Initiatiefnota van het lid Westerveld: ons land is beperkt

Brontekst

Mevrouw Tijmstra (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ook vanuit mijn kant allereerst heel veel waardering voor collega Westerveld voor deze uitgebreide initiatiefnota. Het is bijzonder dat zo veel mensen daarover hebben meegedacht vanuit de praktijk. Ook mijn dank aan alle aanwezigen die tijdens het rondetafelgesprek hun ervaringen gedeeld hebben. Dit gesprek heb ik teruggekeken, omdat ik er helaas niet bij kon zijn. Uit die rondetafel wil ik één citaat herhalen. Dat is de uitspraak: "We hebben zulke gescheiden werelden gecreëerd. We zijn een samenleving. Laat ons dan ook samen leven." Voorzitter. Voor het CDA is dat een belangrijk uitgangspunt. Wij geloven in een samenleving die ruimte biedt aan verschillen en waarin mensen niet naast elkaar, maar met elkaar leven, een samenleving waarin kinderen met en zonder beperking samen spelen, samen naar school gaan en elkaar van jongs af aan ontmoeten. Want zichtbaarheid normaliseert. Dat is ook een belangrijk punt dat naar voren kwam in het rondetafelgesprek. Dan hoeft het later ook niet meer bijzonder te zijn als iemand met een beperking ergens werkt, een aanpassing nodig heeft of op zijn of haar eigen manier meedoet bij een sportvereniging. Ieder mens telt, ieder mens heeft iets bij te dragen. We hebben iedereen nodig in onze samenleving. Voorzitter. Ik kom op de nota zelf. Volwaardig meedoen betekent mee kunnen doen op álle terreinen van het leven. Daarom is het zo waardevol dat de initiatiefnota al deze terreinen bestrijkt, van werk en inkomen tot toegankelijkheid van zorg tot deelname aan de democratie. De initiatiefnota is gepresenteerd in 2023. De behandeling kon helaas enkele keren niet doorgaan. Dat wil niet zeggen dat het onderwerp nu minder urgent is dan drie jaar geleden. Wel zijn er een aantal stappen gezet. Een deel van de voorstellen heeft inmiddels een plek gekregen in beleid. Een deel is opgenomen in de werkagenda van het VN-verdrag. Het CDA is benieuwd hoe mevrouw Westerveld kijkt naar waar we nu staan. Op welke terreinen is volgens haar concrete verbetering geboekt en op welke terreinen is nog veel werk te verzetten? Er worden door de initiatiefneemster maar liefst 71 voorstellen gedaan. Daar zitten voorstellen bij die wij waardevol vinden en waarvoor actie nodig is. Ik pak er één uit. Die gaat over het afgeven van langdurige indicaties in alle zorgwetten. Het is een punt waarvoor we samen hebben opgetrokken. Er zijn moties over ingediend, maar het lijkt alsof er vooralsnog veel overleg plaatsvindt, terwijl concrete stappen uitblijven. De minister heeft aangegeven dat zij gemeenten stimuleert om langdurige indicaties af te geven in de Wmo. Mijn vraag aan de minister is hoe dit concreet vorm krijgt. Kunnen we inzicht krijgen in de resultaten? Hoe pakken gemeenten dit op? De VNG heeft aangegeven bereid te zijn het gesprek te voeren over de verschillen tussen gemeenten in beleid ten aanzien van mensen met een beperking. Misschien kan ook dit onderwerp in dat gesprek meegenomen worden. Verder is de minister terughoudend als het gaat om kindzorg. Maar ook daarbij geldt voor ons dat er genoeg situaties zijn waarin duidelijk is dat een lange indicatie passend is en rust geeft aan een gezin en daarmee veel administratieve druk bij mantelzorgers weghaalt. Wat kunnen we daarin nog extra doen, is mijn vraag aan de minister. Voorzitter. Het was even zoeken, maar ik heb toch een onderwerp kunnen vinden waar de initiatiefnota niets over zegt. Dat is meedoen via kunst en cultuur. Juist op het snijvlak van zorg, welzijn en cultuur heb ik gezien hoeveel kracht daar zit. Ik heb gezien hoe mensen met een psychische of verstandelijke beperking via theater, zang, dans of beeldende kunst groeien, zich ontwikkelen en nieuwe stappen zetten. Ook voor mensen met dementie of parkinson biedt cultuur meer dan alleen een activiteit. Het zorgt voor ontmoeting, verbinding en meedoen. Kunst en cultuur moeten voor iedereen toegankelijk zijn, maar zijn ook een krachtig middel om mensen volwaardig te laten meedoen in de samenleving. Hoe kijken zowel de minister als de initiatiefneemster naar de rol van kunst en cultuur als instrument binnen het sociaal domein om participatie, ontwikkeling en verbinding te bevorderen? Tot slot. Het CDA deelt de ambitie van deze initiatiefnota om te komen tot een samenleving waarin iedereen volwaardig mee kan doen. Tegelijkertijd realiseren we ons dat niet ieder voorstel een-op-een uitvoerbaar zal zijn. Sommige voorstellen zijn zeer ingrijpend of vragen grote veranderingen in wet- en regelgeving. Wij zien deze initiatiefnota daarom vooral als ambitieuze agenda die waardevolle input kan leveren voor alle verschillende ministeries, het nieuwe uitvoeringsprogramma van het VN-verdrag Handicap en voor het toekomstscenario voor de gehandicaptenzorg, waar momenteel aan gewerkt wordt. Bij ieder afzonderlijk voorstel zal steeds moeten worden gekeken wat mogelijk, uitvoerbaar, effectief en wenselijk is. Maar de richting staat voor ons niet ter discussie. Het VN-verdrag Handicap heeft als doel dat Nederland in 2040 een volwaardig inclusieve samenleving is. Daar zijn we nog niet. Juist daarom is het belangrijk dat we niet alleen ambities formuleren, maar ook inzichtelijk maken wanneer welke stappen worden gezet. Het CDA heeft eerder al gevraagd om een routekaart richting 2040. De minister heeft toegezegd om hiermee aan de slag te gaan. Mijn laatste vraag aan de minister is daarom: hoe staat het met deze routekaart, wanneer kunnen we die verwachten en hoe wordt daarin zichtbaar welke keuzes de komende jaren worden gemaakt om de doelen van het VN-verdrag daadwerkelijk dichterbij te brengen? Uiteindelijk gaat inclusie namelijk niet over systemen, wetten of beleidsstukken. Het gaat erom dat iedereen, ongeacht een beperking, de mogelijkheid heeft om volwaardig mee te doen in onze samenleving. Dank u wel.

Versie d8d30d066d0ca9d6cd8a2de0a72f60e0569be0fa2cf9bd90c2e723986671909a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.