Maatschappelijk domein (inclusief huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties)

Brontekst

Mevrouw Coenradie (JA21): Voorzitter. Sinds de berichten over het Vlaardings pleegmeisje slaap ik slechter, niet omdat het incident uniek was, maar omdat het dat juist niet was. Daarna volgden Jeugdbescherming Noord, Stadskanaal, en wie weet hoeveel zaken die nooit het nieuws halen. Steeds zien we hetzelfde patroon: de signalen waren bekend, procedures waren bekend en instanties waren aangehaakt, maar er was geen regie en niemand greep in. Veel woorden, geen daden. Nu moeten wij hier serieus volhouden dat het stelsel in de kern werkt. Voorzitter. Een jeugdbeschermingssysteem is niet geslaagd omdat er protocollen zijn. Het is geslaagd als kinderen veilig zijn. Als inspecties telkens constateren dat meldcodes niet worden gevolgd, organisaties langs elkaar heen werken en signalen blijven liggen, dan hebben we niet alleen een capaciteitsprobleem, maar dan hebben we ook te maken met een cultuur- en verantwoordelijkheidsprobleem. Processen gaan boven kinderen. Ik word er gek van. Ik wil de minister daarom vragen om vandaag niet te antwoorden met de gebruikelijke dooddoeners als "we wachten onderzoek x af", "we sturen voor de zomer voortgangsbrief y", of "dit krijgt een plek in toekomstscenario z". Ik wil vandaag een aantal voorstellen doen. Ik begin met het voorstel voor een klein landelijk interventieteam dat binnen 24 uur inzetbaar is bij een stapeling van signalen of ernstige vermoedens, met bevoegdheden om dossiers direct op te vragen, casussen over te nemen, onaangekondigd huisbezoek te organiseren en bestuurlijke escalatie af te dwingen. Is de minister bereid om dit nog dit jaar als pilot te starten? Punt twee. Bij een signaal van een kind, bijvoorbeeld bij zichtbaar letsel of een telefoontje vanuit het kind, volgt automatisch binnen 48 uur een fysieke beoordeling door een forensisch pedagoog. Dit gebeurt zonder de toestemming van de ouders of voogd. Wil de minister dit zo snel mogelijk landelijk beleid maken? Punt drie. Ik stel verplichte externe doorlichting voor na ernstige incidenten, een openbaar verbeterplan en bestuurlijke consequenties bij ernstige nalatigheid. Want welke consequenties heeft falen nu daadwerkelijk? Punt vier. Wil de minister onderzoeken hoe Veilig Thuis, de jeugdbescherming en de Raad voor de Kinderbescherming meer ruimte krijgen voor onaangekondigde controles in hoogrisicozaken? Punt vijf. Ik stel een directe escalatieroute voor vanuit school, een terugkoppelplicht en een vast contactpersoon per regio. Tot slot over kindermishandeling. De Kinderombudsman heeft voorafgaand aan dit debat een brief naar de minister gestuurd over kindermishandeling. Daarin staan enkele aanbevelingen over educatie en bewustwording, periodieke monitoring, kennis over vormen van kindermishandeling, stille omstanders en voorzieningen waar kinderen terechtkunnen. Graag een reactie van de minister op deze punten. Voorzitter. Nog enkele punten over vroegsignalering en samenwerking. Bij ernstige situaties rondom huiselijk geweld of kindermishandeling moet eerder worden gehandeld. Nu wordt vaak pas ingegrepen als incidenten zich al hebben opgestapeld. Daarom de vraag: is de minister bereid om te kijken naar een verruiming van dat mandaatbesluit voor Veilig Thuis en soortgelijke instanties, bijvoorbeeld bij preventieve huisverboden? Is de minister bereid meer ruimte te bieden voor globale controles in woningen? Het is belangrijk om niet alleen achteraf te reageren, maar juist actief rust en veiligheid op te bouwen rondom slachtoffers. JA21 pleit al langer voor afkoelhuizen, waarbij daders uit huis gaan in plaats van slachtoffers. Welke stappen heeft de minister hier de afgelopen tijd op gezet? In de praktijk zien we te weinig communicatie en afstemming tussen ketenpartners. Juist bij hoogrisicozaken is structureel multidisciplinair overleg essentieel. Partijen kunnen los van elkaar prima werk leveren, maar te vaak gaat het fout door gebrek aan afstemming. In dat geval kan privacy mensenlevens kosten. Dit vraagt om regie en samenwerking. De regierol zou prima ingevuld kunnen worden door de burgermeester. De samenwerking is noodzakelijk in multidisciplinaire overleggen. Graag een reactie van de minister. Tot slot. Laagdrempelige hulpverlening die bijvoorbeeld Filomena biedt, is broodnodig. Dat zeggen talloze mensen uit het werkveld. Talloze regio’s missen een Filomena. De minister kent de toegevoegde waarde, want ze is er een paar maanden geleden samen met mij naartoe geweest. Ziet de minister in dat een landelijke uitrol van Filomena broodnodig is? Tot zover.

Versie 2643fdf459575b639810df5953974144386e777c9dadf125d2c612decad69710 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.