Wijziging van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba in verband met de verhoging van het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden (Wet verhoging aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden)

Brontekst

Staatssecretaris Van der Burg: Er is in 2024 door die andere twee om gevraagd, vandaar dat die door mijn voorganger in de wet is opgenomen. Er is door Statia niet om gevraagd; dat is de reden dat het niet gebeurd is. Nogmaals, daarom zeg ik ook: u kunt dit doen, maar omdat u het dan in de wet opneemt, geldt het wel voor alle drie en niet voor twee van de drie. Besef dat u dat dan ook voor Statia doet en niet alleen voor Bonaire en Saba. Ik heb net ook op die manier gereageerd op de woorden van de heer Ceder, maar ook op die van een aantal anderen. Voorzitter, ik ga door met de implementatie. Daar zijn door verschillende mensen vragen over gesteld, onder anderen door mevrouw Den Hollander. Er komt een ondersteuningsprogramma voor politieke gezagsdragers, er komt een oriëntatieprogramma voor aspirant-politici, er komt een impuls aan burgerschapsonderwijs op scholen, er komen uiteraard financiële middelen voor de ondersteuning en een adviesaanvraag bij het ARPA. Daar kom ik zo nog even op terug in het kader van het amendement van de heer Ceder. We kijken ook naar de huisvestingsgevolgen. Mevrouw Den Hollander vroeg ook hoe zich dat verhoudt tot wat er in Nederland gebeurt. Ik noem dit even als voorbeeld: ik ben oud genoeg om als raadslid te hebben meegemaakt dat we in 2002 overstapten van het monistisch stelsel naar het dualistisch stelsel, waarmee gemeenteraden fors werden uitgebreid. Dat had allerlei gevolgen voor die gemeenteraden. Toen is er dus ook — we spraken toen nog in guldens — 33 miljoen gulden toegevoegd aan de uitkeringen aan de gemeentes, om de kosten voor gemeentes te vergoeden die het gevolg waren van uitbreidingsbesluiten door ons, omdat bijvoorbeeld raadszalen moesten worden uitgebreid, de bankjes voor de wethouders moesten worden uitgebreid, et cetera et cetera. Dat is in die zin dus vergelijkbaar met wat hier gebeurt. Het is anders dan bij gemeentelijke fusies, waardoor je ook grotere aantallen kunt krijgen. De heer Van den Brink stelde nog een specifieke vraag over de ondersteuning met training et cetera. We zijn daarmee gestart. Ik zeg "we", maar als ik spreek over 2025, dan begrijpt u dat dat "we" weinig persoonlijk "we" en veel staatsrechtelijk "we" was. De uitvoering is gestart via de beroepsverenigingen die er zijn om gezagsdragers, eilandsecretarissen en eilandgriffiers verder te professionaliseren. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de Wethoudersvereniging, de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, de Vereniging van Gemeentesecretarissen en de Vereniging van Griffiers hebben daar een rol in gespeeld. Al die programma's lopen in het najaar af. Wat mij betreft gaan we die meerjarig verlengen, want straks moet je ook werken in de nieuwe situatie, dus dan heb je ze ook nog in de periode 2027-2031, zodat je die eerste vier jaar, ten behoeve van een evaluatie in twee van de drie of drie van de drie — dat is aan u — kunt meenemen. Verder zijn we nu ook bezig, samen met ProDemos en het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie, om te kijken naar de aanwas. Daarin zien we hele mooie resultaten. Meer dan honderd mensen hebben zich daarvoor aangemeld. Op Bonaire werd zelfs de sluitingsdatum van de inschrijving iets vervroegd, omdat het helemaal vol zat. Het is buitengewoon mooi dat dat heeft kunnen gebeuren. De heer Ceder vroeg nog nadrukkelijk: is er een beeld van initiatieven rond de VNG? Ja, dat is er zeker. Ik noemde het net al, meneer Ceder. Dat doen we samen met de verschillende beroepsverenigingen, met de onderdelen die je daarvoor binnen de VNG hebt. De samenwerking met de VNG loopt ook nog eens via de Caribendesk van de VNG. Mevrouw Den Hollander en de heer Ceder vroegen nog specifiek naar de huisvesting: is dat een primaire taak van de eilanden? Ja, net als van de 342 gemeentes hier. Als de gemeenteraad besluit — dat is toevallig net in mijn eigen gemeente Amsterdam gebeurd — om het gemeentehuis weer eens te vertimmeren, dan zeg ik: dat mag, gemeenteraad; daar heeft u een eigen budget voor. Je gaat er zelf over of je een nieuw gemeentehuis wilt bouwen et cetera. Daar ga je zelf over. Daar ben je zelf voor verantwoordelijk. Dat zijn echt de autonome keuzes die horen bij de gemeentes en dus ook bij de drie eilandsraden. Die keuzes maken ze zelf. Maar als het gaat om iets specifieks wat vanuit ons in wetgeving wordt neergelegd, dan spelen wij daar dus een bijzondere rol in. De heer Ceder en ook anderen vroegen hoe het nu staat met die huisvesting. We zijn nog steeds in gesprek, dus er is nog geen eenduidig idee over hoe nu wat te gaan doen. Duidelijk is het volgende. We hadden daar drie ton voor uitgetrokken. Dat was ook wel enigszins krap begroot aan onze kant, dus daar moet ook wel ruimte aan mijn kant in zitten, maar we zijn nog met de verschillende besturen in gesprek om te kijken hoe dat op een goede manier kan worden gerealiseerd.

Versie 3ce6335894e177642015a2fe603c1468eb6ae172fe80fcf380db339c7d5d6cf1 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.