Shanna Schilder

Justitieketen van het Caribisch deel van het Koninkrijk

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Voorzitter, dank u wel. Ik wil altijd heel veel positieve dingen zeggen over de eilanden, want ik hou van de eilanden, maar helaas is de justitieketen daar niet op orde. We hebben gevangenissen met een tekort aan plekken, een Openbaar Ministerie dat moet kiezen wie wel en wie niet vastzit en een politie die haar werk nauwelijks aankan. Dat is geen klein probleem; het raakt de basis van de rechtsstaat. Ik pak even wat cijfers uit de brief van juli vorig jaar. In de gevangenis op Bonaire, de JICN, zijn 122 plekken. 32 van die plekken werden ingenomen door vreemdelingen, onder wie 25 Venezolanen. Dat is meer dan een kwart van de capaciteit. Deze mensen werden niet naar de gevangenis in hun eigen land overgeplaatst, omdat daarvoor toestemming van de gedetineerde nodig is en de Venezolaanse gedetineerden daar regelmatig niet aan mee willen werken. Veroordeelden mogen dan blijkbaar zelf bepalen in welk land ze hun gevangenisstraf uitzitten, maar daardoor zitten wij met een probleem. Door de oververtegenwoordiging van vreemdelingen konden andere veroordeelden hun gevangenisstraf niet uitzitten en wachten 65 veroordeelden al sinds 2019 op het uitzitten van hun straf. In de voortgangsbrief van afgelopen april lezen we dat het capaciteitsprobleem in de JICN is opgelost door deze vreemdelingen simpelweg vrij te laten. "Heenzenden" noemen we dat of "opschorten van de executie". Het RIEC kan nog zo belangrijk werk leveren in de strijd tegen ondermijning, als veroordeelde drugscriminelen worden vrijgelaten om capaciteit te creëren, blijven we dweilen met de kraan open. Ik heb nou niet echt het idee dat die drugskoeriers uit Venezuela erg onder de indruk zijn van wat hun te wachten staat als ze in de wateren van Bonaire worden opgepakt. Is het vrijlaten van maar liefst 23 mensen die strafbare feiten hebben gepleegd en in sommige gevallen nog meer dan twee jaar moesten zitten, serieus de oplossing die deze staatssecretaris heeft voor het capaciteitsprobleem? Dan hou ik mijn hart namelijk vast voor wat Nederland te wachten staat. Als u dacht dat het niet erger kon: er staat in diezelfde brief dat er inmiddels genoeg ruimte in de JICN is om gedetineerden uit Sint-Maarten op te vangen. Dan laten we dus eerst veroordeelde criminelen vrij omdat we geen plek hebben en omdat de hele keten vastloopt, zo erg dat 65 mensen langer dan zes jaar wachten om hun straf uit te zitten, en vervolgens halen we gevangenen van elders binnen omdat er ruimte is. Staatssecretaris, kan u dit aan mij uitleggen? Voorzitter. Ik heb nog een ander punt. Als je de stukken op de agenda leest, zie je één duidelijk patroon: aan beleidsplannen voor het Caribisch deel van het Koninkrijk is geen enkel gebrek, maar aan uitvoering en resultaat des te meer. Alles wat ik lees, is een "traject", een "verkenning", een "onderzoek", een "pilot", een "proces", een "evaluatie" of een "rapport". Alles wat ik daarna lees, is "niet opgevolgd", "nog niet opgevolgd", "deels opgevolgd" of "voor opvolging is meer sturing vanuit Nederland nodig". Een voorbeeld hiervan is de aanpak van mensenhandel. Er wordt ingezet op bewustwording, trainingen en campagnes, maar wanneer leidt dit tot meer opsporing en minder criminaliteit? Wat zijn de meetbare resultaten? Is de minister het met me eens dat het tijd is om minder te verkennen en meer te leveren? Ik wil vragen hoeveel geld er nou eigenlijk naar die onderzoeken gaat, hoeveel geld er naar de rapporten gaat en wat we daar concreet voor terugkrijgen. Is de capaciteit bij de politie al eens opgelost? Ik zag laatst een selfie van onze staatssecretaris waarin werd gesproken over "girl power". Daar hou ik van, maar ik hoop dat die power wordt ingezet voor acties die ons echt iets opleveren. Dank u wel.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Ten eerste zit ik nu al een tijdje niet meer bij de PVV, maar bij de Groep Markuszower. Als ik nu drie dingen mocht oppakken, zou ik, net zoals hier in Nederland, inzetten op … Ik heb een motie ingediend, die ook is aangenomen, om waar mogelijk in te zetten op meerpersoonscellen. Die zou ik dan ook graag inzetten op Bonaire en eigenlijk in het hele Caribische gebied, want ook in Sint-Maarten hebben we heel veel problemen met de gevangenissen. Ik vind het RIEC heel goed werk leveren. Daar gaat ook geld naartoe, maar we moeten ook wel zorgen dat die mensen hun werk goed kunnen doen en we moeten niet aan de andere kant mensen wegsturen. Ik zou dus graag zien dat we geen mensen meer wegsturen. En als laatste: ik kan honderd dingen noemen, maar ik zou de politiecapaciteit toch wel graag op orde willen hebben.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Voor meerpersoonscellen is niet heel veel nodig. Als we met z'n allen besluiten daarop in te zetten, is het een kwestie van er meer bedden in zetten en kijken welke personen bij elkaar kunnen. Dan is het opgelost. Het vrijlaten van gevangenen is dan een gevolg dat niet meer nodig is, want er is dan genoeg ruimte in de gevangenis.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Ik hoor de staatssecretaris zeggen dat we die mensen eenmalig hebben heengezonden. Ik geloof best dat dat de intentie is, maar ik vraag me wel af of er eerst gekeken is naar het plaatsen van meer personen op een cel voordat we gingen heenzenden. Zijn er niet te veel mensen heengezonden als we nu wel mensen uit een ander land kunnen opvangen?

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Ik begrijp wat de staatssecretaris zegt, maar ik vraag me wel het volgende af. Die bootjes liggen niet stil. Die blijven heen en weer varen. Wat als er weer 23 mensen worden aangehouden? Wat gaan we dan met die mensen doen?

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Voorzitter, dank. Ik wil de bewindspersonen danken voor de beantwoording. Ik wil wel aangeven dat ik ook in dit debat wel weer een beetje de vrijblijvendheid voel met betrekking tot de samenwerking met de eilanden. Daarmee wil ik niet zeggen dat je maar dwang op moet leggen, natuurlijk. Maar als je per jaar twee vergadermomenten hebt, zonder echt concrete doelstellingen, dan los je grote problemen niet op. Ik bedoel bijvoorbeeld de toe- en aanvoer van drugs of de verouderde of ontbrekende wetgeving. Het duurt maar. Ik hoop dat de dingen die goed gaan, zoals het opleiden van politieagenten, niet stil komen te liggen na de trainingen die dit jaar nog worden aangeboden. Ik zou het liefst willen dat die vrijblijvendheid er een beetje vanaf gaat en dat we structuur brengen in de samenwerken, met smart-doelen en plannen voor hoe we dingen gaan oplossen. Ik zal daar dan ook schriftelijke vragen over stellen. Ik denk dat ik daar wel uitkom met mevrouw Westerveld. Dank u wel.