de Europese top van 27 en 28 juni 2024

Brontekst

De heer Omtzigt (NSC): Voorzitter. Wat is er Nederlandser dan het afscheid van een premier te plannen tijdens een voetbalwedstrijd waar heel Nederland naar kijkt en er dan nog niet eens een borrel achteraan te plannen, na twaalf jaar premierschap? Dat typeert een heel klein beetje hoe wij in Nederland met politici omgaan. Ik heb best wel wat gevechten uitgevochten met premier Rutte, maar het blijft een wat rare gewaarwording dat het hoogstwaarschijnlijk de laatste keer is dat we hem hier in de Kamer ontvangen. Eigenlijk had iets meer cachet bij dit afscheid wel … Het is heel Hollands, ja. U kunt er een kroket bij krijgen straks als u wilt! Voorzitter. We praten vanavond eerst nog over een best wel belangrijke Europese top. Zoals de collega's al vertelden, is er oorlog in Europa en staat Oekraïne onder grote druk. De heer Paternotte stelde net best belangrijke vragen, die het antwoord trouwens al een beetje in zich hadden. Ik zou het daarnaast belangrijk vinden om van de premier, die straks sg van de NAVO is, te horen of hij misschien een tipje van de sluier kan oplichten. Hoe denkt hij ervoor te zorgen dat Rusland die oorlog niet wint, no matter wie er in het Witte Huis komt volgend jaar? Ik had voor de premier gehoopt dat dit een luizenbaantje was, maar laten we wel wezen: dat is het niet. Het is een ontzettend belangrijke functie voor de vrede en veiligheid in Europa. We dachten twintig jaar geleden dat we die functie niet meer nodig zouden hebben, maar we hebben die wel nodig. Dus hoe gaat u dat uitvoeren? Het liefst zou ik willen dat u over drie jaar hier kan zeggen: maar Pieter, het is gelukt; we hoefden niet veel te doen. Over de topbenoemingen. Ik snap dat er een deal is in Europa om Von der Leyen voorzitter te maken, Costa voorzitter van de Raad en Kallas Hoge Vertegenwoordiger in het buitenland, maar dan toch een vraag. De heer Costa is afgetreden als premier van Portugal vanwege een omkopingsschandaal. Er zijn tienduizenden euro's in zijn kantoor gevonden, bij zijn kabinetschef. Dat is een politiek schandaal van de bovenste plank. Er loopt een onderzoek tegen de heer Costa en het is heel wel mogelijk dat hij in staat van beschuldiging gesteld wordt of een rechtszaak krijgt. Ik zou hier gewoon klip-en-klaar willen weten of de regeringsleiders nu een afspraak hebben gemaakt over wat ze gaan doen als dat gebeurt. Hebben we een vervangingsmechanisme? Natuurlijk, hij is niet schuldig tot hij schuldig verklaard is. Dus ik zou graag willen weten welk mechanisme daarop van toepassing is. Dan de Nederlandse Commissaris. Natuurlijk wordt er gesproken over wie de Commissaris zal worden. Kan de premier hier toezeggen dat er, wat er ook achter de schermen gebeurt, in ieder geval een Commissaris wordt gezocht die op hoofdlijnen de hoofdlijnen van het hoofdlijnenakkoord steunt op het Europees beleid, dus geen schuldenunie en dat de woningbouwcorporaties ook middenhuurwoningen kunnen bouwen, die de landbouwparagraaf ondersteunt en die de asielparagraaf ondersteunt — dat lijkt me het profiel — en ook een van de portefeuilles die daarbij kan helpen? Voorzitter. Terecht begonnen mijn collega's Dassen en Paternotte over Europa en de rechtsstaat. Er is een groot probleem in Slowakije. Ik moest er net een beetje om lachen dat u de Europese vlag kreeg — ik denk dat de heer Dassen de NAVO-vlag niet kon vinden — maar ik schrok toen ik bij de Polen kwam en daar op bezoek ging bij de publieke omroep. Want weet u welke vlag daar hing? Niet de Europese vlag, maar de NAVO-vlag. Die vonden ze belangrijk. Heel bijzonder. Ik wil graag weten hoe artikel 7 tegen Hongarije wordt voortgezet, want er is een knettergroot probleem in Hongarije met betrekking tot de rechtsstaat. Natuurlijk heeft de premier de laatste tijd zeer veel contact gehad met Hongarije. Ik krijg graag een doorkijkje in hoe dat verder moet gaan. Heeft de premier al iets van het rapport van Draghi gezien? Die schijnt met een rapport bezig te zijn dat kan leiden tot meer schulden. Daar ben ik geen voorstander van. Ik heb het gevoel dat daar dan besluiten worden genomen voordat wij weten wat er aan de hand is. Zouden wij daar enig inzicht in kunnen krijgen? En toch nog iets. Dit is niet een debat om elkaar nog een keer de maat te nemen, maar toch een vraagje over hoe de benoemingsprocedure bij de NAVO gegaan is. Formeel gezien moet elke premier tekenen dat hij niet solliciteert terwijl die premier is. Dat is bijna onmogelijk, zeg ik er gewoon in alle eerlijkheid bij, als een premier bijvoorbeeld sg van de NAVO wordt, een hoge functie bij de VN krijgt of voorzitter van de Europese Raad zou worden. Dat zijn functies waarbij het kan gebeuren en toch zou ik een klein doorkijkje willen hebben in hoe dat proces nou verlopen is, omdat ook wij het hier zullen moeten evalueren voor hoe we daar in de toekomst mee omgaan. Dus graag misschien een korte toelichting. Voorzitter. Rest mij om de premier — dat zal ik in de tweede termijn doen — te danken. Ik sluit me aan bij een aantal woorden van de VVD-fractie. Natuurlijk hebben we van mening verschild, maar er was een zekere vorm van stabiliteit en die is belangrijk. Ik hoop dat een aantal van de dingen die hij hier gedaan heeft en waarvan ik soms weleens gedacht heb "hoe doet hij dat?" ook in de NAVO gaat inzetten. Het bij elkaar houden van de NAVO terwijl je niet weet wie de president van Amerika wordt, het bij elkaar houden van de NAVO terwijl je aan de ene kant Finland erin hebt zitten en aan de andere kant Hongarije, die misschien wel elkaars taal een beetje verstaan, maar voor de rest elkaar helemaal niet begrijpen, is iets waarvoor je toch een zekere lenigheid moet hebben om met iedereen zaken te kunnen doen. Die heeft deze premier en dat is positief. Ik hoop dat hij dat ook gaat gebruiken, maar ik hoop eerst nog een kort antwoord te krijgen op een aantal van de vragen. Dank u wel, voorzitter.

Versie f9c3283a9ced940581d5eb219aa9ef9238820fc323f0bfa02b6cafdc235487bf · Officiële bron.