Wijziging van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba in verband met de verhoging van het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden (Wet verhoging aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden)

Brontekst

Staatssecretaris Van der Burg: Voorzitter, dank. Ik doe eerst de wet, dan de implementatie en dan overig. Dat is de leidraad voor hoe ik mijn verhaal opbouw. Het was mevrouw Tseggai die er al op wees: het kan verkeren. Drieënhalve maand geleden waren mevrouw Tseggai en ik behoorlijk kritisch richting de toenmalige bewindspersoon. Dat had onder andere te maken met het feit dat de vraag op tafel lag: hoe denken de eilandsraden en de eilandbestuurders hier zelf over? Ik heb in eerdere commissievergaderingen tegen u gezegd dat ik daarom dus ook met de drie eilandsraden en de drie eilandbesturen zou gaan praten om hun mening daarover te horen. Dat heb ik zowel digitaal gedaan alsook toen ik op de eilanden was, in de informele settings die ik toen met een aantal mensen heb gehad. Het was onder andere de heer Ceder die daarnaar verwees: de eilandsraden geven nu ook aan dat zij willen dat we dit verhaal doorzetten op deze manier. De vorige keer zei ik nog tegen u: "Wilt u alstublieft doorgaan met de schriftelijke voorbereiding? Dan kan ik het eventueel nog intrekken als ik een ander geluid krijg van de eilanden. Zo niet, dan zijn we in ieder geval op tijd." Ik ben in ieder geval blij dat u heeft meegewerkt door hier een WGO van te maken, waardoor wij ervoor kunnen zorgen dat dit op tijd door de Tweede en de Eerste Kamer kan en deze wet volgend jaar kan ingaan. In tegenstelling tot in Europees Nederland, waar de verkiezingen dit jaar waren, zijn de verkiezingen op Bonaire, Statia en Saba namelijk volgend jaar. Voorzitter. Dat gezegd hebbende, zijn er twee belangrijke redenen om deze wet hier nu op tafel te hebben liggen. De ene is door een aantal van u al genoemd: comply or explain oftewel, in normaal Nederlands, voer uit of leg uit. We proberen ervoor te zorgen dat we de 3 zo veel mogelijk laten lijken op de 342 en dat we een goede reden hebben als we dat niet doen, de ene kant op of de andere kant op, zoals mevrouw Den Hollander terecht zegt. We zien in ieder geval dat deze eilanden een substantieel kleinere vertegenwoordiging hebben. De getallen zijn natuurlijk al genoemd door onder andere de heer Ceder. Kijk naar Schiermonnikoog, het kleinste eiland dat we hier hebben, als gemeente. Als je dat vergelijkt met Saba of Statia, dan zie je echt aanmerkelijke verschillen. Dat is één. De tweede reden raakt een beetje aan wat anderen ook hebben gezegd: de opgaven op die eilanden zijn eerder groter dan kleiner als je ze vergelijkt, voor zover ze bestaan, met die in vergelijkbare gemeentes in Nederland. Dat is niet alleen omdat er geen waterschappen zijn en er geen provinciaal bestuur is, maar ook omdat er omstandigheden zijn die je daar wel hebt en hier niet of omgekeerd. Als hier een kleine gemeente te maken heeft met problematiek, kunnen we behalve gebruikmaken van de kennis van waterschap of provincie ook gebruikmaken van de buren. De buren van Bonaire zijn echter geen gemeentes, maar twee andere landen, en de dichtstbijzijnde buurgemeente ligt gewoon op 900 kilometer afstand. Ook wat betreft allerlei andere voorzieningen woon je hier in de ene gemeente, maar kom je vervolgens te werken in een andere gemeente. Ook dat werkt niet bij deze eilanden. Denk bijvoorbeeld ook aan de ambtelijke capaciteit die op een eiland aanwezig is. Van heel veel gemeentes in Nederland zit de helft of meer van de medewerkers in gemeentes omliggend aan die gemeente. Dat kan daar allemaal niet, want daarvoor zijn de afstanden veel te groot. Daarnaast heb je de kustlijn; die is al genoemd, ik meen door mevrouw Tseggai. Dat geldt natuurlijk in Nederland voor de zes Waddeneilanden en uiteraard gedeeltelijk voor de kustgemeentes, maar het is toch anders. Er zijn maar weinig gemeentes met een vliegveld, iets wat deze drie gemeentes alle drie kennen, waarbij Bonaire zelfs een vliegveld kent dat nadrukkelijk ook nog groter is. Dat zijn allerlei redenen om te zeggen: we gaan dit op een vergelijkbare manier uitvoeren met elkaar. Daarom ligt dit voorstel hier nu. Voorzitter. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. We weten hoe de PVV gebekt is, maar ik heb me toch buitengewoon gestoord aan de bijdrage van de PVV. Ik kan me niet voorstellen dat als diezelfde bijdrage was geleverd over bijvoorbeeld drie eilanden in Europees Nederland, dan niet de pleuris in het land was uitgebroken over wat daarin was weergegeven. Er wordt gesproken over "hangmatgedeputeerden" of mensen die de kantjes er maar vanaf lopen en op zoek zijn naar "baantjes". Ik zou u graag wijzen op de periode 2023-2025 en het aantal PVV-Kamerleden met meerdere baantjes in de politiek, of op het aantal Provinciale Statenleden dat tevens gemeenteraadslid is. Wees dus terughoudend als je een balk in je eigen oog hebt, om het te hebben over mogelijke splinters bij een ander. Voorzitter. U zult zien dat ik in mijn bijdrage verder niet al te veel inhoudelijk inga op de bijdrage van de PVV, niet omdat ik niet wil ingaan op bijdragen — ik ga op iedereen in, ongeacht het standpunt dat wordt ingenomen — maar omdat het onderwerp van vandaag de uitbreidingswet is. Een aantal andere zaken die door de PVV aan de orde zijn gesteld, zijn de afgelopen tijd aan de orde geweest in de debatten waarin we daar met elkaar over hebben gesproken, maar toen kon of wilde de heer Vlottes daar niet bij zijn. Verder begreep ik uit zijn bijdrage dat de heer Vlottes bij de IPKO-bijeenkomst op Aruba was, dus ik neem aan dat hij komende zaterdag ook bij de IPKO-bijeenkomst in de Eerste Kamer is. Daar kunnen we verder stilstaan bij een aantal zaken op het moment dat ik daar in gesprek ga met de IPKO-mensen. Voorzitter. Dat gezegd hebbende …

Versie 3ce6335894e177642015a2fe603c1468eb6ae172fe80fcf380db339c7d5d6cf1 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.