Stephan van Baarle

Raad Buitenlandse Zaken 12 oktober 2026

De heer Van Baarle (DENK): Voorzitter. De honger, de vernietigingen en het moorden in Gaza gaan door. De verdrijving, het uitzetten en het geweld op de Westbank gaan door. Netanyahu blijft zijn middelvinger naar ons opsteken door zich niets aan te trekken van de druk en door instituten te ondermijnen, samen met de VS, bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof. Kan de minister een laatste stand van zaken geven over de situatie van het Hof? Hoe gaat hij tijdens de Raad het waarborgen en functioneren van het Hof en het instellen van het blocking statute bij zijn collega's opbrengen? Israël heeft ook de diplomatieke status van Nederlandse diplomaten ingetrokken. Hoe gaat de minister dit Europees opbrengen? Is de minister bereid Israëlische diplomaten uit te zetten als reactie? Het handelsverbod. Kan de minister al aangeven of producten uit illegale nederzettingen zijn ingenomen en er boetes zijn uitgedeeld? Hoe staat het met de verkenning naar het verbieden van diensten en investeringen? Welke aanvullende Europese sancties tegen kolonisten, organisaties en bedrijven die illegale nederzettingen mogelijk maken, gaat de minister tijdens de komende Raad concreet bepleiten? Gaat hij ook concreet pleiten voor het opschorten van minimaal het handelsdeel van het associatieverdrag met Israël? De aanbesteding voor de bouw van de illegale E1-nederzetting loopt en sluit deze maand. E1 dreigt de Westelijke Jordaanoever verder op te delen en Oost-Jeruzalem af te snijden van de rest van het Palestijnse gebied. Inmiddels hebben voormalige EU-ministers en hoge functionarissen de EU opgeroepen financiële instellingen en dienstverleners die E1 mogelijk maken te sanctioneren. Gaat de minister bij de komende Raad pleiten voor sancties tegen bedrijven die deelnemen aan de bouw, financiering of ondersteuning van E1? De humanitaire situatie in Gaza blijft de levens van talloze burgers kosten, terwijl de toegang tot voedsel, medicijnen en andere noodzakelijke hulp nog altijd ernstig wordt beperkt. Voor welke concrete zaken gaat deze minister pleiten om de druk op Israël op te voeren om de humanitaire toegang tot Gaza direct te vergroten en om medische evacuaties toe te staan? Sudan. De RSF is verantwoordelijk voor genocidaal geweld in Sudan, zoals in de stad Al-Fashir, waar in dagen tijd duizenden mensen zijn vermoord. Nu probeert de RSF via een parallelle regering ook een politieke en bestuurlijke structuur op te bouwen. Zelfs een Nederlands staatsburger is daarin voorgedragen. Wat vindt de minister hiervan? Hoe gaat hij dit voorkomen? Gaat de minister dan ook in de EU pleiten voor sancties tegen deze RSF-regering? Op welke andere wijze gaat hij verder Sudan opbrengen? Voorzitter. Ik wil ook een punt maken over Myanmar, want in Myanmar speelt een zeer zorgelijke situatie die veel te weinig aandacht krijgt. Is de minister bereid te bezien of de EU aanvullende sancties kan instellen tegen bedrijven of tussenpersonen die de Myanmarese junta economisch blijven ondersteunen? Welke vredesinitiatieven voor Myanmar zijn er in EU-verband? Tot slot China. De mensenrechten van de Oeigoeren en andere minderheden blijven op grote schaal geschonden worden in China. Er is door de Kamer een tijd geleden al een motie van mijn partij aangenomen voor sancties tegen Chinese verantwoordelijken hiervoor. Hoe heeft Nederland die motie uitgevoerd? Is de minister bereid de komende Raden de noodzaak op te brengen van maatregelen tegen Chinese schenders van de mensenrechten van Oeigoeren en andere minderheden in China? Tot zover, voorzitter.

De heer Van Baarle (DENK): Vindt de minister Rusland onze vijand?

De heer Van Baarle (DENK): De vraag is: vindt de minister Rusland onze vijand?

De heer Van Baarle (DENK): Dat is geen antwoord op de vraag. Is Rusland volgens deze minister onze vijand?

De heer Van Baarle (DENK): Dat is wederom geen antwoord op de vraag. Vindt deze minister Rusland onze vijand?

