Lilian Helder

Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

Mevrouw Helder (PVV): Bij de voorbereiding van dit debat werd ik eigenlijk een beetje verdrietig. Terwijl er liquidaties en vergismoorden plaatsvinden, granaten inmiddels niet meer alleen maar aan deurklinken worden gehangen, maar ook daadwerkelijk tot ontploffing worden gebracht, en er een rapport ligt van de Onderzoeksraad voor Veiligheid waarin gehakt wordt gemaakt van de beveiliging van drie personen, is een van de conclusies in de brieven die vandaag op de agenda staan, dat er in Nederland geen sprake is van een vestigingsklimaat voor drugscriminelen, maar meer van een marktplaats. In fatsoenlijk Nederlands: who gives a shit! Een andere conclusie is dat het moeilijk is om duurzame samenwerking bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit te organiseren, ondanks de structurele investering van miljoenen aan belastinggeld. De minister gaat de contouren voor de strafmaat ten aanzien van drugscriminaliteit in het voorjaar naar de Kamer sturen in plaats van die fors te verhogen in combinatie met een verhoogde pakkans. Aan het eind van het jaar zal worden bezien of de strafmaat voor uithalers van drugs in havens afdoende is in plaats van ook die te verhogen, gezien het feit dat inmiddels dagelijks uithalers worden opgepakt. Het zijn soms zelfs minderjarigen. Het lijkt een beetje alsof we tijd genoeg hebben. Burgemeester Aboutaleb heeft hierover ook al de noodklok geluid. Dat heb ik in een vorig commissiedebat al gezegd. Hij zei — dit is een bruggetje naar wat collega Michon al zei — dat een taakstraf wel nut moet hebben. Een beetje schoffelen in het park, terwijl je heel veel geld kan verdienen door jezelf één keer een nachtje in zo'n container te laten opsluiten. Kort en goed: wat gaat de minister op al die punten doen? Hetgeen zij in de genoemde brieven voorstelt, is wat mijn fractie betreft volstrekt onvoldoende. Of kan ik ten minste op één punt concluderen dat de minister in de Kamerbrief over de strafmaat van 30 maart jongstleden, die niet op de agenda stond, gelukkig toch wat harder van leer gaat trekken? In die brief staat namelijk dat wettelijke sancties moeten gaan aansluiten bij de zwaarste vormen van georganiseerde drugscriminaliteit. Er staat ook in dat er wordt ingezet op het vergroten van de pakkans. Dat is een bruggetje naar het volgende punt. In het vorige commissiedebat in december heb ik kritiek geuit op de NSOC. Zo noemen we het, maar het staat voor Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit. Ik heb toen gezegd dat versterking van het Landelijk Internationaal Rechtshulpcentrum beter is. In een column van John van den Heuvel van 23 maart jongstleden las ik dat de NSOC bezig is met fieldlabs en uitermate vage projecten op vliegvelden en in de goudhandel, terwijl het werk, ik citeer, "de landelijke recherche over de schoenen loopt". Dat is inmiddels bij iedereen wel bekend. Is de minister inmiddels wel bereid om de NSOC op te heffen? Dat vroeg ik toen ook. Is de minister bereid om het Landelijk Internationaal Rechtshulpcentrum te versterken, de drempel voor gegevensdeling weg te halen en daarmee de landelijke recherche echt te helpen? Voorzitter. Als de wettelijke straffen maximaal worden verhoogd voor de zwaarste vormen van drugscriminaliteit, gaat dit dan alleen om grootschalige in- en uitvoer, grootschalige productie en grootschalig bezit van harddrugs? Als het alleen om deze zwaarste vormen gaat, waarom worden daarvoor dan geen ondergrenzen — dat noemen we dan de minimumstraffen — geformuleerd? Ik heb nog een klein vraagje dat te maken heeft met de straf voor uithalers. In het verleden heb ik naar jurisprudentie verwezen, omdat het hof heeft geoordeeld dat, gezien de plaats en de titel van dat nieuwe strafbare feit, artikel 138aa Strafrecht, die gevangenisstraf helemaal niet zou passen. Ik wil van de minister weten of ze gaat kijken of het noodzakelijk is om het wetsartikel in een andere titel te zetten. Dit is een beetje een technische discussie, maar het moet in de praktijk wel helpen. Dank u wel, voorzitter.

