Chris Faddegon

Financiële markten

De heer Faddegon (PVV): Neemt u me niet kwalijk. Ik wilde graag op dit punt een tweeminutendebat aanvragen om moties ...

De heer Faddegon (PVV): O, excuses. U ziet, een nieuwkomer als ik … Het hoeft niet meer vandaag. Maar ik zal het straks aanvragen.

De heer Faddegon (PVV): Dank u wel, voorzitter. Vorige week riepen de banken in ons land de burgers in Nederland op om als voorzorgsmaatregel voor rampen en andere mogelijke problemen vooral ook cashgeld op te nemen en in huis te houden. Alhoewel de aanleiding tot deze oproep helaas minder prettig overkomt, is het wel een teken aan de wand dat zelfs banken, die de laatste jaren geprobeerd hebben ons steeds meer te digitaliseren, ook zelf inzien dat een samenleving zonder cashgeld niet rustig kan gaan slapen. De meesten van ons hebben weleens meegemaakt dat in een restaurant met een "alleen pinnen"-sticker de betaalmachine niet bleek te werken of dat door stroomuitval pinnen ineens onmogelijk was. Kortom, cashgeld is en blijft noodzakelijk in onze samenleving. Het doet ons deugd dat ook de regering de noodzaak hiervan lijkt in te zien. Voorzitter. Direct gekoppeld aan de noodzaak tot het behoud van cashgeld lijkt een acceptatieplicht voor contant geld dan ook een logisch gevolg. Mijn partij denkt graag mee over goede oplossingen. We zien wel dat acceptatie van contant geld in onbemande situaties wellicht tot problemen of veiligheidsissues kan leiden. Kan de minister verduidelijken hoe het kabinet hierin staat? Er wordt gesproken over uitzonderingen van de acceptatieplicht, bijvoorbeeld of juist in verband met de veiligheid. Welke randvoorwaarden wil de minister stellen aan deze acceptatieplicht? Is hij het met de PVV eens dat er een voor de hand liggende grens ligt tussen onbemande en bemande situaties, waarbij in ieder geval in de laatste situatie van een wettelijke acceptatieplicht sprake zou moeten zijn? Voorzitter. Een ander belangrijk aspect in dit verband is de beschikbaarheid van chartaal geld. Mijn partij ziet een risico in het verplichte gebruik van Geldmaat voor nieuwe banken. Geldmaat is op zich een mooi initiatief van drie grote banken, maar er bestaat een risico dat er hoge kosten aan nieuwe deelnemers in rekening zouden kunnen worden gebracht. Daarnaast is er bij de nieuwe banken een huiver om hun klantenbestand via Geldmaat te delen met de drie Geldmaatbanken, uiteraard vanwege concurrentieoverwegingen. Daarom willen wij de minister vragen of hij bereid is om een tarief voor het medegebruik van Geldmaat aan een redelijk maximumtarief te binden. Ook vernemen we graag van deze minister op welke wijze klantinformatie van nieuwe Geldmaatdeelnemers voldoende afgeschermd zou kunnen worden. Voorzitter. Er speelt nog een ander probleem op dit punt. Dat zijn de ATM-machines in ons land. We realiseren ons dat dit machines zijn waar met name buitenlandse banken bij betrokken zijn, maar als ze in Nederland geplaatst zijn, kunnen wij als Nederland daaraan wel enkele voorwaarden stellen, lijkt ons. In veel, zo niet alle, gevallen worden transactiekosten en de omrekenkoersen niet vermeld, zodat toeristen maar ook Nederlanders met buitenlandse rekeningen vaak verrast worden door hoge en soms extreme transactiekosten, maar ook vaak door onverwachte omrekenkoersen. Kan de minister hierop reageren? Hoe zou hij hiermee willen omgaan? En hoe zouden we meer transparantie voor deze machines kunnen bewerkstelligen? Voorzitter. Van nieuwkomers in de bankensector is ons duidelijk geworden dat zij om verschillende redenen toch soms heel huiverig zijn om mee te doen met Geldmaat. Is het wellicht een mogelijkheid om banken die niet willen meedoen met Geldmaat, toe te staan om via bijvoorbeeld winkelketens met landelijke dekking — ik zal hier geen namen noemen — geldopnames en stortingen te laten plaatsvinden? Weliswaar zou dit dan niet 24 uur per dag cashtransacties mogelijk maken, maar op die manier kunnen zij wel hun klanten, privé of zakelijk, bedienen inzake cashtransacties. Daarnaast is het mijn partij ook niet duidelijk waarom andere banken dan de grote drie geen eigen geldautomaten zouden mogen plaatsen. We willen immers voorkomen dat het gebruik van contant geld ontmoedigd wordt. Een ruime beschikbaarheid van geldautomaten, waar in ieder geval geld kan worden opgenomen, lijkt ons in het belang van alle Nederlanders. Graag horen wij op dit punt een reactie van de minister. Voorzitter. Een ander maar zeker niet minder belangrijk issue is de wijze waarop sommige financiële instellingen, waaronder banken maar ook betaaldiensten en andere financiële dienstverlenende bedrijven, nieuwe klanten weigeren of zelfs bestaande klanten wegsturen vanwege arbitraire ideologische argumenten. Wij zijn daar als Partij voor de Vrijheid zeer op tegen. Het kan niet zo zijn dat bedrijven, verenigingen of stichtingen die volledig binnen de Nederlandse wet activiteiten ontplooien, puur vanwege andere ideologische opvattingen van een financiële instelling worden geweigerd. Het gaat hier niet over het kopen van een brood of een onsje ham, waarvoor een volledig vrije markt met ruimschoots voldoende aanbieders bestaat. Nee, bedrijven die zorgen voor werkgelegenheid en die meestal een goede bijdrage leveren aan de Nederlandse economie, kunnen domweg niet zonder gebruik te maken van financiële dienstverleners zoals banken en betaaldiensten. Gelet op het zeer beperkte aanbod van financiële dienstverleners zou mijn partij graag zien dat de dienstverleners in de financiële sector in alle redelijkheid geen klanten meer mogen weigeren voor zover die rechtspersonen zich houden aan de wetten van ons land. De ideologische, politieke of welke mening dan ook, mits binnen de wet, zou nooit een reden mogen zijn voor bonafide rechtspersonen om door financiële bedrijven geweigerd te mogen worden. We horen graag van de minister een reflectie op dit punt. Tot zover, voorzitter.

