Voorstel van wet van het lid Beckerman tot wijziging van de Woningwet ter bevordering van wooncoöperaties (Wet bevordering wooncoöperaties) (36780)

Brontekst

De heer Claassen (Groep Markuszower): Voorzitter, ik had eerst uit respect 30 minuten spreektijd, maar dat leek me toch wat overdreven. Laat ik beginnen te zeggen dat De Nederlandse Alliantie waardering heeft voor ieder serieus voorstel waarmee wordt geprobeerd om onduidelijkheid in de woningmarkt weg te nemen. Nederland kampt namelijk met een grote woningnood. Sprekers voor mij hebben dat al geadresseerd. Mensen zoeken jarenlang naar een woning. Starters komen er niet tussen, gezinnen zitten vast en ouderen kunnen niet doorstromen. Van de week was in het nieuws dat we eigenlijk veel te veel eengezinswoningen hebben. Ik moet er nog even induiken hoe dat precies zit, maar het is best raar. Gemeenten, corporaties, bouwers en bewonersinitiatieven lopen allemaal tegen regels, procedures en onzekerheden aan. In zo'n situatie moeten we steeds één hoofdvraag stellen: helpt dit voorstel om meer woningen mogelijk te maken, sneller, duidelijker en zonder onnodige belemmeringen? Het initiatiefvoorstel wil wooncoöperaties beter wettelijk definiëren. Dat is op zichzelf heel verstandig. De huidige regeling sluit vooral aan bij bewoners die woningen van een corporatie beheren of overnemen, maar niet op initiatieven die zelf woningen willen verwerven of realiseren. Terwijl ook deze vorm in de praktijk terugkomt. Het onderscheid tussen beheerwooncoöperaties en vastgoedwooncoöperaties sluit daarom beter aan bij die werkelijkheid. Daarom zegt DNA: waar definities onduidelijk zijn, is verduidelijking zinvol. Als wooncoöperaties in de praktijk bestaan in verschillende vormen, dan is het logisch dat dit in de wet ook wordt weerspiegeld. Een helder wettelijk kader kan helpen om partijen te laten weten waar ze aan toe zijn. Dat is goed voor gemeenten en financiers die moeten beoordelen wat er juridisch en financieel mogelijk is, en daarmee dus goed voor wooncoöperaties. Ook begrijpen wij de gedachte dat gemeenten wooncoöperaties meenemen in hun woonbeleid. Ook dit kan namelijk bijdragen aan het verminderen van onzekerheid. Als wooncoöperaties in de gemeenten een rol kunnen spelen, moet dat zichtbaar zijn in woonvisies of volkshuisvestingsprogramma's. Maar daar ligt wat ons betreft ook een grens. Want waar we wooncoöperaties vooral moeten faciliteren, zouden we ze niet moeten bevoordelen. Dat onderscheid vinden wij wezenlijk. De woningnood vraagt om zo veel mogelijk woningen, niet om het naar voren schuiven van één specifieke organisatievorm, niet om een voorkeursroute voor één model, en niet om nieuwe verplichtingen waardoor gemeenten grond, geld of beleidsruimte apart moeten zetten voor wooncoöperaties, terwijl andere partijen ook woningen kunnen realiseren. Voorzitter. Onze fractie wil voorkomen dat dit wetsvoorstel in de praktijk leidt tot een ongelijk speelveld. Wooncorporaties bouwen en beheren sociale huurwoningen. Private partijen kunnen woningen realiseren. Ook particuliere initiatieven kunnen hun steentje bijdragen, soms letterlijk. Gemeenten moeten op lokaal niveau kunnen afwegen welke vorm het beste past bij de woningbouwopgave, de beschikbare grond, de financiële ruimte en de behoefte, die wellicht in elke gemeente anders is. Die lokale afweging zou niet vanuit Den Haag moeten worden dichtgetimmerd. Dat is ook waarom wij nadrukkelijk hechten aan gemeentelijke beleidsvrijheid. De initiatiefnemer heeft na het advies van de Raad van State zelf ook benadrukt dat er ruimte moet blijven voor lokaal maatwerk. Dat is terecht. De situatie in Amsterdam is niet dezelfde als die in een kleinere gemeente. De ene gemeente heeft grondposities en de andere niet. De ene gemeente heeft actieve bewonersinitiatieven — ik kijk naar de tribune — en de andere vooral behoefte aan snelle, grootschalige woningbouw. Daar moet lokaal over kunnen worden besloten. Het wetsvoorstel beoordelen wij langs die lijn. Duidelijkheid? Ja. Juridische verheldering? Ja. Gemeenten bewust maken van deze woonvorm? Zeker! Maar een landelijke verplichting om wooncoöperaties voorrang te geven bij beleid, geld of grond? Dat niet. Voorzitter. Wij willen van de initiatiefnemer graag weten waar volgens haar de grens ligt. Is het doel van dit wetsvoorstel uitsluitend om wooncoöperaties beter te definiëren en zichtbaar te maken in gemeentelijk beleid? Of is het de bedoeling dat gemeenten in de praktijk actief ruimte, middelen of grond moeten reserveren voor deze woonvorm? Dat is een wezenlijk verschil. Ook aan de minister vragen wij hoe zij dit ziet. De regering zegt gemeenten vooral te willen stimuleren en ondersteunen, maar geen onnodige nieuwe verplichtingen te willen opleggen. Kan de minister bevestigen dat gemeenten ook na dit wetsvoorstel zelf blijven bepalen of, waar en in welke mate wooncoöperaties passen binnen hun lokale woningbouwopgave? Voorzitter, ik ga afronden. Onze fractie staat niet afwijzend tegenover wooncoöperaties. Waar bewoners gezamenlijk verantwoordelijkheid willen nemen voor beheer, verwerving of zelfs realisatie van woningen kan dat in bepaalde situaties een nuttige bijdrage leveren. Als onduidelijke regelgeving zulke initiatieven onnodig belemmert, dan is het natuurlijk verstandig om die te verduidelijken en te verbeteren. Maar we moeten ons niet laten afleiden van de kern van het probleem. Nederland heeft woningen nodig, heel veel woningen. Woningen die daadwerkelijk gebouwd worden. Dat vraagt om ruimte voor alle partijen die daaraan kunnen bijdragen: corporaties, private partijen, gemeenten en inderdaad ook bewonersinitiatieven zoals wooncoöperaties. De wet mag duidelijkheid geven. De wet mag wooncoöperaties beter herkenbaar maken. Maar deze wet mag niet gebruikt worden om een nieuwe voorkeursroute te creëren voor één specifieke woonvorm. Dat is voor ons de kern, voorzitter.

Versie d4fc54330761ede6fab1593afab1bab453a31bc6012525a2b75ad736da1bac30 · Officiële bron.