Oekraïne

Brontekst

De heer Hoogeveen (JA21): Voorzitter, dank. Ik doe vandaag wat wij in de fractie, met alle respect, een "Grinwisje" noemen. Ik moet dus terug naar het Verantwoordingsdebat. Excuus daarvoor. We kijken uiteraard op de monitor mee naar de beantwoording. Voorzitter. De oorlog in het Midden-Oosten zorgt voor afleiding van de strijd die al vier jaar door Oekraïne geleverd wordt, terwijl die voor ons in Nederland het relevantst is qua direct dreigingsbeeld. Die afleiding geldt vooral ook voor de Amerikaanse moeite die is gestoken in het forceren van een doorbraak in gesprekken met Rusland. Het is daarom niet gek dat Europa nu zelf voorbereidingen treft om een keer ten tonele te verschijnen, maar Europa is politiek verdeeld. Zo wordt men het nog niet eens eens over wie er als Europese gezant voor Oekraïne zou moeten aantreden. Hoe kijkt het kabinet precies naar de ontwikkelingen rondom deze vacature? President Zelensky zit meer op de JA21-lijn met zijn recent uitgesproken voorkeur om voor die bemiddelaarsrol eerder te kijken naar de E3, dus Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, de Nordics of Turkije, en zo dus de bureaucratische Europese Commissie niet op haar wenken te bedienen. Hoe waardeert het kabinet deze genoemde opties, die volgens mijn fractie dus ook meer hout snijden? Voorzitter. Oekraïne zal een dezer dagen de eerste 9 miljard van de Europese doorlening van 90 miljard ontvangen. Daarbij verwacht men geen problemen, maar aan latere transacties zijn hervormingen gekoppeld. Daar kan het Oekraïense parlement voor gaan liggen, bijvoorbeeld als het gaat om belastingverhogingen. Kan de minister toelichten wat er zou gebeuren als het Oekraïense parlement niet akkoord gaat met de afgesproken hervormingen? Wat gebeurt er dan? Voorzitter. Er is meer onzekerheid, want het idee was dat de EU gezamenlijk 90 miljard zou ophoesten voor Oekraïne en dat derde landen aan de lat zouden staan voor de overige 45 miljard. Nu schijnen die landen echter niet over de brug te komen en heeft Oekraïne waarschijnlijk sneller weer meer geld nodig. Bij JA21 voelen wij de bui al hangen, ook als we zien wat er in de komende Brusselse meerjarenbegroting wordt afgesproken over nieuwe leencapaciteiten. De Europese Unie gaat wat ons betreft dus geen nieuwe leenconstructies aan. Hoe ziet de minister dat? Kan hij expliciet toezeggen dat Nederland hiervoor gaat liggen? Voorzitter. JA21 zat altijd al dubbel in deze doorlening. De route hebben we sterk afgekeurd, maar het doel, namelijk het overeind houden van Oekraïne, steunen we natuurlijk wel. Onze keuze zou zijn dat landen die moreel hoog van de toren blazen — ik heb het al eerder gezegd: Spanje en Frankrijk — hun been na vier jaar oorlog gaan bijtrekken. Nogmaals, als alle steunende landen verhoudingsgewijs dezelfde hoeveelheid zouden leveren als Nederland, dan zijn dit soort strapatsen van gezamenlijke leningen op Europees niveau helemaal niet nodig. Het kabinet ziet alleen een andere oplossing voor zich, las ik, namelijk opnieuw de Russische bevroren tegoeden ter discussie stellen. Kan de minister ingaan op wat het kabinet nu precies voor zich ziet daarmee? Aan welke constructies wordt dan precies gedacht? Wil hij toezeggen dit in een van de aankomende brieven aan de Kamer mede te delen? Voorzitter. Ik rond af. Vanaf het front en daarbuiten komen gelukkig gematigd positieve geluiden. De Russische economie heeft het steeds zwaarder. Dat voert de druk op Poetin op. De Oekraïners weten zich van terreinwinst te verzekeren met bewonderenswaardige manieren van asymmetrische oorlogsvoering. Nederland moet op de achtergrond blijven samenwerken en leren van en met Oekraïne op militair gebied. We zien dat er qua militaire capaciteiten een enorme innovatiedrift is ontstaan, maar bijvoorbeeld ook omtrent het Strategic Partnership on Raw Materials. Ik heb daar even geleden al een motie over ingediend. Kan de minister zowel voor die defensiesamenwerking met Oekraïne als voor het Strategic Partnership Raw Materials een update geven over de laatste ontwikkelingen? Dank u wel.

Versie f6c88bafc86fa4f5181d09f9d3e2b68f2c5c5a19adbb65cf2682186db2365b44 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.