Mevrouw Helder (PVV): Ik zou even terug willen komen op de uithalerswet. Collega Michon en ik hebben ons daar in het verleden — het staat ook in die brief — hard voor gemaakt. Daarom speel ik 'm even door. Ik heb het aan de minister gevraagd, maar ik hoor graag het standpunt van mevrouw Kuik hierover. Het punt is dat wij als wetgever wetgeving maken. Dan wordt er van tevoren advies gevraagd aan bijvoorbeeld de rechterlijke macht. Het artikel is juist in die afdeling en die titel geplaatst omdat die plek bijvoorbeeld past bij huisvredebreuk en lokaalvredebreuk. Daarom hebben wij dat in die afdeling gezet met deze strafmaat. Mijn vraag aan de minister is de volgende. Is mevrouw Kuik het met mijn fractie eens dat we het misschien moeten verplaatsen met een wetswijziging als blijkt dat het hof zegt "in die titel past eigenlijk geen gevangenisstraf, gezien de ernst van de delicten die daarin staan"? De minister schrijft ook: uithalers hebben een belangrijke rol in het faciliteren van georganiseerde criminaliteit.

Mevrouw Helder (PVV): Misschien hoort die hier niet echt bij, maar ik weet dat we in het verleden met burgemeester Aboutaleb hebben gesproken. Die had het over een bepaald nummertje of iets zodat je weet dat je die moet controleren. Dat mag dan toch weer niet. Raakt dat nu die scanbeelden? Misschien is dat niet hetzelfde, maar ik weet dat hij zei: dan weet je welke container je moet screenen met je beperkte capaciteit. Dit zou vanwege privacyregels niet mogen. Ik hoop dat die scanbeelden niet hetzelfde lot treffen.

Mevrouw Helder (PVV): Die NSOC is eigenlijk de voortzetting van het MIT, het Multidisciplinair Interventie Team. De minister was er in haar vorige carrière als Kamerlid niet erg enthousiast over, en terecht. Ze heeft dat terecht opgegeven toen ze minister werd. Ik heb het toen een beetje een veredelde praatgroep genoemd en dat is misschien niet zo netjes. Bijna dezelfde mensen werden uit teams weggetrokken en zijn toch meer in een vergadersessie terechtgekomen. Deze NSOC lijkt daar toch wel een beetje op. Mijn vraag is waarom we zitten te wachten tot maart 2024, want ik zie de betreffende mensen veel liever weer terug naar hun eenheden gaan om daar de criminaliteit te bestrijden, dan wel de landelijke recherche te helpen.

Mevrouw Helder (PVV): Dank u wel, voorzitter. De Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit. Ik geloof heel graag dat mensen enthousiast zijn, maar het gaat mij om enthousiaste mensen op de plek waar ze nodig zijn. We weten dat de capaciteit altijd te weinig is voor het aantal taken, dus ik blijf er toch bij. Ik kom op de wettelijke strafmaxima. Zijn die alleen voor de grootschalige in- en uitvoer, productie en grootschalig bezit van harddrugs of andere vormen van drugscriminaliteit? Ik weet dat het kabinet geen voorstander is van minimumstraffen, maar voorheen stond ik ook alleen met een taakstrafverbod. En kijk, weliswaar tien jaar later ... Maar ja, je weet maar nooit. Dit blijf ik dus ook volhouden. Dan even over de problematiek rond politieauto's. Ik ken een voorbeeld van één politieauto voor een heel groot gebied. Nu weet ik dat we in het verleden bij de vorige korpschef hebben meegedacht en zo is het uiteindelijk ook gegaan bij de verdeling van capaciteit en middelen. Daar is meer ruimte voor de korpschef gekomen. Hebben wij daar nog een taak of is dat nu juist iets waar we de bal hebben laten vallen?

Mevrouw Helder (PVV): Volgens mij zou er in die halfjaarrapportage ook een kopje komen over de strafmaxima waarmee het kabinet bezig is. Dat gaat alleen over de grootschalige drugscriminaliteit.