Shanna Schilder

Tbs

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Voorzitter, dank u wel. We spreken vandaag over de terbeschikkingstelling. Tbs is geen straf, maar een hele dure maatregel die de samenleving moet beschermen door daders te behandelen en veilig terug te laten keren in de maatschappij. Dat is een nobele gedachte met zeer matige resultaten. Het zoveelste onderzoek ligt vandaag voor, over de Erasmusbrugsteker. Het laat zien hoe het falende tbs-systeem onze samenleving in gevaar brengt. De dader was al bekend bij de politie voordat hij tbs kreeg opgelegd. Ondanks het feit dat er aanwijzingen waren voor radicalisering, greep niemand in. Tijdens zijn tbs-behandeling gebruikte hij drugs, wat zijn psychische toestand verergerde. Maar volgens de verantwoordelijke instanties was dat "normaal experimenteergedrag voor een jongere". Ze gaven een ernstig psychotische tbs'er slechts een waarschuwing. Het resultaat: een dodelijke steekpartij op de Erasmusbrug. De samenleving was geschokt, maar in het onderzoek naar de instanties lezen we een aanbeveling waarin vooral geroepen wordt dat instanties zo hard werken; dat is weer typisch overheidsbeleid. Ik heb respect voor medewerkers van klinieken, maar hard werken is normaal. Waar je in het bedrijfsleven wordt aangesproken of soms zelfs ontslagen als je fouten maakt, zien we dat er bij overheidsinstanties geen verantwoording wordt afgelegd. Het gaat hier om mensenlevens. Mijn vraag aan de staatssecretaris is hoeveel ellende er nog nodig is voor er wél iemand ter verantwoording wordt geroepen. Wanneer is het genoeg? Dan de kosten. Volgens TBS Nederland zijn de kosten voor tbs gemiddeld €465 per dag. Dat is bijna €170.000 per tbs'er per jaar. Dit is nog zonder schadevergoedingen die worden uitgedeeld aan tbs'ers op de wachtlijst. Vorig jaar ging dat om meer dan €350.000. De belastingbetaler betaalt ten eerste dus voor de volledige behandeling, en betaalt die tbs'er dan ook nog eens compensatie door capaciteitsproblemen. Bij dit soort beleid vraag je je af wie er eigenlijk behandeling nodig heeft: de dader of de mensen die dit systeem blijven verdedigen? Hoe legt de staatssecretaris aan de hardwerkende Nederlander uit dat die, naast de behandelingskosten waar tbs'ers zelf geen cent aan bijdragen, ook opdraaien voor deze schadevergoedingen? Kan zij toezeggen dat we hier direct mee stoppen? En wat krijgen we terug voor al die honderden miljoenen aan behandeling? Een op de drie ex-tbs'ers pleegt binnen vijf jaar weer een ernstig delict. Nuttig, die tbs. Voorzitter. Dan het aandeel vreemdelingen en asielzoekers in onze tbs-klinieken; mensen die nooit iets bijdragen aan de samenleving, maar alleen problemen veroorzaken, waarvoor Nederlanders weer de kosten dragen. In Veldzicht gaat het om maar liefst 80%, terwijl bijna 300 mensen — betaald — op de wachtlijst staan. Dit zou per 1 april stoppen, maar die termijn is inmiddels weer verlengd. Het is absurd dat bedden worden bezet door ongedocumenteerden, illegalen die het recht niet hebben hier te zijn, waarvan het thuisland zegt: wij willen ze niet. Zij kunnen hier niet worden uitgezet vanwege een tbs-maatregel. Ik vraag de staatssecretaris hoe het kan dat iemand die hier nooit had mogen zijn, hier blijft omdat hij in een systeem zit waarin hij niet thuishoort. Mijn fractie wil dat illegalen het land uitgaan. Ik wil van de staatssecretaris de toezegging dat er geen één bed meer naar een illegale gaat en dat er geen extra verlenging meer komt voor het plaatsen van vreemdelingen in Veldzicht. Afrondend, voorzitter.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Zoals u kunt merken, zijn wij geen fan van het tbs-systeem. Het is duur, de dader wordt betutteld, een op de drie gaat weer de fout in en instanties blijven fouten maken, waardoor de samenleving de prijs blijft betalen. Gezien de tijd laat ik het hierbij.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): De illegalen horen hier niet thuis. Die moeten het land uit; daar hebben we geen verplichtingen aan. Ik zou ook niet weten waarom we daar steeds verplichtingen voor dragen. Als het gaat om asielzoekers: asielzoekers die zich misdragen, wat hier dus aan de hand is, want anders zitten ze hier niet, kunnen we het land uitzetten.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Nou, ik denk dat als die mensen het land niet inkomen, en zeker ook als die mensen het land uit worden gezet op het moment dat ze deze problemen veroorzaken, we dit probleem ook niet hebben.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Ik hoorde meneer Ellian praten over de mensen die al ouder zijn, waarbij behandeling eigenlijk weinig nut heeft. Ik hoor u ook spreken over de longstay. Ik vraag de heer Ellian hoe hij die mensen op de longstayafdeling ziet. Hadden die mensen überhaupt op een tbs-afdeling geplaatst moeten worden?

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Voorzitter, dank u wel. Ik wil de staatssecretaris ook bedanken voor de beantwoording. Ondanks dat ik niet overal tevreden mee ben, dank ik u in ieder geval wel voor de moeite. Ik sluit me aan bij mevrouw Faber. Ik had graag een tweeminutendebat willen aanvragen, maar dat is al gedaan. Ik laat het dus hierbij.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Mijn vraag is de volgende. Ik snap dat het een lastige kwestie is hoor, maar Nederland lijkt altijd het liefste jongetje van de klas te zijn. Waarom moet Nederland iets doen? Waarom moet het land van herkomst dat niet doen?