het eindverslag van de informateur

De heer Bontenbal (CDA): Dat is waar, totdat iedereen honger krijgt. Ik wil toch iets zeggen over de AOW, over de pensioenleeftijd. Wij zetten neer hoe wij denken dat het moet. Vervolgens zie je in het akkoord op heel veel plekken, dus niet alleen als het over de AOW gaat, maar ook als het gaat over de agrarische sector en de sociale zekerheid, constant de zin "in overleg met de sector" of "in overleg met sociale partners". Dat staat daar niet voor niks, maar omdat wij beseffen dat we 66 zetels hebben. Tegelijkertijd moeten we ook eerlijk zijn. Partijen mogen wel een politieke visie hebben en zeggen dat het anders moet. We hebben hier namelijk allemaal de vraag te beantwoorden wat we doen met de vergrijzingsgevoelige uitgaven. In het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA staan bijvoorbeeld ook maatregelen die iets doen aan AOW en de pensioenen. Dat waren ook onderdelen van het pensioenakkoord. Ook in het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA kun je dus dingen vinden die je zou kunnen uitleggen als een aanpassing van het pensioenakkoord. Als ik u dan de vraag zou stellen of dat het openbreken van het pensioenakkoord is, dan zou u ook tegen mij zeggen: nou, er komt een kabinet dat dat gaat vormgeven en dat moet ook samenwerken met sociale partners. Ik vind het dus niet gek dat de coalitie dat opschrijft. Het gaat bovendien over 2033. Dat telt ook wel mee, vind ik, want in 2020 is het pensioenakkoord afgesloten. Dit zijn overwegingen die wij meenemen. Het gesprek met de sociale partners zal gevoerd moeten worden. Daar zijn we ons zeer van bewust. Als u alternatieven heeft, dan moet u ze op tafel leggen. We moeten echter wel eerlijk zijn. Er zijn namelijk vergrijzingsgevoelige uitgaven en daar moeten we iets aan doen. Dat kunnen we de komende jaren niet voor ons uit blijven schuiven.