De heer Van Baarle (DENK): Even los van het feit dat het overduidelijk is dat Rusland agressie pleegt, sabotage pleegt en spionage pleegt, acht de minister het verstandig dat de minister van Defensie dit soort woorden gebruikt, die dit soort impact hebben en die ervoor kunnen zorgen dat Nederland een nadrukkelijker doelwit wordt?

De heer Van Baarle (DENK): Op welk moment heeft het kabinet besloten, dan wel is het kabinet tot het besef gekomen, dat Nederland een vijand heeft, namelijk Rusland?

De heer Van Baarle (DENK): Is er in het kabinet voor de behandeling van de Defensiebegroting besloten dat vandaag kenbaar zou worden gemaakt dat Rusland de vijand is? Is dat besproken en besloten?

De heer Van Baarle (DENK): Wist deze minister voor het debat van vandaag dat de minister van Defensie Rusland "onze vijand" zou noemen?

De heer Van Baarle (DENK): Klopt het dus dat de minister van Buitenlandse Zaken van tevoren niet wist dat de minister van Defensie vandaag Rusland als vijand zou classificeren?

De heer Van Baarle (DENK): Ik ga het Rotterdams zeggen: wat een amateuristisch zooitje! Als onze topdiplomaat van tevoren niet weet dat de minister van Defensie een dusdanig verstrekkende uitspraak gaat doen op zijn domein, moet dit kabinet zich ernstig zorgen maken.

De heer Van Baarle (DENK): Acht de minister het feit dat zijn collega het woord "vijand" heeft gebruikt, bevorderlijk voor een diplomatieke oplossing?

De heer Van Baarle (DENK): Denkt de minister dat het gebruiken van het woord "vijand" een bevorderende werking heeft in het eventueel wel bereiken van een diplomatieke oplossing?

De heer Van Baarle (DENK): Denkt deze minister dat iemand die je vijand noemt, daardoor sneller of minder snel genegen is om diplomatiek tot een oplossing of een gesprek te komen?

De heer Van Baarle (DENK): Ziet deze minister überhaupt een verantwoordelijkheid voor zijn eigen regering, waarvan hij deel uitmaakt, in het kiezen van woorden en retoriek? Of legt hij de bal alleen maar bij anderen?

De heer Van Baarle (DENK): Even over opschorting van het handelsdeel van het EU-associatieakkoord. De minister zegt dat Nederland er een voorstander van is om dat op tafel te houden. Om dat op tafel te houden of om dat te implementeren?

De heer Van Baarle (DENK): Om het toch nog even heel helder te krijgen: vindt de minister dat opschorting van het handelsdeel van het EU-associatieakkoord op tafel moet liggen of dat het geïmplementeerd moet worden? Moet het iets zijn dat besproken wordt als pressiemiddel of vindt de minister dat het moet gebeuren?

De heer Van Baarle (DENK): Dus bij de komende Raad gaat deze minister expliciet bepleiten om het handelsdeel van het EU-associatieakkoord met Israël op te schorten?

De heer Van Baarle (DENK): Is dat een ja of een nee?

De heer Van Baarle (DENK): Het is absurd dat we het blijkbaar van verkiezingen moeten laten afhangen om in Europa op te komen voor het internationaal recht. Is deze minister dan wel bereid om te pleiten voor sancties tegen EU-bedrijven die meewerken aan E1?

De heer Van Baarle (DENK): Het is helemaal niet volstrekt duidelijk wat de inzet van Nederland is. Is de minister bereid om in te zetten op sancties en maatregelen tegen EU-bedrijven die meewerken aan E1?

De heer Van Baarle (DENK): De minister heeft het de hele tijd over verkiezingen. Dit gaat om EU-bedrijven die daaraan meewerken. Kan de minister dan op z'n minst dáárvoor pleiten?

De heer Van Baarle (DENK): Afrondend, voorzitter. Acht de minister het niet zorgwekkend als ons hele buitenlandbeleid en mensenrechtenbeleid afhangt van verkiezingen in één land?

De heer Van Baarle (DENK): Ik had gevraagd wanneer we de verkenning krijgen over de toevoeging van investeringen en diensten aan het sanctiebesluit over de illegale nederzettingen.

De heer Van Baarle (DENK): Voor of na de verkiezingen … Nee, dat ga ik niet vragen. Is er al een boete uitgedeeld?

De heer Van Baarle (DENK): Dus we krijgen in de tweede termijn antwoord op de vraag of er een boete is uitgedeeld of niet.

