Willem Boutkan

Circulaire economie

De heer Boutkan (PVV): Dank u wel, voorzitter. Laat ik maar even beginnen met dank uit te spreken aan de volle bak op de tribune, in mijn woorden, maar ook voor de volle bak in mijn e-mailbox van organisaties, partijen en particulieren die allemaal iets aan mij kwijt wilden, of misschien wel aan velen van ons aan deze tafel. Dat geldt eigenlijk ook voor de uitgebreide agenda. Ik ben nieuw in deze commissie, maar gelukkig niet heel nieuw in de afvalbranche, zeg ik als voormalig raadslid. Daar heb ik dus lichtelijk ervaring mee. Maar ergens doet het wel pijn als je hier dan zit. Vier uur lijkt veel, met interrupties en dergelijke, maar eigenlijk komen we onvoldoende aan alle onderwerpen toe die ons zijn toegezonden. Dat is jammer. Daarnaast doe ik het ook nog zonder beleidsmedewerker. Die zoek ik nog. Mocht er iemand zijn die dat wil doen, dan kunnen ze zich gelijk melden! Maar dan ga ik nu naar de inhoud, voorzitter, want ik zie u al kijken.

De heer Boutkan (PVV): Er zit vanavond niemand op mij te wachten, dus dat scheelt ook weer. Voorzitter. Vandaag — hoe toevallig? — in het nieuws: statiegeld. Of was het niet toevallig? Maar op weg hiernaartoe zat ik gelijk eventjes te speuren. Dan kom je teksten tegen als: het is schimmig en niet transparant, en waar blijft het geld? In de media lees je: er blijft ergens 87 miljoen hangen. Maar er zijn ook mediaberichten die het over 250 miljoen hebben. Ik zal geen vrienden maken met deze opmerking, maar dan denk ik: waar blijft dit geld dan aan de strijkstok hangen? Mijn collega's hebben dat hiervoor ook al gevraagd, dus ik zou aan de staatssecretaris willen vragen of zij transparantie in dit geheel kan brengen en uit kan laten zoeken hoe dat nou precies zit, al was het alleen maar om te kunnen weerleggen dat er iets aan de strijkstok blijft hangen en om te bevestigen dat het wel degelijk wordt geïnvesteerd in het opnieuw inzetten van materialen of om aan inzameling te doen. Gelijktijdig zeggen wij als PVV: het is eigenlijk gewoon een ordinaire belasting, dus wanneer schaffen we deze ordinaire belasting af? Het zal wel niet gaan gebeuren, dankzij onze vrienden in Brussel, maar de vraag blijft overeind: waar blijft het geld? Voorzitter. Dan ga ik door naar de lachgascilinders. Collega Bamenga en Gabriëls hebben er ook al wat over verteld. Amsterdam is ermee gestopt.

De heer Boutkan (PVV): Dank voor deze vraag. Kijk, we zien nu hoeveel geld er ergens in het systeem blijft hangen. Dan kan je concluderen dat deze belasting niet ten goede komt aan de consument, want die consument wordt verplicht om bij het kopen van blikjes of flesjes of plastic een heffing te betalen. Wij noemen dat gewoon een ordinaire plasticbelasting. Maar het komt niet terug bij de consument. De hoeveelheid zwerfafval zie ik niet verminderen. Tenminste, dit constateer ik in mijn gemeente. Ik zie wel mensen uit eigen wil of misschien om een spaarcentje bij te verdienen omdat ze minder inkomen hebben, het afval opruimen. Ergens gaat er dus iets mis. Ofwel er is belasting, ofwel het gaat gewoon mis.

De heer Boutkan (PVV): Vóór die tijd ging het ook goed. Dat zwerfafval hebben we nog steeds. Ik heb verschillende mensen uit verschillende gemeentes gesproken. Waarschijnlijk spreken wij niet dezelfde mensen of komen we niet in dezelfde stad, maar wat ik hoor, is dat het zwerfafval nog steeds groot is. Of het nu om blikjes, flesjes of wegwerpplastic gaat, het blijft nog steeds even groot. Dus ik blijf erbij.

De heer Boutkan (PVV): Ik hoor dat de heer Olger die vraag gaat stellen. Gezien mijn tijd laat ik dat graag aan hem over. Dan gaan we het wel zien.

