Financiële markten

Brontekst

Mevrouw Inge van Dijk (CDA): Dank je wel, voorzitter. Europa heeft na 2008 een heel veilig bankensysteem opgebouwd. De keerzijde is dat het regelgevend kader zo complex is geworden dat banken minder ruimte hebben om investeringen en economische groei te financieren, terwijl er volgens de Europese Bankenfederatie jaarlijks juist 1,4 biljoen euro aan extra investeringen nodig zijn om onze economie toekomstbestendig te maken. Voorzitter. Banken zijn er om spaargeld, financiering en kapitaal beschikbaar te maken voor gezinnen, ondernemers en bedrijven die willen investeren en groeien. Het CDA steunt daarom de inzet van het kabinet om vaart te maken met de kapitaalmarktunie. Tegelijkertijd hebben we een aantal zorgen die laten zien hoe we balanceren tussen meer Europese samenwerking willen aan de ene kant, en de weerbarstige realiteit van nationale verschillen aan de andere kant. Allereerst zijn er de kapitaalvereisten voor banken. In Basel IV zijn hiervoor verschillende risicoafwegingen vastgelegd met een terechte overgangsregeling voor woninghypotheken en leningen aan investment-gradebedrijven zonder extra rating. In Nederland gaat het dan vaak om financieel gezonde, middelgrote familiebedrijven: een belangrijke ruggengraat van onze economie. Na 2032 vervalt deze overgangsregeling. Daardoor moeten banken meer kapitaal aanhouden voor leningen met een aantoonbaar laag risico. Dat kan de kredietverlening aan gezonde bedrijven beperken, juist op het moment dat er meer investeringen nodig zijn voor onze economische groei. Hoe kijkt de minister hiernaar en is hij bereid zich in Europees verband in te zetten om deze overgangsregeling permanent te maken? Duitsland en Frankrijk lijken hier ook voor te pleiten. Voorzitter. Ook maken wij ons zorgen over de steeds strengere opstelling van de ECB ten aanzien van aflossingsvrije hypotheken. Verdere beperking kan de doorstroming onder met name ouderen belemmeren, terwijl doorstroming zo hard nodig is om de woningmarkt in beweging te krijgen. Juist daarom hebben wij onlangs samen met 50PLUS een initiatief aangeboden aan de minister van VRO om overwaardehypotheken beter in te zetten voor de doorstroming op de woningmarkt. Herkent de minister dit risico en hoe brengt het kabinet het Nederlands belang onder de aandacht bij de ECB en andere lidstaten? Voorzitter. Dan de nieuwe Europese antiwitwasregels. Als we werken aan één Europese kapitaalmarkt hoort daar ook een slimme en proportionele vorm van toezicht bij. Harmonisatie mag niet uitmonden in dubbel toezicht of in het op Europees niveau herhalen van gemaakte fouten uit het verleden. In Nederland zetten we gelukkig stappen richting een meer risicogebaseerde aanpak, met minder onnodige administratieve lasten voor ondernemers en maatschappelijke organisaties. Tegelijkertijd zien we dat Europa weer lijkt te neigen naar een afvinkcultuur op dit terrein en dat moeten we echt niet willen. Hoe gaat de minister in Europa voldoende steun organiseren voor een werkelijk proportionele, risicogebaseerde aanpak? Dan een heel ander onderwerp: financiële weerbaarheid van mensen. U weet hoeveel waarde het CDA hieraan hecht. Een treffend stukje uit Het Financieele Dagblad: "We sturen 18-jarigen de weg op in een financiële formule 1-wagen, zonder ze te vertellen waar de rem zit. Scholen leren jongeren niet hoe ze slim met geld om moeten gaan, of vermogen opbouwen, maar kijken vervolgens verbaasd op als jongeren massaal uit de bocht vliegen door filmpjes van finfluencers op TikTok. Finfluencers en schimmige goksites springen immers graag in dit educatieve vacuüm." Dat is geen toeval, maar geïnstitutionaliseerd financieel analfabetisme. De overheid bepaalt de wettelijke minimumeisen waaraan elke middelbare school in het land moet voldoen. Door geldlasten niet mee te nemen in de kerndoelen van het middelbaar onderwijs laat de overheid in mijn ogen essentiële geldlessen bewust uit het curriculum. Daardoor maakt de overheid niet alleen de baan vrij voor financiële kwakzalvers; ze gooien de tank eigenhandig vol met brandstof. De eerste resultaten van het onderzoek naar spaargedrag zijn niet verrassend, maar wel zorgelijk. Een op de vijf huishoudens met een midden- of hoog inkomen heeft niet eens een buffer ter hoogte van één maandsalaris. Welke stappen gaat de minister zetten om de bewustwording hierover te vergroten? Is hij bereid financiële weerbaarheid, waaronder bufferopbouw, nu eindelijk eens een vaste plek te geven in het onderwijs? Tot slot, voorzitter, het UBO-register. Er bereiken ons signalen dat non-bancaire financiers geen toegang hebben tot het UBO-register, terwijl ze op grond van de Wwft wel verplicht zijn om uiteindelijk belanghebbenden te controleren. Daardoor moeten ondernemers zelf een gewaarmerkt uittreksel opvragen en aanleveren met onnodige vertraging en administratieve lasten als gevolg. Herkent de minister deze signalen en ziet hij mogelijkheden om dit op korte termijn praktisch op te lossen? Dank je wel, voorzitter.

Versie b9e13c86e167eafb35cd867a86c0d8c23261d456b4c1b36d2af0de04749c68d6 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.