De heer Faddegon (PVV): Ik wilde eigenlijk op ditzelfde punt ingaan. Is de heer Flach ermee bekend dat er banken zijn in Nederland die wel degelijk een gratis betaalrekening aanbieden? Ik zal hier geen namen noemen, want ik zit hier niet om reclame te maken, maar het is mogelijk om in Nederland gratis te bankieren.

De heer Faddegon (PVV): Ik heb toch nog een puntje naar aanleiding van wat u zei over buy now, pay later. Is het CDA zich ervan bewust dat BNPL een zeer gevarieerd product is? Het gaat niet alleen maar om krediet. Door dit product ontstaat ook zekerheid tegen malafide onlinebedrijven. De mensen die online een product kopen, hebben de mogelijkheid om dat eerst thuis te krijgen voordat ze betalen. Als ze dan gewoon netjes binnen 30 dagen betalen, zien wij het probleem niet. Is het CDA het dus met ons eens dat er zeer gedifferentieerd naar moet worden gekeken? Wellicht zijn er goede en slechte aanbieders van buy now, pay later, maar niet alles hoeft over één kam geschoren te worden.

De heer Faddegon (PVV): Dank aan de minister voor de beantwoording en voor wat hij zegt over buy now, pay later. Hij heeft het over een kredietcheck vanaf 2026. Wordt daarbij ook rekening gehouden met de verdienmodellen van de diverse bedrijven? Ik had het zonet al over differentiatie. Het ene "buy now, pay later"-bedrijf is het andere niet. Kredietchecks kosten behoorlijk wat geld. De transactiekosten die ze per transactie ontvangen, zijn een stuk lager dan de prijs van een complete kredietcheck. Ik vraag me af of de minister daarmee rekening wil houden bij dit soort verplichtingen. Ze moeten in redelijke verhouding staan tot het verdienmodel van deze bedrijven.

De heer Faddegon (PVV): Wederom met dank voor het antwoord wil ik hier toch nog aan toevoegen dat er een verschil is tussen "buy now, pay later"-bedrijven die puur binnen 30 dagen betaald willen hebben, die dus eigenlijk geen krediet verlenen, en aanbieders die zeggen: je kunt bij ons meteen een krediet krijgen. Kan dat onderscheid wel echt gemaakt worden? Daarin zitten juist de grote verschillen.

De heer Faddegon (PVV): Bijna: Faddegon.

De heer Faddegon (PVV): Nou, misschien wel een hele lange. Nee hoor, een korte, inzake het concurrentiemodel. De banken met wie wij spraken, zeggen ook: als wij via Geldmaat gaan opereren, liggen competitie- en concurrentiegegevens in feite op straat en voor het grijpen voor de drie grote banken. Zij willen zelf weten wie hun klanten zijn. Dat willen zij niet aan de drie grote banken vertellen. Het gaat mij dus om de anonimiteit van de confidentiële informatie van de andere banken die zouden kunnen meedoen.

De heer Faddegon (PVV): Dank voor het antwoord. Ik hoorde u in dit antwoord zeggen dat u met de banken gaat praten, maar ik doelde ook op betaaldiensten. Ik heb enkele schrijnende gevallen gehoord waarin betaaldiensten mensen of bedrijven er gewoon uit gooiden. Dat kan niet waar zijn in dit land, met zo weinig aanbieders. Dat is bijna nog schrijnender dan het is voor de banken zelf.

De heer Faddegon (PVV): Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij dat u mij er even aan helpt herinneren. Ik wil inderdaad op dit punt een tweeminutendebat aanvragen om moties te kunnen indienen. Dat was eigenlijk alles wat ik had voor de tweede termijn.

De heer Faddegon (PVV): Eerlijk gezegd wil ik vanavond zelf ook zo vroeg mogelijk naar huis, dus ik stel voor dat we dit gewoon ergens in januari doen. Dat geeft ons ook nog even de tijd om het af te stemmen met de andere fracties.

De heer Faddegon (PVV): Ik heb eigenlijk alleen een aantal moties over de punten die ik heb ingebracht. Ik heb net nog met de heer Van Dijck gesproken. We hebben nog wat nieuwe moties, die we eerst in onze fractie zullen moeten bespreken. Die wil ik dan kunnen indienen. Vandaar. Misschien is het tweeminutendebat in een halve minuut afgelopen. Dat zou zomaar kunnen.