Begrotingsonderdeel Handel

Brontekst

Mevrouw Maes (VVD): Dank u. De WRR schreef in zijn recent verschenen rapport Strategisch handelen dat economische relaties geopolitiek zijn geworden en dat wederzijdse economische afhankelijkheden worden ingezet als machtsmiddel op het internationale toneel. Dat is de omgeving waarin we ons momenteel bewegen en dat geldt zeker voor Nederland handelsland. Voorzitter. Ik ben dan ook heel blij dat we vandaag dit debat met minister Sjoerdsma hebben, want onze welvaart, honderdduizenden banen en een substantieel deel van ons inkomen hebben we te danken aan het internationale succes van onze Nederlandse ondernemers. Het verdienvermogen van Nederland zorgt dat wij kunnen investeren in defensie, in onze economie, in ontwikkelingssamenwerking. Juist in een wereld waarin geo-economie en geopolitiek steeds harder botsen, mogen we niet naïef zijn en moeten we alle middelen die ons ter beschikking staan op de best mogelijke manier inzetten. Tegelijkertijd moeten we onze belangen assertief verdedigen, markten openhouden waar dat kan en beschermen waar dat moet. Ook moeten we kijken waar we onze economische potentie kunnen gebruiken als hefboom. Denk aan ASML. En natuurlijk moeten we het Nederlandse bedrijfsleven laten meeprofiteren van het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Laat ik met dat laatste beginnen. Als we het hebben over export- en investeringsbevordering, dan denk ik bijvoorbeeld aan een bedrijf als FrieslandCampina, dat over de hele wereld werkt en in allerlei ontwikkelingslanden bijdraagt aan voedselzekerheid. Bij investeren in ontwikkelingslanden denk ik aan win-winsituaties, bijvoorbeeld aan een bedrijf als Linssen Roses, een rozenteler in Ethiopië. Het komt van oorsprong uit Noord-Limburg, zorgt in Ethiopië voor werkgelegenheid én kweekt zijn bloemen op een duurzame manier. Wat dat laatste betreft, zou de VVD de ondernemers graag meer vertrouwen willen geven. De mvt ademt wat mijn fractie betreft iets te veel wantrouwen, dat dan wordt afgevangen door regels. Wat ik mooi zou vinden is als Nederlandse ondernemers die al werken in ontwikkelingslanden, mensen daar stimuleren om zelf ook te gaan ondernemen. Ik noem bijvoorbeeld een vrouw die bij zo'n Nederlandse bloementeler in Ethiopië werkt en besluit om die bloemen lokaal op de markt te brengen. Daarom vraag ik de minister wat hij doet om lokaal ondernemerschap te stimuleren. Dan China. Nergens wordt de botsing tussen open markten en geopolitieke realiteit zo scherp gevoeld als in de handelsrelatie met China. Er is geen sprake van eerlijke handel tussen Europa en China, door een lage binnenlandse vraag in China, hoge staatssubsidies en een ondergewaardeerde Chinese munt. Dit is allemaal terug te lezen in het WRR-rapport. Het is dus hoog tijd dat er iets gebeurt. De kans dat China met harde maatregelen terugslaat als de EU tarieven invoert, is groot. We zagen vanochtend alweer een bericht, zelfs vooruitlopend op eventuele EU-maatregelen. Maar niks doen is wat mijn fractie betreft geen optie. De VVD denkt aan sectorspecifieke bescherming, bijvoorbeeld voor de chemische industrie, mensen bewustmaken van hun eigen aankopen door de afschaffing van de vrijstelling op kleine zendingen uit China en lokale productie- en inhoudseisen. De Commissie lijkt nu vooral aan dat laatste te denken, oftewel: voorschrijven dat een bepaald percentage van onderdelen of van een product in Europa geproduceerd moet zijn, made in Europe dus. Alleen met dat soort maatregelen kunnen we onze industrie beschermen en dat is hard nodig. Voor de VVD is het essentieel dat het Nederlandse bedrijfsleven baat heeft bij dit soort maatregelen, dus is een slimme aanpak noodzakelijk. Het is duidelijk dat de lidstaten nog hinken op twee gedachten. Diverse regeringsleiders van EU-lidstaten reisden dit jaar naar China. Zij schuwen het veiligstellen van hun nationale belangen niet. Mijn vraag aan de minister is wat hij van plan is te gaan doen om te zorgen dat de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven geborgd zijn. De handelsrelatie met China gaat natuurlijk in belangrijke mate over kritieke grondstoffen. In de mvt benadrukt de minister het belang van het afbouwen van economische afhankelijkheden. Tegelijkertijd schrijft hij dat volledig afbouwen niet realistisch is. Een combinatie van diversificatie, innovatie en gerichte investering kan wel. Ik hoor graag van de minister hoe hij dat precies voor zich ziet. Ziet hij ook mogelijkheden die als hefboom kunnen dienen richting China? Ik denk zelf aan innovatie, diversificatie of recycling, maar ik zie dat de resultaten hierop achterblijven. Hoe ziet de minister dat? Wat is er nodig om te versnellen?

Versie bd2cbbe3064570f3f392a5abcfbf5f368f2688cbc105c2eec3b72af4cff534c7 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.