Suzanne Kröger

Wijziging van de begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Mevrouw Kröger (PRO): Dank u wel, voorzitter. Echt geld voor echte mensen, daar gaat het vandaag over, en dat geld is keihard nodig. In de krant stond gisteren het verhaal van Nyakay, een jonge vrouw uit Sudan op de vlucht voor oorlog en seksueel geweld, met drie jonge kinderen. Die leven nog, dankzij de Plumpy'Nut, een soort dikke pindakaas die ernstig ondervoede kinderen een kans op overleven geeft. Het gaat niet over een kratje bier uit de toekomst, maar over kinderen die nu wel of geen eten krijgen, dankzij het werk van organisaties zoals Unicef, Save the Children, War Child en Oxfam. Al die hulporganisaties worden geraakt door bezuinigingen, en kinderen sterven daardoor. 400 miljoen euro: echt geld voor echte mensen. De afgelopen dagen ging het weinig over die echte mensen. Er was veel ruis, er waren veel spookverhalen, politieke spelletjes, schaduwdeals, en dat vooral dankzij partijen die alleen in de politiek lijken te zitten voor de allerrijksten en het niet kunnen verkroppen dat er geld gaat naar de allerarmsten van de wereld. Het zou naar migratiehubs gaan. Natuurlijk was dat onzin. Het zou niet naar Palestina gaan. Pertinente onzin. Dit geld gaat naar de mensen die het nodig hebben: Sudan, Libanon, Oekraïne, en ja, ook Gaza, naar alle waarschijnlijkheid. Het zou allemaal uit de ontwikkelingsbegroting komen en ook dat was onzin. Ongeveer de helft is geld dat in 2031 op de begroting erbij zou komen, maar wat nu, dit jaar, wordt ingezet. De andere helft is geld dat bij Financiën gereserveerd stond voor Oekraïne. Voor dit jaar komen er honderden miljoenen bij en wordt de koppeling hersteld. Dat was de eis van PRO en aan deze eis komt het kabinet nu tegemoet. Maar het is volstrekt duidelijk dat het kabinet de komende jaren een groot probleem heeft: de koppeling moet echt structureel worden hersteld. Voor een veilige, stabiele wereld is steun aan democratie, ontwikkeling, vrouwenrechten, gezondheidszorg en klimaat cruciaal. Daarop bezuinigen is niet alleen inhumaan, maar ook niet in ons belang. Daar zal PRO zich altijd tegen blijven verzetten. Dank u wel.

Mevrouw Kröger (PRO): Laat ik beginnen met duidelijk te zeggen dat deze afspraak over de begroting gaat, over dat geld. Daar hebben wij afspraken over gemaakt. Van een hele schaduwdeal weet ik niets. Het is wat mij betreft ook aan de coalitiepartijen om daar tekst en uitleg over te geven. Het laatste wat ik zou willen, is dat nu de mensen die dat geld keihard nodig hebben, de dupe worden van politieke spelletjes.

Mevrouw Kröger (PRO): U vraagt mij om twee dingen met elkaar in verband te brengen, terwijl mij duidelijk is dat ik afspraken heb gemaakt over de begroting, over de inzet van in totaal 400 miljoen bij deze suppletoire begroting. Ik ben absoluut op geen enkele manier bij ... Het is echt aan de coalitiepartijen om tekst en uitleg te geven over een eventuele schaduwdeal en afspraken. Wat ik wel weet is dat volgens mij de vraag of er een meerderheid is ... Ik ben benieuwd hoe D66 hierin zit. Nogmaals, dat is echt aan de coalitiepartijen.

Mevrouw Kröger (PRO): Ik zou het héél belangrijk vinden dat een minderheidskabinet afspraken kan maken met de oppositie en dat die afspraken helder zijn. Op het moment dat daar allerlei dingen bij komen, is dat denk ik schadelijk voor de verhoudingen tussen de minderheidscoalitie en de oppositie. Ik denk dat dat heel problematisch is voor de toekomst, voor het functioneren van de minderheidscoalitie. Mijn vraag is wel … Het is aan de coalitiepartijen om hier tekst en uitleg over te geven. JA21 gaat er nu van uit dat D66 die wet gaat steunen. Nogmaals, ik zou zeggen: vraag tekst en uitleg aan de coalitiepartijen.

Mevrouw Kröger (PRO): Kijk, wij hebben nu een afspraak gemaakt over de begroting voor 2026. We zitten nu halverwege het jaar en het is duidelijk dat het mogelijk is om nu 400 miljoen extra uit te geven aan de mensen die het keihard nodig hebben. Het is ook overduidelijk dat het kabinet een groot probleem heeft voor de toekomst, niet alleen voor deze begroting, maar überhaupt. Als minderheidscoalitie zullen ze meerderheden moeten gaan vormen. Wat ons betreft is onze inzet duidelijk geweest, namelijk het herstel van de koppeling en het leveren van een eerlijke, rechtvaardige bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking. Wat ik bestrijd, is … Dit is geld voor de periode na 2031, dus dit drukt niet op de begroting voor de komende jaren. Dit is dus geen extra bezuiniging in 2027, 2028 of 2029. Het is geld dat in 2031 werd toegevoegd. Dat wordt nu eigenlijk naar voren geschoven. Het is waar dat de koppeling daarmee niet structureel wordt hersteld. Dat zal wel onze inzet zijn.

