Pgb

Brontekst

Mevrouw Synhaeve (D66): Dank u wel, voorzitter. Toen ik studeerde, werkte ik naast mijn studie voor een jonge vrouw met een ernstige fysieke beperking. Zij had hulp nodig bij vrijwel alle dagelijkse handelingen: uit bed komen, wassen, tandenpoetsen, koken, eten. Bovenal: ze studeerde, woonde zelfstandig in een fantastisch studentencomplex en stond midden in het leven. Dat kon ze doen dankzij een persoonsgebonden budget, want elke keer als het collegerooster omging, elke keer als er nieuwe tentamens ingepland werden, moest ook het hele rooster bij ons om. Dat was met reguliere zorg nooit gelukt. Dat is dus volgens mij het instrument zoals het bedoeld is en waarvoor we met z'n allen willen strijden om te zorgen dat dat op die manier behouden blijft. Als we dat willen behouden als instrument, moeten we ook eerlijk zijn over de knelpunten en die aanpakken. Dat begint bij de administratieve druk richting budgethouders. Zij moeten de zorg organiseren, contracten afsluiten, regels begrijpen en verantwoording afleggen. Als mensen daar onvoldoende op zijn voorbereid, kan vrijheid omslaan in stress. Soms ontstaat daardoor ook ruimte voor misbruik. We zien dat het pgb kwetsbaar is voor fraude en criminaliteit. Dat schaadt in de eerste plaats de mensen die afhankelijk zijn van deze zorg en ook recht hebben op goede zorg. Daarnaast schaadt het het vertrouwen in het systeem. Voor D66 is helder dat het pgb bedoeld is voor mensen die bewust kiezen voor eigen regie en die, zelfstandig of met steun uit hun omgeving, in staat zijn om dat budget goed te beheren. Daar heb ik een aantal vragen over aan de minister. Hoe stuurt de minister er nu op dat op voorhand goed wordt vastgesteld of een pgb ook het best past bij de situatie van iemand? Hoe wordt dan ook gekeken naar die pgb-vaardigheid? De afgelopen tien jaar ben ik vanuit verschillende rollen bezig geweest met pgb's. Ik weet dat we het er al tien jaar over hebben dat er op voorhand goed getoetst moet worden op pgb-vaardigheid. Ik ben dus benieuwd om van de minister te horen wat we nu anders doen dan pakweg vijf jaar geleden. Ik heb nog een andere vraag: wat nou als je een pgb krijgt uit die verschillende wetten? Meerdere collega's hebben daar al naar verwezen. We hebben het bijzonder ingewikkeld gemaakt voor deze groep. Ik heb gehoord dat er in Eindhoven een pilot loopt om te kijken of je één loket kunt organiseren. Dan heb je daarachter nog al die verschillende wetten en regels, maar dan is er voor de pgb-houder gewoon één plek waar diegene naartoe kan gaan, met één vast aanspreekpunt. Ik hoor graag van de minister of zij iets meer kan vertellen over deze pilot. Ik denk namelijk dat dat een heel mooi instrument kan zijn om de regelgeving, die wij heel ingewikkeld hebben gemaakt, zeker voor deze groep, toegankelijker te maken. Voorzitter. Een pgb moet altijd echt een eigen keuze zijn. Het mag geen noodoplossing zijn en het mag al helemaal geen noodoplossing zijn omdat passende zorg niet is ingekocht of niet beschikbaar is gesteld of omdat de bestaande wachtlijsten te lang zijn. Ik maak me daar echt zorgen over. Op het moment dat het beschikbare zorgaanbod er niet is en we daarom mensen richting een pgb duwen, ook de mensen die dat misschien niet altijd heel goed kunnen beheren, zijn we het instrument aan het uithollen. Volgens mij is dat het laatste wat we willen. Ik zou daarop graag een reflectie van de minister horen. Een ander punt — dat werd ook al eerder genoemd — is dat de pgb-regels en de arbeidswetgeving, die steeds ingewikkelder wordt, gaan knellen. Ik heb in de stukken gezien dat er twee oplossingsrichtingen worden geschetst: óf je krijgt een uitzondering voor het pgb binnen het arbeidsrecht, óf je gaat juist naar een betere harmonisatie van beide stelsels. Ik hoor graag van de minister hoe zij naar deze beide opties kijkt. Ik moet allang afronden. Het blijft een prachtig instrument. Daar moeten we volgens mij ons uiterste best voor doen, zodat het beschikbaar is voor hen die het het hardst nodig hebben.

Versie 2dbb076157b01d38f952123553a0d5603b03a2c8eafc3b31b05230b830e8f99d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.