Pgb

Brontekst

De heer Van Houwelingen (FVD): Dank u, voorzitter. Forum voor Democratie vindt het persoonsgebonden budget, het pgb, een heel mooi instrument. Het geeft mensen als het goed is regie over hun eigen zorgbehoefte. Ze kunnen zelf zorg inkopen. Maar het pgb ligt — er is al een paar keer aan gerefereerd door andere sprekers — ontzettend onder vuur. We hebben natuurlijk de beruchte zin in uit het regeerakkoord dat zorg in natura voorliggend wordt. Dat betekent denk ik op zijn minst — dat is ook al een paar keer gezegd — dat er dus extra voorwaarden zullen worden gesteld om een pgb te krijgen ten opzichte van zorg in natura. Dat vinden wij heel zorgelijk. We krijgen ook signalen van Per Saldo, de belangenvereniging van pgb-houders, dat sommige gemeentes kennelijk geen pgb meer afgeven, dat het onvoldoende — dat is nog niet genoemd — geïndexeerd wordt, waardoor het natuurlijk ook moeilijk is om zorg in te kopen en dat de looptijd beperkt is ten opzichte van de indicatie voor zorg in natura. Het pgb wordt dus echt afgekneld en dat is op zich heel interessant om te zien, want waarom gebeurt dat dan toch? Dan wordt inderdaad fraude genoemd. Bij elk instrument dat je hebt, elke subsidie of wat dan ook, kan natuurlijk fraude gepleegd worden. Dat is waar, maar ik zie geen signaal dat dat toegenomen is. De heer Hamstra zei net al terecht: als het al zo is dat het verkeerd gaat, is het vaak geen opzet, maar bijvoorbeeld oneigenlijk gebruik. Het voordeel is natuurlijk dat je als je geen goede zorg krijgt als pgb-houder, bijvoorbeeld omdat die zorgaanbieder geen goed werk levert — die heb je, die zorgcowboys — naar een andere zorgaanbieder kunt gaan. Dat is natuurlijk heel anders dan bij zorg in natura. Dan ben je veel meer afhankelijk van wat de zorgverzekeraar besluit. Het hele idee van het pgb is denk ik heel goed, maar dat wordt dus afgekneld. Ik begrijp dat dat ook komt door wetgeving, bijvoorbeeld arbeidsrecht dat dan conflicteert met het pgb-recht. Het is wel heel goed dat de minister dat nu aan het aanpakken is, maar dat ligt dus niet aan het pgb. Dat maakt het complex. Dan moet je dus die complexe wetgeving aanpakken en niet het pgb. En dat is wat dus nu lijkt te gebeuren, met dat zinnetje in het regeerakkoord en die voorwaarden die wellicht gaan worden gesteld. Neem ook dat bewust kiezen. Wat is dat nou, dat bewust kiezen? Als het goed is, zijn mensen in staat — anders is het überhaupt niet logisch dat je een pgb krijgt — om zelf een keuze te maken. Dan kan je ook fouten maken. Dat kan gebeuren, maar dat kan je herstellen, zoals ik net zeg. Dus dat bewust kiezen wordt dan — zo lees ik het — geproblematiseerd, alsof mensen niet meer in staat zijn om zelf hun zorg vorm te geven, wat de basisgedachte is achter het pgb. Waar komt dat ineens vandaan? Dat doet me bijna een beetje denken aan het concept van "vals bewustzijn", van Marx, dus dat mensen geen keuzes meer kunnen maken. Ik vind het heel griezelig. Wat krijg je dan? Mensen willen zorg. Nou, dan willen ze misschien in eerste instantie gecontracteerde zorg. Moet ik …

Versie 2dbb076157b01d38f952123553a0d5603b03a2c8eafc3b31b05230b830e8f99d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.