Mevrouw Kröger (PRO): Ik raad de heer Verkuijlen gewoon aan om het schriftelijke antwoord op de vraag van mevrouw Dobbe te lezen. Daar staat gewoon in dat in 2026 het geld van de afspraak, de 328 miljoen, niet naar terugkeerhubs gaat. Beleidsmatig kiest dit kabinet ervoor om mogelijk iets te gaan doen met terugkeerhubs en als die er komen, gaan er mogelijk middelen heen. Maar dat is niet wat in deze afspraak vastligt en dat is ook niet iets wat wij steunen.

Mevrouw Kröger (PRO): Ik wilde het hebben over de inzet van de middelen voor noodhulp. De minister geeft duidelijk aan dat die moet gaan naar de gebieden waar de noden het grootst zijn. Hij noemt een aantal gebieden. Een daarvan zijn natuurlijk de Palestijnse gebieden, waar de toegang van humanitaire organisaties een groot probleem is. In de afgelopen weken heeft Nederland een verklaring gesteund om druk te zetten zodat die toegang beschikbaar blijft. Kan de minister nog wat meer schetsen over hoe we ervoor gaan zorgen dat de hulporganisaties daar daadwerkelijk het werk kunnen doen dat zo ongelofelijk nodig is?

Mevrouw Kröger (PRO): Het is een ongelofelijk belangrijk signaal en ongelofelijk belangrijk dat hulpmiddelen daar wel terecht kunnen komen, maar ondanks het feit dat Israël die toegang belemmert, is het wel mogelijk voor de DRA, de Dutch Relief Alliance, voor onze Nederlandse hulporganisaties, om daar actief te zijn en hulpmiddelen in te zetten. Klopt dat?

Mevrouw Kröger (PRO): Voorzitter, dank. Ik denk dat het heel goed is dat we dit debat hebben gevoerd, ook in een andere sfeer en met een andere toon dan vorige week. Ik denk dat heel belangrijk is dat met de nota van wijziging en de beantwoording van de minister veel van de ruis die vorige week is ontstaan en actief gevoed is, is weggenomen. Er zijn ongelofelijke rookgordijnen opgetrokken, waardoor de kern, namelijk 400 miljoen aan echt geld voor echte mensen, in een tijd waarin er zo'n ongelofelijke crisis is en waarin er wereldwijd zo ongelofelijk veel mensen zijn die steun nodig hebben … Dat is de kern. Wat ons betreft is het belangrijk om nogmaals te markeren dat dit gaat over 2026. Dit gaat over geld waardoor de facto de koppeling hersteld wordt, maar het is duidelijk dat het kabinet nog steeds een groot probleem heeft, aangezien die koppeling op lange termijn nog niet structureel hersteld is en er eigenlijk geen meerderheid is voor de lijn van het kabinet. Dat zal dus blijven terugkomen, zeker wat ons betreft. Ik denk ook dat het wel belangrijk is om te markeren dat als een minderheidscoalitie kans van slagen wil hebben of succes wil boeken en afspraken wil maken met partijen, het belangrijk is dat dat ook gedragen wordt. We hebben de afgelopen week gezien dat er allerlei verhalen in de wereld gingen rondzingen. Dat doet echt veel kwaad. Die heb ik benoemd in mijn eerste termijn en ik zal dat niet nog een keer doen. Ik denk dat het heel belangrijk is om nogmaals te constateren dat het geld dat er nu extra beschikbaar komt, gaat naar noodhulp in de gebieden die dat het hardst nodig hebben. Ja, dat betekent ook Gaza. Die afweging ligt natuurlijk gewoon bij de hulporganisaties. Ik denk dat het van belang is dat Libanon opvang in de regio echt keihard nodig heeft. Volgens mij is er over de hele discussie over de migratiehubs nu ook duidelijkheid gekomen en gaan we inderdaad een debat hebben naar aanleiding van de volgende begroting, als de minister dan met plannen komt. Volgens mij zijn er nu een heleboel partijen die duidelijk stelling nemen. Tot slot heb ik twee moties, voorzitter. Heb ik nog tijd?

Mevrouw Kröger (PRO): Oké. Ik heb twee moties. De eerste heeft betrekking op de steun aan de Palestijnse gebieden, aangezien ik denk dat daar vooral de vraag speelt of organisaties de mogelijkheid krijgen om daar actief te zijn. Dat gaf ik net in het interruptiedebat ook aan.

Mevrouw Kröger (PRO): We hebben volgens mij drie weken terug een heel goed debat gehad over hoe seksueel geweld grootschalig wordt ingezet als wapen. We hebben als Kamer een rondetafel gehad en ons breed laten informeren door experts. Ik denk dat het ook belangrijk is dat we daar echt in 2026 al stappen op zetten.

Mevrouw Kröger (PRO): Daarmee sluit ik af. Dank u wel, voorzitter.

Mevrouw Kröger (PRO): Ik heb daar ook een vraag over. Van het geld dat beschikbaar wordt gesteld, wordt 110 miljoen beschikbaar gesteld via steun van internationale financiële instellingen. Daar zit ook al geld bij dat naar het energienetwerk kan. Dan is er nog 20 miljoen specifiek voor het Ukraine Energy Support Fund. Dan gaat het om slechts 5 miljoen voor humanitaire hulp. Ik wil de VVD toch vragen: als we het hebben over 130 miljoen, wat in principe ingezet kan worden voor energiesteun, laten we die 5 miljoen dan daadwerkelijk voor humanitaire hulp behouden.

Mevrouw Kröger (PRO): Dat bespreek ik altijd even met mijn mede-indiener.

Mevrouw Kröger (PRO): Ik heb daar een vraag over. Betekent "entiteiten" ook landen?

Mevrouw Kröger (PRO): Oké, aan wat voor "entiteiten" moet ik dan denken? Ik las "entiteit" als land, maar ... Dit is gewoon een informatieve vraag.