Ggz/Suïcidepreventie

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Dinsdag vertelde Hanna ons haar verhaal. Ze vertelde dat het als tiener al duidelijk was dat zij hulp nodig had, maar ze kreeg na jaren pas hulp na een traject van jaren met wachtlijsten, verschillende suïcidepogingen, afgewezen worden, van het kastje naar de muur en nieuwe diagnoses. Dat waren jaren waarin haar leven stilstond. Niet alleen haar leven stond stil. Haar vader stond erbij en vertelde dat ze als ouders zeven jaar lang in onzekerheid en angst hadden gezeten en dat hij nog iedere keer schrikt als onverwacht de telefoon gaat. Niemand kan verrast zijn over dit verhaal, hoe erg ook. Het is namelijk het verhaal van tienduizenden mensen. Dat is al jaren bekend en al jaren worden er beloftes gedaan die niet worden nagekomen. Er staan 100.000 mensen op de wachtlijst voor de ggz. Bij veel van hen zijn de afgesproken wachttijden, de treeknormen, ruim overschreden. Niet voor niets haalden ze precies 40.316 handtekeningen op. Kan de minister reageren op het manifest dat ze ons maar ook de minister hebben aangeboden? Voorzitter. Ik zei het al: de wachttijden nemen toe en de maatregelen van dit kabinet maken het op sommige punten veel erger. Bezuinigingen op sociale zekerheid en hoge zorgkosten zorgen voor stress en mentale klachten en langere wachtlijsten. Dat blijkt ook uit het ibo. Mijn vraag is of de minister dit erkent en ook dat kabinetsplannen haaks staan op de ambities van hetzelfde kabinet om de wachtlijsten terug te dringen. Zo ja, wat gaat ze daaraan doen? Al jarenlang vragen wij de marktwerking uit de cruciale ggz te houden. Vorig jaar leek er beweging in te komen. Ik zeg heel bewust "leek". De brief die wij afgelopen februari kregen, deed ons de moed in de schoenen zakken. In april vorig jaar kondigde staatssecretaris Karremans via een flink mediaoffensief aan dat er forse stappen zouden worden gezet om de marktwerking uit de twee delen van de cruciale ggz te halen. Ik heb het dan over de high intensive care en de intensive home treatments. Dat geldt overigens niet voor de hele cruciale ggz, zoals ik wel zou willen. Het was in ieder geval een stap. Nu lezen we in de brief van februari dat dit nog langer gaat duren. De NZa, die om advies is gevraagd, kan nog geen definitief advies geven omdat de bestaande beschrijvingen van de HIC en de IHT verder geconcretiseerd moeten worden. Mijn vraag aan de minister is wat hier nu eigenlijk staat. Waarom is dit nodig en wanneer wordt nu echt de concrete stap gemaakt om de marktwerking uit deze vormen van cruciale ggz te halen? Nog belangrijker: wat gebeurt er in de tussentijd om ervoor te zorgen dat er voldoende cruciale ggz beschikbaar is? Voorzitter. Hoe staat het met het actieplan dat er door een motie van ons is gekomen, voor het faciliteren en organiseren van passende, langdurige zorg voor dakloze mensen met een Wlz-ggz-indicatie? Mensen in de daklozenopvang geven aan dat de incidenten toenemen. Onze motie vroeg een paar jaar geleden om een noodplan. Gaat de minister haar collega van VRO hierop aanspreken? In maart kwam er een onderzoek uit naar mensen met een verstandelijke beperking en mentale klachten. Deze mensen blijken ook vaak tussen wal en schip te vallen, omdat de gehandicaptenzorg en de ggz niet goed genoeg op elkaar aansluiten. Herkent de minister dat beeld en wat gaat ze doen? In 2023 is Kamerbreed een motie van de heer Mohandis aangenomen voor een landelijke dekking met laagdrempelige steunpunten. Hoe staat het met de uitvoering? Hoeveel zijn er nu en is bekend of de IZA- en de AZWA-gelden hier echt aan worden besteed? Ik heb ook een vraag over de ramingen van het Capaciteitsorgaan, namelijk of de minister die gaat opvolgen. Wat kunnen we concreet verwachten als het gaat over de wachtlijsten in de transzorg? Ook daar zijn veel problemen en mensen die al heel lang wachten op hulp. Zojuist werden vragen gesteld over de financiering van 113. Kortheidshalve sluit ik me daarbij aan. Tijd is altijd onze vijand hier. Ik heb nog een vraag over de STORM-aanpak op scholen, een motie van de heer Ceder in mei. Hoe staat het met de uitvoering daarvan? De hele Kamer zegt daarvan dit nu echt te gaan doen. Kan de minister aangeven welke concrete stappen er worden genomen zodat de zorg voor patiënten met acute verwardheid en suïcidaliteit binnen de lichamelijke medische specialistische zorg verbetert, zoals ook in de ziekenhuizen? Voorzitter. Ik rond af. Ik wil helemaal niet somber zijn; ik wil juist dat we met elkaar hoop uitstralen naar mensen met psychische problemen. We zijn de afgelopen jaren voortdurend teleurgesteld door beloftes die zijn gedaan maar niet zijn nagekomen. Ik hoor heel graag wat deze minister gaat doen om dat vertrouwen terug te winnen. Goede ggz, goede suïcidepreventie, redt levens van mensen en van hun naasten.