Begrotingsonderdeel Handel

Brontekst

Minister Sjoerdsma: Voorzitter. De heer Bamenga deed een suggestie met betrekking tot gezamenlijke Europese handelsmissies met brede bedrijvendelegaties in strategische sectoren. Uiteraard deel ik de analyse dat wij als Europese landen gezamenlijk sterker staan dan alleen. Ik zou ook de analyse kunnen delen dat je als gezamenlijke delegatie soms een grotere meerwaarde voor een hele keten op de lat kan leggen, dus ik wil daar niet meteen nee op zeggen. Tegelijkertijd hebben Nederlandse bedrijven soms juist Europese concurrenten. Als je dan — ik zeg maar wat — gaat met een handelsdelegatie die ziet op de watersector en alle concurrenten van de Nederlandse topbedrijven mogen ook mee … Wie zijn we dan precies aan het helpen? Als ik de heer Bamenga zo mag horen dat we heel goed bekijken wanneer het opportuun is en het ons bedrijfsleven kan helpen, en wanneer we denken "dit is misschien even onhandig, nu moeten we misschien even alleen gaan", dan verstaan we elkaar heel goed, denk ik. De heer Bamenga vroeg ook hoe Nederlandse en Europese deelname aan de Global Gateway aantoonbaar bijdraagt aan lokale banen, kennisoverdracht en economische ontwikkeling. De Global Gateway is juist gericht op het aantrekken van investeringen uit partnerlanden. Daarbij sluit de Europese Unie ook nadrukkelijk aan bij de belangen van die partnerlanden. Dat is ook echt anders dan de inzet van een land meer ten oosten van ons. Het gaat om gelijkwaardige economische partnerschappen met wederzijds voordeel. De Global Gateway gaat ook uit van die zogenaamde 360 gradenbenadering, waarbij er sprake is van het borgen dat investeren een maximale ontwikkelingsimpact heeft. Het gaat dus niet alleen maar om infrastructuurinvesteringen, maar ook om investeringen in lokale bedrijvigheid, banen, kennis, vaardigheden en waardeketens. Volgens mij is het plan om dan per project te rapporteren. Daarvan denk ik dan weer het mijne, want dat lijkt me heel bewerkelijk, maar dat is wel hoe het wordt gezien. De heer Bamenga vroeg ook: zijn we bereid om de evaluatie van de Europese dualuseverordening te benutten om te komen tot gezamenlijke veiligheidsafwegingen, zo veel mogelijk uniforme regels en een gelijk speelveld voor Europese bedrijven? Ja. Dat is ook al langer de Nederlandse inzet. Kijk, uitvoering geven aan exportcontrole is binnen de Europese Unie een nationale bevoegdheid, met de dualuseverordening als leidend juridisch kader. Met inachtneming van die taakverdeling, is er sprake van hele nauwe Europese coördinatie en informeren Europese lidstaten elkaar ook over afgegeven en, niet onbelangrijk, geweigerde vergunningen. Dat is cruciaal. Ook dit jaar zal de Europese Unie die controlelijst weer actualiseren. Mevrouw Kröger vroeg naar de VAE en Sudan. Ik heb het tijdens het vorige debat gezegd en zeg het hier gerust opnieuw; dat is geen enkel probleem. Het kabinet onderschrijft de aanbevelingen van de fact-finding mission volledig. De rol van de VAE in Sudan wordt door het kabinet meer dan betreurd. We roepen alle partijen in de regio op, met dialoog en met druk, om hun rol, waar die negatief is, te staken en om hun invloed in te zetten om te komen tot een permanent staak-het-vuren, een civiele transitie en uiteindelijk tot een stabiel Sudan. Het kabinet is ervan overtuigd, en ik sta daar volledig achter, dat het van belang is dat wij die hele regio voorzien van druk. Dat geldt voor de VAE, voor Ethiopië, voor Egypte en voor Turkije. Het geldt dus voor diverse landen. Het is geen enkel probleem om het daarover te