De heer Boutkan (PVV): Ik ga snel verder met de lachgascilinders. Die zijn natuurlijk een gigantisch probleem, niet in de laatste plaats wat betreft de veiligheid van het personeel. Amsterdam is er nu mee gestopt. Dat zegt gewoon: wij hebben weliswaar onze statiegeldregeling gehad, en die was een succes, maar het ging om zó veel dat het ons te veel geld kost; het is eigenlijk een probleem van de overheid. De vraag aan de staatssecretaris is dan ook als volgt. Welke mogelijkheden zijn er, behalve mooie woorden, om de risico's en schade te beperken, zowel in de ovens als bij de inzameling? De UPV, oftewel de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. De staatssecretaris wil meer circulaire prikkels gaan invoeren. Mijn vraag is dan ook wat dit betekent. Met name vraag ik of dit voor de consument dan weer kostenverhogend gaat werken. Voorkomen dat recyclebaar materiaal wordt verbrand is een prima uitgangspunt, maar wat de PVV betreft is "haalbaar en betaalbaar" ons uitgangspunt. Dan de SUP, de single-use plastics. Ik ben helemaal geen fan van Engels, maar goed. In de ogen van de PVV is chaos troef. Want sinds deze belasting, de plasticbelasting, is ingevoerd en de drie moties zijn aangenomen, is het afvalland echt zoekende. Er zijn ondernemers die zich hadden voorbereid op de richtlijn en daardoor investeringen hebben gedaan, maar ook ondernemers die door de invoering klanten zijn kwijtgeraakt, terwijl ze een prima recyclebaar product hadden, zoals de kartonnen bekers met een plastic coating. En dan hebben we het nog niet over de consumenten, die gedwongen worden om extra geld uit te geven, terwijl ze daar niets voor terugkrijgen. We hebben dat mooi meegemaakt in het tweeminutendebatje over het plastic bakje. Dat bleek achteraf een ander bakje te zijn, maar goed. Voorzitter. Ik houd een pleidooi voor ondernemers die bij open evenementen niet kunnen instappen bij de lokale horeca, die al een eigen inzamelsysteem hebben. Dat laatste maakt het instappen belachelijk duur en nagenoeg onuitvoerbaar, en dat met allerlei verschillende cupjes in dit land. In 2024 zal de staatssecretaris een vroege evaluatie uitvoeren, om bij te kunnen sturen als de maatregelen onvoldoende effect hebben. De PVV vraagt de staatssecretaris dan ook het volgende. Het halen van de einddoelen mag niet het doel zijn van deze evaluatie. Wat ons betreft is de plasticbelasting eigenlijk een crime en zou die kunnen verdwijnen. Ik heb daarover ook een tweede vraag: ziet de staatssecretaris mogelijkheden om die evenementen waar ondernemers niet kunnen aanschuiven zogezegd toegankelijker te maken? Ik zie de voorzitter al kijken, dus waarschijnlijk zijn mijn vijf minuten op. Dank u wel.

De heer Boutkan (PVV): Onze dank voor de beantwoording door de staatssecretaris. Ik ga toch nog even in op het niet-geïnde statiegeld. Ik hoorde de staatssecretaris antwoord geven. Zij praat dan over de 87 miljoen, genoemd door de branche zelf. Deskundigen schatten in dat dit ook zomaar 250 miljoen kan zijn. Ik hoop dus dat de staatssecretaris zich niet zal beperken tot die 87 miljoen, maar breder kijkt en ook nagaat waar de rest van dat geld is gebleven.

De heer Boutkan (PVV): Mocht er behoefte aan zijn bij de staatssecretaris: de branche is gaarne bereid om te onderbouwen dat het bedrag hoger kan zijn dan die 87 miljoen. Bij dezen bied ik dus aan om dat te doen.

De heer Boutkan (PVV): Wederom dank voor de beantwoording. Ik wil toch even teruggrijpen naar gisteren. Toen hadden wij een technische bijeenkomst vanuit de TU Delft, TNO en de uni van Twente. Die ging over circulaire economie en de bouwstoffen, met name in de woningbouwprogramma's. Daar kwam toch eigenlijk wel de conclusie uit dat het vrij duur is om die weg op te gaan, vanwege de pilots en het niet systematisch gaan bouwen en dergelijke. Ik hoor de staatssecretaris net in de beantwoording zeggen dat producenten op zoek zijn, maar dat is een beetje in tegenspraak met wat wij gisteren kregen te horen over wat er in de praktijk aan de hand is. Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om dat toch aan te jagen en dat meer tussen de oren te krijgen in de bouwwereld?

De heer Boutkan (PVV): Ja, met name over de laatste beantwoording over kartonnen bekers met een kunststofachtige coating aan de binnenzijde. Die zie je heel veel bij overheden of andere instanties, waar dan ook een bak staat waar je ze in kan gooien, zodat ze weer worden ingenomen. Die leverancier levert namelijk uit en neemt dan weer oude mee. Bedoelt u dat we dat vooral in stand moeten houden? Want ik hoor ook signalen dat juist die bedrijven nu de dupe worden.

De heer Boutkan (PVV): Maar als ik mijn vraag nu mag stellen, heb ik geen tweede termijn nodig.

De heer Boutkan (PVV): Ja, dank u wel, voorzitter. Die lachgascilinders blijven de PVV toch bezighouden, en ook de beantwoording van de staatssecretaris. Want ik mis eigenlijk toch wat meer concreetheid in die beantwoording, en een tijdpad dat misschien toch afgesproken zou kunnen worden voor een oplossing daarvan. We zien gewoon nog steeds die toename van die lachgascilinders en de problemen die daarmee zijn. En staatssteun is niet aan de orde, want dat schijnt al uitgezocht te zijn door de branche. U kunt wat dat betreft dus gerust zijn als u overweegt wat of hoe. Ik zou aan de staatssecretaris willen vragen of zij nog wat concreter kan zijn richting de branche om tot een oplossing te komen van dit probleem; dat is één. En een tweede. Ik meen dat dat een antwoord was op een vraag van de heer Van Dijk van NSC. Het ging er volgens mij om dat de staatssecretaris ging praten in Europa, en het ging volgens mij over reparatie en dat soort zaken als ik me niet vergis. Maar ik zou de staatssecretaris toch vragen om wat dichter bij huis te blijven en contact te gaan opnemen met haar collega Van der Burg, om aan het COA te vragen of ze — zeg maar — in het vervolg geen goede spullen meer in een container willen gooien die een tweede leven waardig zijn, en die als nieuw in die container verdwijnen. Dat scheelt weer een heel stuk voor de circulaire economie. Voorzitter, dat wou ik toch even meegeven aan deze staatssecretaris.

De heer Boutkan (PVV): Nou, omdat dat nogal breed in het nieuws is geweest, hè. En het past bij dit onderwerp.

De heer Boutkan (PVV): Wij zijn blij dat er in ieder geval op een wat breder niveau gesproken gaat worden over de lachgascilinders, maar dat roept wel een vraag op. Kan de Kamer dan een terugkoppeling krijgen over de uitkomsten van dat gesprek? En binnen welke termijn kan dat gebeuren?