Shanna Schilder

Selibon

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Dank u wel, voorzitter. Het laatste ILT-rapport is glashelder. De situatie bij Selibon Lagun is complex, zorgwekkend en urgenter dan ooit. We hebben decennia aan rapporten en plannen, maar geen resultaat. De afvalberg groeit en de gezondheidsrisico's voor omwonenden groeien mee. Ik vraag de staatssecretaris: hoe kan het dat, ondanks alle waarschuwingen en ingrepen, de situatie niet verbetert maar verslechtert? Voorzitter. Ik heb jaren op Curaçao gewoond. Ik ken de trots en zelfredzaamheid van de eilanden: "Wij doen het zelf wel. We hebben Nederland niet nodig." Die trots is een kracht, maar wanneer bestuurders hulp en regie weigeren terwijl sprake is van een ernstige milieuramp, is die trots geen kracht meer maar onverantwoord bestuur. Dat is wat we nu zien. Het bestuurscollege mist kennis, capaciteit en middelen. Dat is begrijpelijk voor een klein eiland, maar de ILT is duidelijk. Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn structureel niet op orde, termijnen worden overschreden en besluiten blijven uit. Dat is geen overmacht, maar falen. Erkent de staatssecretaris dat hier sprake is van structureel falen van het Openbaar Lichaam Bonaire? We weten namelijk dat het anders kan. Tijdens de periode van de indeplaatsstelling was er wel vooruitgang. Er werd begonnen aan een omheining, het opruimen van biomedisch afval en het herstel van containers. Zodra het OLB het weer overnam, viel alles stil: geen resultaat en dus geen veiligheid voor de omwonenden. Laten we dus stoppen met doen alsof het lokaal wel gaat lukken. De nieuwe bestuursovereenkomst lijkt een signaal uit Den Haag, maar harde garanties ontbreken opnieuw. Weer overleg en rapportages, maar weinig actie. Ondertussen blijven heftige branden uitbreken en worden bewoners keer op keer hun huizen uit gejaagd en na een paar dagen weer teruggestuurd zonder dat er een onderzoek naar giftige uitstoot heeft plaatsgevonden. Dit is onverantwoord en onmenselijk. Staatssecretaris, waarom blijft de regie bij het OLB, terwijl het daar aantoonbaar misgaat? Waarom grijpt het kabinet niet in? Hoe rechtvaardigt het kabinet de betaling van miljoenen uit Nederland zonder regie of sancties? Het dreigen met het stopzetten van een financiering treft niet het bestuur, maar de omwonenden. Zij betalen immers met hun veiligheid en gezondheid. Voor ons is het simpel: of de verantwoordelijkheid blijft bij het eiland, en dan zonder financiële steun, of de regie gaat naar IenW. Voorzitter. Genoeg is genoeg. De mensen op Bonaire en zeker de omwonenden van Selibon verdienen veiligheid. Het lokale bestuur kan dat niet waarmaken, maar ondertussen blijft Nederland betalen zonder regie te hebben. Dat is onhoudbaar. Daarom moet de regie over de landfill naar IenW. Het is geen kwestie van trots of politiek, maar van leven en gezondheid. Wachten is geen optie meer. Dank u wel.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Bedankt voor de beantwoording tot nu toe, staatssecretaris. Ik heb alleen nog even een vraag: wie gaat er straks over dat tijdelijke stortvak? Is dat weer dezelfde partij? Gaat dat weer lokaal lopen? Ik heb er eerlijk gezegd vrij weinig vertrouwen in dat we een andere uitkomst krijgen als we hetzelfde doen. Hoe gaan we erop toezien dat het daar wel goed gaat?

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower): Dat klopt. Ik zit er een beetje mee dat er nu al aangegeven wordt dat de capaciteit en de manschappen om alle branden te blussen en af te dekken er niet zijn. Dan gaan we er een tijdelijk stortvak aan toevoegen. Ik zie gewoon niet hoe we dit gaan doen. Ik vraag me echt af hoe we nu tegen de mensen die daaromheen wonen gaan zeggen dat we nog een extra stortvak bouwen, want daarmee vergroten we eigenlijk het probleem in plaats van dat we het verkleinen. Hoe ziet u dit?