Raad Buitenlandse Zaken 29 januari 2026

Brontekst

De heer Dassen (Volt): Dank, voorzitter. De Iraanse bevolking is de straat opgegaan uit onvrede over de erbarmelijke economische situatie, de politieke onderdrukking en het wanbestuur. Deze protesten zijn gestart door jonge Iraniërs en geëist wordt verandering. Het is afschuwelijk om te zien op wat voor schandalige manier het Iraanse regime hiermee omgaat. Er zouden al duizenden demonstranten zijn vermoord en ongeveer 10.000 demonstranten zijn opgepakt. Het regime zet demonstranten neer als terroristen, gelinkt aan Israël en de Verenigde Staten. Waarom? Omdat dat claims zijn waar in Iran de doodstraf op staat. Zo lees ik over Erfan Soltani, 26 jaar oud, opgepakt tijdens een protest. Aan zijn familie is verteld dat hij morgen, 14 januari, geëxecuteerd zal worden. Waarom? Omdat hij deelnam aan deze protesten. Het Iraanse regime schendt massaal mensenrechten. Het wordt tijd dat de EU hier scherp en duidelijk over is. Ik ben blij dat de minister vandaag de Iraanse ambassadeur heeft ontboden en ook dat de minister heeft gesteld dat er extra sancties moeten worden ingesteld. Daarnaast is het ook echt tijd om de Revolutionaire Garde op de lijst van terroristische organisaties te laten zetten. Ik ben benieuwd welke stappen de minister gaat nemen om dat voor elkaar te krijgen. Ik hoor ook graag van de minister welke mogelijkheden er zijn om het maatschappelijk middenveld in Iran verder te ondersteunen. Ziet hij daar mogelijkheden toe? Op wat voor manier kan de minister zich daar hard voor maken? Verder lees ik over een mogelijk militair ingrijpen van de Verenigde Staten. Ik ben benieuwd hoe de minister daarnaar kijkt en of dit wenselijk zou zijn of juist absoluut niet. Voorzitter. Het nieuwe jaar is pas twee weken oud, en toch lijkt 2025 al een eeuwigheid geleden. De Verenigde Staten van Amerika hollen achteruit, en zo ook de wereldorde: de Verenigde Staten hebben die zelf opgebouwd, maar breken 'm nu hard af. Fed-voorzitter Powell wordt gedagvaard, er wordt door de regering desinformatie verspreid over een moord die gepleegd is door een ICE-agent en Trump wil zijn defensiebudget inmiddels met 50% verhogen. Toch lijken veel van de politieke leiders in Europa nog steeds vol ongeloof te zijn en komen ze niet verder dan woorden. Dit kan niet meer, zeg ik tegen de minister. Er is daadkracht nodig, Europese daadkracht. Afgelopen zondag bracht Eurocommissaris voor Defensie, Kubilius, eindelijk een tegengeluid. Hij pleitte voor de creatie van een Europees leger. Tegelijkertijd gaf hij aan dat het gebrek van eenheid de zwakte is van de Europese Unie. Hij pleitte daarom voor een European security council. Ik ben benieuwd hoe de minister kijkt naar deze plannen. Ziet de minister ook in dat dit de manier kan worden voor Europa om zich met een sterk geluid te laten gelden op het wereldtoneel? Morgen wordt er door betrokken landen gesproken over de toekomst van Groenland. De VS willen koste wat het kost het eiland innemen. Einde NAVO. De Europese Unie moet laten zien dat het serieus is over de veiligheid van Groenland. Mocht de gezamenlijke NAVO-missie niet lukken, kunnen Europese landen dan een missie optuigen binnen het NAVO-raamwerk? Hoe kijkt de minister naar dit plan? Wordt daar binnen de Europese Unie over gesproken? Is dat niet beter dan aangeven dat Groenland niet te koop is? In de tussentijd gaat de Russische agressie in Oekraïne verder. Gisteren meldden de VN dat 2025 het dodelijkste jaar was voor burgers sinds 2022. In de tussentijd is het hartje winter en zit 70% van Kiev zonder stroom. Ziet de minister mogelijkheden om Kiev te helpen met deze energiecrisis? We moeten ons hard blijven maken voor de veiligheid van Oekraïne en zijn inwoners. De Poetin-agressie houdt al te lang aan en neemt met de dag toe. Ik wil de minister dan ook verzoeken om zich in Europa ervoor in te blijven zetten om de bevroren Russische tegoeden alsnog los te krijgen voor Oekraïne. Voorzitter, heel kort nog. Ik zal de vergadering zo eerder moeten verlaten vanwege een technische briefing bij het ministerie van Economische Zaken. Dank u wel.

Versie 984f24bdeabb41f4985bd4bae8430a79d5b40d5dd80883bdc87a4d27645b1d8c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.