De heer Van Baarle (DENK): Kan de minister dat dan nagaan? Kan de minister contact opnemen? Dit is iets wat nogal een thema was de afgelopen tijd, dus dan vraag ik me ook wel af of deze minister er wel bovenop zit.

De heer Van Baarle (DENK): Die parallelle regering van de RSF dient ter legitimering van een hele criminele, foute groep. Is de minister bereid te bepleiten om die hele parallelle regering op de EU-sanctielijst te plaatsen?

De heer Van Baarle (DENK): Dat zou dan een van de voorstellen zijn die ik in een eventueel tweeminutendebat ga indienen. De minister heeft dus tot vanavond om zich te beraden.

De heer Van Baarle (DENK): Ik vind wat er in Myanmar gebeurt een van de situaties die echt veel te weinig aandacht krijgt. Dat is met Sudan ook zo. Gelukkig hebben we daar nu meer debatten over in de Kamer. Maar als er geen EU-vredesinitiatieven zijn, zouden we als Nederland dan niet moeten proberen om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk ook een EU-vredesinitiatief komt? Want die humanitaire situatie daar duurt maar voort.

De heer Van Baarle (DENK): Nederland was altijd voorloper op dit gebied, ook om sancties tegen de Tatmadaw, de junta in Myanmar, te bepleiten. Nogmaals, wat mij zorgen baart: als er geen EU-vredesinitiatieven zijn, moeten die er dan niet komen? Moet Nederland dan ook niet een voortrekker zijn om ervoor te zorgen dat we die partijen daar aan tafel krijgen voor een staakt-het-vuren, zodat de bevolking niet meer lijdt?

De heer Van Baarle (DENK): Ik hoop dat mevrouw Keijzer ook meekijkt als het gaat over de Oeigoeren. Heeft de regering sinds het aannemen van deze Kamermotie in EU-verband sancties bepleit tegen plegers van mensenrechtenschendingen tegen de Oeigoeren?

De heer Van Baarle (DENK): Voorzitter. Laat ik beginnen met zeggen dat ik graag een tweeminutendebat zou willen aanvragen. Dat wil ik om een aantal redenen. Het lijkt me heel goed als de regering de verantwoordelijkheid neemt om een vredesinitiatief in Myanmar te doen ontstaan, om een staakt-het-vuren te krijgen in de verschrikkelijke oorlog die daar nu woedt. Voorzitter. Ik vind het antwoord van de minister over de inzet van Nederland met betrekking tot E1 veel te vaag, dus wij zullen een motie indienen om dat bij te sturen. We hebben ook nog andere voorstellen, maar ik denk dat wij het debat wat dat betreft kunnen vervolgen in het tweeminutendebat. Ik laat het dus hierbij.

De heer Van Baarle (DENK): De motie vroeg niet om aandacht te vragen voor de mensenrechtensituatie van de Oeigoeren. Ik heb er wel waardering voor dat de regering dat aandraagt. De motie vroeg om te pleiten voor sancties tegen individuen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Is dat gedaan sinds het aannemen van de motie?

De heer Van Baarle (DENK): De motie die een tijd geleden inderdaad is aangenomen, vroeg om te pleiten voor sancties tegen verantwoordelijken voor mensenrechtenschendingen tegen de Oeigoeren. Hieruit maak ik op dat de Nederlandse regering dat al die tijd niet heeft gedaan.

De heer Van Baarle (DENK): Dan kan ik alleen maar concluderen dat als de regering geen informatie ziet ... Me dunkt dat er in Oost-Turkestan lokale bestuurders zijn die weten van die kampen. Het is toch gewoon mogelijk om mensen aan te wijzen die daarbij betrokken zijn?

De heer Van Baarle (DENK): Ik vroeg niet om een aantal. Ik vroeg ook niet om data. Ik vroeg gewoon of er een boete uitgeschreven is.

De heer Van Baarle (DENK): Kan de minister dan zeggen of er reeds gebruikgemaakt is van een van de sanctiemiddelen in het sanctiebesluit?

De heer Van Baarle (DENK): Dat was niet de vraag. Is een van de sanctiemiddelen die in het sanctiebesluit is vervat, reeds ingezet door de diensten die dat moeten uitvoeren?

De heer Van Baarle (DENK): Ook over een jaar, als we het hebben over de evaluatie, gaat de minister dus niet zeggen of er sancties zijn toegepast?

De heer Van Baarle (DENK): Over een jaar wil de minister die informatie dus wél geven, maar nu niet.