, maar de mogelijkheden van mensen. Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn: er bestaat geen toverstaf waarmee we morgen alle problemen oplossen. Kapotte liften verdwijnen niet zomaar, niet-inclusieve speeltuinen worden niet ineens toegankelijk en een extra zak geld lost niet automatisch alles op. Een inclusieve samenleving vraagt dan ook iets van ons allemaal, van de overheid en ook van werkgevers, van scholen, van woningcorporaties, van ondernemers en van inwoners zelf. Voorzitter. We zijn echt positief over de aandacht voor toegankelijkheid van gebouwen, openbaar vervoer, onderwijs en werk. Ook kunnen we ons vinden in het principe "niets over ons zonder ons". Waar de VVD wel kritischer op is, zijn de voorstellen die leiden tot grote, wellicht onbetaalbare stelselwijzigingen, nieuwe bureaucratie en openeinderegelingen. Wij zien voorstellen over onbeperkte voorzieningen, nieuwe loketten, nieuwe regelingen en nieuwe rechten. Dat klinkt sympathiek, maar uiteindelijk moeten we ook keuzes maken. Ook voor mensen met een beperking geldt dat beleid uitvoerbaar, betaalbaar en effectief moet zijn. Ik zou graag van de indiener willen weten of zij deelt dat ook binnen het gehandicaptenbeleid keuzes onvermijdelijk zijn. Welke voorstellen uit haar nota zou zij zelf niet invoeren als de financiële ruimte beperkt zou zijn? De initiatiefnota bevat namelijk 68 beslispunten. Stel dat er morgen keuzes gemaakt moeten worden, welke drie voorstellen hebben dan voor de indiener de hoogste prioriteit? Voorzitter. Voor de VVD begint inclusie bij toegankelijkheid. Mensen moeten gebruik kunnen maken van dezelfde gebouwen, hetzelfde openbaar vervoer en dezelfde publieke dienstverlening als ieder ander. Toegankelijkheid draagt bij aan zelfstandigheid en dat moet daarom de norm worden. De VVD zou graag zien dat de NEN 9120-norm gehanteerd wordt als het gaat om nieuwbouw en renovatie. Alleen is de realiteit anders. Ondanks alle ambities blijven overheidsgebouwen nog steeds onvoldoende toegankelijk. Er zijn te grote verschillen tussen gemeentes als het gaat om toegankelijkheid van gebouwen. Er zijn te veel mitsen en maren, ook om dit te handhaven. Daarom vraag ik vandaag aan de minister hoe we voorkomen dat de NEN 9120-norm een papieren werkelijkheid wordt. Welke mogelijkheden ziet de minister om toepassingen van deze norm bij nieuwbouw en renovatie van overheidsgebouwen echt te realiseren? Heeft de minister in kaart welke belemmeringen de toepassing van de NEN 9120-norm in de weg staan? Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat in elke gemeente in Nederland hetzelfde geldt? Wat de VVD betreft gaan we dus omdenken: niet langer aanpassen en uitzonderen, wel normeren, dus altijd inclusief nieuwbouwen. Dat moet gewoon zo normaal worden als duurzaam bouwen. Voorzitter. Het draait uiteindelijk om participeren en werken. Door meedoen en werken draag je bij aan zelfstandigheid. Het College voor de Rechten van de Mens concludeert in zijn monitor dat er nog steeds onvoldoende aandacht is voor autonomie, participatie en toegankelijkheid. Dat zijn voor de VVD geen bijzaken. Dat zijn randvoorwaarden voor de vrijheid om spontaan op bezoek te gaan, de vrijheid om zelfstandig te reizen, de vrijheid om te werken en dus ook de vrijheid om keuzes te maken over je eigen leven. En is er zicht op de verschillen tussen de regio's? Ik wil ook graag weten welke aanvullende stappen de minister ziet om de arbeidsparticipatie van mensen met bijvoorbeeld autisme verder te vergroten. Hoe zorgen we ervoor dat werkgevers eenvoudiger gebruik kunnen maken van bestaande regelingen in plaats van steeds nieuwe regelingen te bedenken? En op welke manier kunnen we die werkgevers dan faciliteren bij deze opgave? De VVD is van mening dat werk de meest krachtige vorm van participatie is. Ik ben erg benieuwd om van de indiener te horen hoe zij hiernaar kijkt. Ook vraag ik haar waarom in haar nota de nadruk relatief vaak op voorzieningen en regelingen ligt en volgens ons minder op arbeidsparticipatie en werkgeverschap. Voorzitter. Als derde wil ik ook nog aandacht vragen voor een groep die vaak onvoldoende gezien en gehoord wordt, namelijk mensen met een licht verstandelijke beperking. Juist deze groep loopt een bovengemiddeld groot risico op financiële uitbuiting, online oplichting, schuldenproblematiek en ook andere vormen van misbruik. Zelfstandigheid is belangrijk en veiligheid is dat ook. Kan de minister aangeven hoe de Werkagenda VN-verdrag Handicap bijdraagt aan de veiligheid en weerbaarheid van mensen met een licht verstandelijke beperking? Ziet de minister mogelijkheden om dit onderwerp nadrukkelijker onderdeel te maken van verdere uitvoering? Voorzitter, tot slot. De VVD steunt het kabinet in zijn ambitie om mensen met een beperking vrij en zelfstandig te laten leven. Wij willen mensen ondersteunen waar het nodig is, maar ze niet afhankelijk maken van steeds ingewikkelder systemen. De indiener doet voorstellen voor onder meer extra loketten, nieuwe rechten en verruimde maatregelen. Ik zou van de indiener willen horen hoe zij voorkomt dat mensen juist verdwalen in nieuwe bureaucratie terwijl de bedoeling meer eenvoud is. We weten dat mensen vastlopen in ingewikkelde procedures. Daarom blijven we sturen op toegankelijkheid, eigen regie, innovatie en minder administratieve lasten. Tot slot zou ik nog van de minister willen weten welke administratieve lasten de minister deze kabinetsperiode daadwerkelijk wil schrappen. De VVD wil niet meer regels als doel op zich, maar wel meer mogelijkheden om mee te doen. Want uiteindelijk is een samenleving pas echt sterk als iedereen veilig is en de kans krijgt om zijn of haar talent te benutten. Dank u wel.

Versie d8d30d066d0ca9d6cd8a2de0a72f60e0569be0fa2cf9bd90c2e723986671909a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.