Arno Rutte

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden745Vragen van het lid Vondeling (PVV) aan de Minister van Asiel en Migratie ende Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het bericht dat 10 procentvan de gevangenen ongewenst vreemdeling is (ingezonden 10 november2025).Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid), mede namens deMinister van Asiel en Migratie (ontvangen 19 december 2025). Zie ookAanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 519.Vraag 1Bent u bekend met het bericht «Bijna 10% van alle gevangenen is vreemde-ling zonder geldige verblijfsstatus: 800 gedetineerden kosten tonnen perdag»?1Antwoord 1Ja.Vraag 2Hoe is het mogelijk dat deze vreemdelingen wel eenvoudig ons land binnenkunnen komen, maar het u niet lukt om ze na criminele feiten ons land weeruit te zetten?Antwoord 2De terugkeer van veroordeelde vreemdelingen in de strafrechtketen (VRIS-ers)zonder rechtmatig verblijf heeft prioriteit in het vertrekbeleid. In 2023 zijncirca 840 VRIS-ers, die in de caseload van de Dienst Terugkeer en Vertrek(DTenV) zaten, aantoonbaar vertrokken. In 2024 is dit aantal circa 960.2VRIS-ers kunnen direct na het uitzitten van hun straf worden uitgezet ofvertrekken soms tijdens het uitzitten van hun straf middels strafonderbrekingof strafoverdracht. Bij strafonderbreking krijgen vreemdelingen de mogelijk-heid om tijdens het uitzitten van hun straf te vertrekken uit Nederland. Aanstrafonderbreking is als voorwaarde verbonden dat, wanneer zij opnieuwnaar Nederland reizen, het restant van de straf moet worden uitgezeten. Bijstrafoverdracht is er een verdrag met het land naar welke de vreemdelingwordt overgedragen en zit de vreemdeling zijn straf uit in dat land.1Telegraaf, 10 november 20252Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 573, nr. 228 ah-tk-20252026-745ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Evenals bij andere vertrekplichtige vreemdelingen kan het realiseren vanvertrek van VRIS-ers complex zijn. Het kan moeilijk zijn om de identiteit en/ofnationaliteit van vreemdelingen vast te stellen doordat zij geen geldigedocumenten hebben of weigeren deze prijs te geven. Daarnaast kan het landvan herkomst weigeren de vreemdeling terug te nemen, vooral wanneer eronzekerheid is over de identiteit en/of nationaliteit of wanneer er geendiplomatieke samenwerking is tussen Nederland en het betreffende land vanherkomst. Nederland mag voorts geen vreemdelingen uitzetten naar een landwaar deze persoon risico loopt op ernstige schade. Ook juridische procedu-res, zoals herhaalde of opeenvolgende asielaanvragen kunnen de uitzettingvertragen of blokkeren.Desalniettemin lukt het om VRIS-ers vaker aantoonbaar te laten vertrekkendan andere vreemdelingen uit de caseload van de DTenV. Dit komt voorna-melijk doordat al tijdens de strafrechtelijke detentie aan het vertrek vanVRIS-ers kan worden gewerkt.Vraag 3Hoeveel criminele vreemdelingen met en zonder geldige verblijfsstatus dieeigenlijk in de cel of een tbs-kliniek hadden moeten zitten lopen er vrij rond?Antwoord 3Alle tbs-passanten wachten in het gevangeniswezen op een plaatsing in eentbs-kliniek en lopen dus niet vrij rond, ongeacht de verblijfsstatus. Als gevolgvan de capaciteitsproblematiek worden momenteel niet alle zelfmeldersopgeroepen. Bij deze groep wordt niet de verblijfsstatus geregistreerd.Vraag 4Wat is de exacte dagelijkse kostprijs per illegale gedetineerde, en wat is hettotale bedrag dat deze 800 illegale gedetineerden de Nederlandse samenle-ving jaarlijks kosten? Graag een gedetailleerde berekening, inclusief gratisjuridische bijstand, dagprogramma’s, medische zorg en alle overige uitgaven?Antwoord 4De kostprijs voor een reguliere plek binnen het gevangeniswezen is € 447,–.3Een exacte doorvertaling naar jaarlijkse kosten is lastig te maken. Het aantalgedetineerde vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf heeft door het jaarheen geen vaste omvang. Ingeschat wordt dat de jaarlijkse kosten tussen de125 tot 130 miljoen bedragen.4Vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf die gedetineerd zijn na strafrechte-lijke veroordeling hebben recht op gesubsidieerde rechtsbijstand. De kostendie voor deze groep worden gemaakt voor juridische bijstand kunnen niet uitde systemen van de Raad voor Rechtsbijstand worden gefilterd.Vraag 5Hoeveel van deze 800 illegale gedetineerden komen uit islamitische landen,en hoeveel hebben een asielachtergrond? Wilt u dit exact uitsplitsen per landvan herkomst en misdrijf?Antwoord 5Bij DJI is niet bekend hoeveel gedetineerden een asielachtergrond hebben. Erwordt niet geregistreerd of gedetineerden uit een islamitisch land komen.Daarom kan ik uw vraag niet beantwoorden.Vraag 6Deelt u de mening dat het falende asiel- en migratiebeleid direct verantwoor-delijk is voor deze oververtegenwoordiging van illegalen in onze gevangenis-sen? Bent u bereid om direct de grenzen te sluiten voor asielzoekers enimmigranten uit islamitische landen? Zo nee, waarom niet?3Gemiddelde prijs van huis van bewaring en gevangenis4Gebaseerd op de bezetting van deze doelgroep op twee verschillende peilmomenten in najaar2025. Hierbij is tevens relevant dat circa 10% van deze gedetineerden in zwaardere regimesverblijft, waarvoor een hogere kostprijs geldt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Antwoord 6Zoals bij uw Kamer bekend, zet dit kabinet in op het beperken van migratienaar Nederland. De buitengrensprocedures uit het Asiel- en Migratiepactbieden hiertoe handvatten en het versterken van de Europese buitengrenzenis voor Nederland een belangrijke prioriteit. Het categorisch sluiten van deNederlandse grenzen voor bepaalde doelgroepen, is echter geen realistischeof wenselijke oplossing voor het complexe migratievraagstuk. Op grond vaninternationale verdragen en afspraken hebben alle asielzoekers recht op eeneerlijke asielprocedure waarin wordt beoordeeld of zij wel of niet recht opbescherming en dus verblijfsrecht in Nederland dienen te krijgen. Als het gaatom reguliere migranten dan is er sprake van diverse criteria waar zij aandienen te voldoen om toegang te krijgen tot Nederland. Vanzelfsprekend iselke vorm van overlast en criminaliteit volstrekt onacceptabel en zet ik samenmet onder meer partijen uit de migratieketen, de politie, het OpenbaarMinisterie en gemeenten in op een harde aanpak van VRIS-ers. Ook zet ik mein voor het intensiveren van terugkeer van vreemdelingen zonder verblijfs-recht. De terugkeer van VRIS-ers zonder rechtmatig verblijf heeft prioriteit inhet vertrekbeleid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3