hebben. Het is ook geen probleem om het daar met die landen over te hebben. Dat heeft het kabinet ook bilateraal in verschillende fora gedaan. Ik ben dan ook wel een beetje benieuwd waar mevrouw Kröger naar zoekt, want Nederland loopt op alle terreinen, niet alleen in woorden, het omarmen van aanbevelingen en het zetten van druk, meer dan voorop. Maar als Nederland echt wil proberen om een rol te spelen in Sudan, heeft het geen zin — dat vind ik echt van cruciaal belang — om slechts één partij in het verdomhoekje te zetten en richting hen veroordelende woorden uit te spreken. Ik weet namelijk wat er dan gaat gebeuren. Dat verliest de Nederlandse rol alle effectiviteit. Ik weet dat mevrouw Kröger dat niet wil. Zij wil namelijk ook dat Nederland die rol, die te lang weg is geweest, weer oppakt om ervoor te zorgen dat wat er in Sudan gaat gebeuren, weer een klein beetje een stap vooruit is. Voorzitter. Het bruggetje is vrij bruut, maar hierna komen de vragen van de heer Lohman over de nationale investeringsinstelling en de exportkredietverzekering. Hij verwelkomt overigens de nationale investeringsinstelling. We hebben daar natuurlijk recent het startschot voor gegeven. De private sector heeft ook enthousiasme getoond. De strategie en het investeringsbeleid van de NII moeten nog worden vastgesteld. Helder is wel dat we bedrijven willen financieren die in het buitenland willen ondernemen of groeien, maar waarvoor private financiering moeilijk beschikbaar is. Dan gaat het heel vaak om mkb-bedrijven. Zo las ik de vraag van de heer Lohman ook een beetje. Die ging over het belang van het beter financierbaar maken van duurzame investeringen in circulaire bedrijvigheid. Het CDA heeft gepleit voor het onderbrengen van de exportkredietverzekering bij de NII. Dat heeft het ook eerder in Kamervragen gedaan. Afgelopen vrijdag — ik meen tenminste dat het afgelopen vrijdag was — is de Kamer volgens mij geïnformeerd over de voorlopige gunningsbeslissing over de aanbesteding van de ekv. Die is gewonnen door een vertrouwde partij. Binnen deze gunning zijn er geen opties om de ekv onder te brengen bij de NII. Op langere termijn, wanneer de NII is opgericht en volledig operationeel is, liggen er volgens mij wél weer kansen. Ik moedig de heer Lohman dus vooral aan om hierin vasthoudend te zijn. Dit moment gaat naar mijn gevoel namelijk wel een keer komen. Mevrouw Maes vroeg nog naar de aansluiting bij de opschaling van de defensie-industrie. Het kabinet heeft onderzocht hoe de ekv ingezet kan worden om financieringsknelpunten in de defensie-industrie te verhelpen. Daaruit volgt dat defensiebedrijven met name behoefte hebben aan werkkapitaal en bankgarantiecapaciteit. Verschillende ekv-instrumenten kunnen daarbij helpen, onder andere de ekv-contragaranties en de werkkapitaaldekking. Er zijn dus mogelijkheden om dat te doen. Daarnaast is er in 2025 de pilot innovatiedekking geïntroduceerd. Daarbij kunnen projecten op het gebied van prioritaire sleuteltechnologieën worden verzekerd. Defensiebedrijven komen ook in aanmerking voor dat slot. Tot slot een vraag van de heer Lohman. "Deelt de minister de opvatting dat besluiten over de Nederlandse technologieën en de exportvergunningen uiteindelijk in Nederlandse en Europese handen moeten blijven?" Daar gaan we heel kort over zijn: ja, absoluut. Voorzitter, dan ben ik, in ieder geval op papier, bij het einde van mijn beantwoording in de eerste termijn gekomen.

Versie bd2cbbe3064570f3f392a5abcfbf5f368f2688cbc105c2eec3b72af4cff534c7 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.